Мажарстанда күнкөріс қымбат па, өмір жайлы ма? Қазақ қызының әңгімесі
Қай ауданда тұрған тиімді, азық-түлік арзан ба, коммуналдық қызмет пен ойын-сауыққа қанша ақша кетеді?
Сәлем, менің атым — Айдана. Будапеште тұрып жатқаныма биыл үш жыл болды. Алғашында мұнда магистратурада оқуға келгенмін, қазір докторантурада білімімді жалғастырып жатырмын.
Будапешт — еуропалық астаналардың ішіндегі ерекше қала. Мұнда бағалар аса қымбат емес, тағамы дәмді, ал қоғамдық көлігі сағаттай дәл жұмыс істейді. Бұл қаланың ырғағы адамды шаршатпайды, керісінше, қуат береді десем болады.
Тып-тыныш Астанадан кейін Будапешт өзінің қайнаған түнгі өмірімен және орталық аудандарына тән ерекшелігімен таңғалдыруы мүмкін. Бірақ қаланы таңертең ерте аралап шықсаңыз, оған бір көргеннен ғашық боласыз. Бұл мақалада Мажарстанда тұрғанға қанша ақша кететінін, елдегі өмір қандай екенін боямасыз айтып беремін.
Алғашқы шығындар: виза, билеттер
- Бұл мен!
Ықтиярхатты қайда ресімдейді?
Мен тұруға ықтиярхатты Астанадағы VFS Global визалық орталығы арқылы алдым. Әдетте консулдық алым 110 EUR (шамамен 62 мың KZT), бірақ мен Мажарстанның мемлекеттік стипендиясының иегері болғандықтан, тек 40 EUR (шамамен 23 мың KZT) көлеміндегі сервистік алымды төледім. Құжаттарды қарау мерзімі өтініш берген сәттен бастап шамамен 5 аптаны қамтыды.
Будапештке қалай жетуге болады?
Қазір ең ыңғайлы әрі жаңа нұсқалардың бірі — SCAT әуе компаниясының Шымкент арқылы тікелей рейсі. Жүгі бар бір жаққа билет құны шамамен 130 000 теңгеден басталады.
Сондай-ақ, Ыстанбұл арқылы Pegasus Airlines немесе Turkish Airlines рейстерімен жетуге болады. Бұл нұсқа сәл қымбаттау: бір рет ауысып мінумен және багажбен бірге билет құны шамамен 180 000 теңге. Бағалар маусымға және сатып алған уақытыңызға қарай өзгеруі мүмкін, сондықтан билеттерді алдын ала брондаған жөн.
Әуежайдан қалаға қалай жетуге болады?
Мынадай негізгі жолы бар:
- 100E тікелей автобусы. Артық әуресіз қаланың қақ ортасына небәрі 2 200 HUF (шамамен 3 500 KZT) жеткізеді.
- 200E автобусы + метро. Автобуспен Kőbánya-Kispest соңғы аялдамасына дейін барып, сол жерден метроның көк желісіне (M3) ауысу керек. Бұл жол 700 HUF (шамамен 1 114 KZT) арзанырақ түседі, бірақ көбірек уақыт алады.
Будапештте баспана іздеу
Алғашқы күндері қонақүйге тоқтаған дұрыс. Қала орталығындағы үш жұлдызды қонақүйдің бір тәулігі 25 мың HUF (шамамен 40 мың KZT) басталады. Сәл үйренісіп алған соң, жалдамалы пәтер іздеуге болады. Айта кетейін, айлық бюджеттің басым бөлігі дәл осы жалдау ақысына кетеді, сондықтан қай ауданнан және қандай шартпен пәтер алу керегін алдын ала жоспарлаған маңызды.
Баспананы өз бетіңше қалай табуға болады?
Ең сенімді және танымал ресурс — Ingatlan.com сайты. Бұл елдегі ең ірі жылжымайтын мүлік порталы. Хабарландыру өте көп, бірақ кейбірі ескіріп кеткен болуы мүмкін.
Тағы бір нұсқа — Facebook-тегі пәтер жалдауға арналған арнайы топтар. Көбіне үй иелері хабарландыруды өзі салады: бағалар делдалсыз көрсетіледі, сол жерде жылдам жауап алып, кездесуге уақыт белгілеуге болады.
Будапештте риелтор қызметіне де жүгінуге болады, бірақ бұл қосымша шығын. Әдетте агенттің комиссиясы бір айлық жалдау ақысына тең.
Менің жолым болды: мен Қазақстаннан келген басқа қыздармен танысып, үйді солармен бірге іздедім. Оларда сенімді үй иесінің байланыс нөмірі болды, біз келісімшартты онлайн жасастық. Егер сізде мұндай тексерілген таныстар болмаса, пәтерді міндетті түрде өзіңіз барып көріңіз не таныстарыңыздан барып көріп қайтуды өтініңіз.
Өкінішке қарай, алаяқтар да кездесіп тұрады. Сондықтан алдымен уақытша баспана (хостел не қонақүй) жалдап, содан кейін ғана асықпай тұрақты пәтер іздеген дұрыс. Асықпаңыз.
Келісімшарт жасасқанда міндетті түрде депозит төленеді. Кепілдік сомасы әдетте бір не екі айлық жалдау ақысына тең. Мысалы, пәтер айына 150 мың HUF (шамамен 239 мың KZT) тұрса, депозит 150 мың HUF (шамамен 239 мың KZT) болады.
Уақыт өте келе біз жақын араласып кетіп, міне, үш жылдан бері бірге тұрамыз. Фотода — жаңа пәтерімізде менің туған күнімді тойлаған сәт.
Қай аудандарда тұрған қауіпсіз?
- V аудан (Бельварош-Липотварш) — қаланың қақ ортасы. Өте қауіпсіз әрі инфрақұрылымы жақсы дамыған.
- VI (Терезварш) және VII аудандар (Эржебетварш) — бұл да орталықта орналасқан. Мұнда студенттер мен жастар көп, ал қоғамдық көлік жүйесі өте ыңғайлы.
- XI (Уйбуда) және XII аудандар (Хедьвидек) — тыныш, таза, университеттерге жақын. Күнделікті жайлы өмір үшін таптырмас орын.
Абай болу керек жерлер: Blaha Lujza tér, Rákóczi út аудандары және Keleti вокзалының маңы. Бұл жерлер географиялық тұрғыдан орталық болғанымен, үйсіз-күйсіз адамдар жиі кездеседі.
Бұл аудандарда у-шу, адам ығы-жығы екеніне дайын болыңыз. Мұнда өмір бір секундқа да тоқтамайды, алғаш келгенде шошып кетпеңіз.
Бірақ айта кету керек, үш жыл ішінде мен ешқандай қауіпке тап болған емеспін. Будапешт Еуропадағы ең қауіпсіз астаналардың қатарына кіреді: мұнда тіпті түн ортасында да қала ішінде емін-еркін жүре аласыз.
Пәтер жалдау құны қанша?
Бәрі пәтердің түрі мен ауданына байланысты: орталыққа жақындаған сайын баға өсе береді.
- Студия не бөлме жалдау: шамамен 80 мың HUF (шамамен 127 мың KZT) басталады.
- Толыққанды бір бөлмелі пәтер: 200 мың HUF (шамамен 318 мың KZT) жоғары.
Коммуналдық қызметтерге қанша кетеді?
Орташа айлық шығындар мынадай:
- Интернет: 8 000 HUF (шамамен 13 мың KZT).
- Су (40 м² пәтер үшін): 5 000 HUF (шамамен 7 955 KZT).
- Газ: 4 000 HUF (шамамен 6 364 KZT).
- Электр энергиясы: 5 000 HUF (шамамен 7 955 KZT).
- Common cost (үйді күтіп ұстау шығындары — подъезд тазалау, қоқыс шығару мен т.б.): 13 мың HUF (шамамен 21 мың KZT).
Жалпы алғанда, коммуналдық қызметтерге айына шамамен 35 мың HUF (шамамен 56 мың KZT) кетеді.
Мобильді интернетке ең ыңғайлы операторлардың бірі — one.hu. Байланыс сапасы жақсы, тарифтері тиімді. Мысалы, 6 990 HUF (шамамен 11 мың KZT) шексіз интернет пен Шенген аймағында 36 ГБ роуминг алуға болады (қоңыраусыз тариф).
Медицина туралы да бір ауыз айтайын. Мұнда стоматологиялық қызметтер Қазақстанмен салыстырғанда біршама қымбат, бірақ Еуропаның басқа елдерінен арзан.
- Жеке клиникада стоматолог кеңесі + 3D-рентген: шамамен 15 мың HUF (шамамен 24 мың KZT).
- Тіс жұлдыру: 20 мың HUF (шамамен 32 мың KZT) бастап.
- Кариес емдеу: 25 мың HUF (шамамен 40 мың KZT) бастап.
Азық-түлікті қайдан алады және тамаққа қанша кетеді?
Бағасы ең тиімді дүкендер — LIDL, PENNY және ALDI. SPAR сәл қымбатырақ, бірақ бұл дүкендер орталықта жиі кездеседі және кешке дейін ашық тұрады. Ақша үнемдеу үшін олардың мобильді қосымшаларын жүктеп алып, апта сайынғы жеңілдіктер каталогын бақылап отыруға кеңес беремін.
Негізгі азық-түлік қоржыны
Төменде негізгі өнімдердің орташа бағасы көрсетілген (бір адамға есептелген):
Тауар | Бағасы |
|---|---|
Сүт (1 литр) | 350 HUF (шамамен 557 KZT) |
Нана (1 дана) | 400 HUF (шамамен 636 KZT) |
Жұмыртқа (12 дана) | 990 HUF (шамамен 1 575 KZT) |
Тауық еті (1 кг) | 1 800 HUF (шамамен 2 864 KZT) |
Көкөністер (1 кг) | 300 HUF (шамамен 477 KZT) |
Тауар | Бағасы |
|---|---|
Сүт (1 литр) | |
Нана (1 дана) | |
Жұмыртқа (12 дана) | |
Тауық еті (1 кг) | |
Көкөністер (1 кг) |
Сыртта тамақ ішкенге қанша кетеді?
Жақсы желілік кофеханаларда (мысалы, Madal Café) бір шыны кофе шамамен 1 600 HUF (шамамен 2 546 KZT) тұрады.
Жылдам әрі арзан тамақтану керек болса, ең жақсы нұсқа — жергілікті кебабханалар. Ол жердің тағамы дәмді әрі тойымды: бір тойымды түскі ас орташа есеппен 3 000 HUF (шамамен 4 773 KZT) тұрады. Бургерханалардағы комбо-мәзір де шамамен осы бағада.
Азия асханасын ұнататындарға екі адамға арналған орташа чек шамамен 15 мың HUF (шамамен 24 мың KZT) болады. Ал қаладағы танымал пиццерияларда бір пиццаның бағасы — 4 000 HUF (шамамен 6 364 KZT) басталады.
Айтпақшы, туристер мен жергілікті тұрғындар Будапешттің пиццасы Италиядағы пиццадан да дәмдірек деп жатады!
Тамақ пісіруге де, дәмханаға баруға да уақытыңыз болмаса, Будапештте жеткізу қызметі жақсы дамыған. Ең танымал қосымшалар — WOLT пен FOODORA.
Будапештте жұрт қандай көлікпен жүреді?
Будапешттің көлік жүйесі өте жақсы дамыған. Бастысы дұрыс қосымшаларды жүктеп алып, уақытында билет сатып алыңыз.
Қоғамдық көлік
Бұл — ең тиімді нұсқа. Бір айлық жол жүру билеті 8 950 HUF (шамамен 14 мың KZT), ал студенттерге небәрі 945 HUF (шамамен 1 504 KZT) тұрады. Бұл билет Будапешт шегіндегі көліктің барлық түріне: автобус, трамвай мен метроға шексіз мінуге мүмкіндік береді.
Егер сізге бүкіл Мажарстан бойынша саяхаттау керек болса, бірыңғай жол жүру билеті бар, ол студенттер үшін 1 890 HUF (шамамен 3 007 KZT) тұрады. Бір реттік билет құны — 500 HUF (шамамен 796 KZT).
Автоматтарда кезекте тұрмас үшін BudapestGO қосымшасын жүктеп алған абзал. Тек көлікке мінер алдында (не метроға кіре берісте) міндетті түрде QR-кодты сканерлеу керек, әйтпесе билет жарамсыз деп саналады және айыппұл арқалауыңыз мүмкін.
Мұндай керемет логистика тұрғанда таксиге ақша шығындаудың еш мәні жоқ. Жеке өзім көлікті тек шұғыл жағдайда шақырдым.
Такси мен балама нұсқалар
Таксиге арналған ең сенімді қосымшалар — Uber және Bolt. Екеуінің бағасы шамамен бірдей. Такси қоғамдық көлік сирек жүретін түнгі уақытта шақырғанға ыңғайлы.
Күн жылы кезде жақын жерлерге велосипед не самокат жақсы:
- MOL Bubi (қалалық велосипедтер): бір минуты 50 HUF (шамамен 80 KZT), сонымен қатар қызметке қол жеткізу үшін аз ғана ақы алынады. Орталықта жүргенге өте ыңғайлы.
- Электр самокаттар (Lime, Tier, Bird): құлпын ашу шамамен 250 HUF (шамамен 398 KZT), ал жүру минуты — шамамен 70 HUF (шамамен 111 KZT).
Ойын-сауық: арзанын да, қымбатын да айтайын
Алдымен ақша құртпай демалуға болатын жерлерден бастайын.
Саябақтар мен алаңдар
Менің ең сүйікті жерлерімнің бірі — City Park (Városliget). Бұл — көл, көлеңкелі аллеялар, жасыл желек пен ғажайып архитектура бір жерде тоғысқан алып саябақ.
Normafa Park — Буда жағындағы таулы аймақ. Мұнда ауа саф, көрінісі керемет және хайкингке арналған табиғи соқпақтары да бар. Жапон стиліндегі өте тыныш әрі медитатив орын — Japanese Garden-ге де соға кеткен жөн.
Көрікті жерлер
Қаланың ең көрікті жерлерінің көбін тегін тамашалауға болады:
- Балықшылар бастионы (Fisherman’s Bastion) — қала алақандағыдай көрінетін әйгілі терраса, негізгі уақытта кіру тегін.
- «Дунай жағалауындағы аяқ киімдер» мемориалы — Екінші дүниежүзілік соғыс трагедиясына арналған ескерткіш.
- Маргит аралы (Margit-sziget) — серуендеуге, жүгіруге және пикникке арналған сүйікті орным.
- Батырлар алаңы (Hősök tere) мен оның айналасы — Будапешттің тарихи жүрегі.
- Серуендеу маршруттары: Шынжырлы көпір (Chain Bridge), Дунай жағалауы және Ваци сауда көшесі.
Кешкісін серуендеуге кеңес беремін — сол кезде сіз алтын түсті жарыққа шомылған Мажарстан Парламенті ғимаратының көре аласыз.
Музейлер мен қаладағы думан
Ұлттық мереке күндері музейлерге кіру тегін, бірақ ұзын-сонар кезекке дайын болыңыз. Басты даталар: 15 наурыз (Ұлттық революция күні), 20 тамыз (Әулие Иштван күні) және 23 қазан (Мажар революциясын еске алу күні). Бұл күндері Бейнелеу өнері музейін, Мажар ұлттық музейін, Этнографиялық музейді және басқаларын тегін тамашалауға болады. Ал Ақша музейі (Money Museum) жыл бойы тегін, кейде тек алдын ала онлайн тіркелу қажет.
Кино мен бар
- Кино: Ең танымал желі — Cinema City, билеттер 2 600 HUF (шамамен 4 137 KZT) басталады.
- Фитнес: Қалада залдар өте көп. Танымал желі — 4% Fitness, олардың филиалдары көп, ал ең арзан айлық абонемент шамамен 15 мың HUF (шамамен 23 мың KZT) болады.
- Түнгі өмір: Будапештке келіп, «руин-барларға» соқпай кеткен — күнә. Szimpla Kert пен Csendes бірегей интерьерімен және атмосферасымен аты шыққан. Егер музыканың әртүрлі форматы бар үлкен клуб іздесеңіз, Instant–Fogas Complex тамаша таңдау болады. Онда роктан техноға дейін бірнеше зал бар, бұл жер — түнгі өмірдің жүрегі.
- Саяхат: Мажарстан ел ішінде саяхаттағанға өте ыңғайлы. Тек астанамен шектеліп қалмаңыз: пойыздар мен автобустар арқылы басқа да қызық қалаларға оңай әрі арзан жетуге болады.
Қорытынды: айына қанша ақша керек?
Будапешт — керемет көлік жүйесі бар, Еуропадағы ең әдемі, қолжетімді әрі туристерге ыңғайлы қалалардың бірі. Архитектурасы таңғалдырады, барлары мен техно-клубтары өмірге толы — қала үнемі қозғалыста болады.
Енді қорытынды жасап, ең маңызды сұраққа жауап берейік. Будапеште өмір сүруге қажет сома сіздің әдеттеріңіз бен сұраныстарыңызға тікелей байланысты.
«Үнемдеу режимі»
Бөлме жалдауға, тамақты үйде пісіргенге және артық шығын шығармауға дайын болсаңыз, айлық бюджет 200 мың HUF (шамамен 318 мың KZT) басталады.
- Бөлме жалдау: 100 мың HUF (шамамен 159 мың KZT).
- Коммуналдық қызметтер мен интернет: 40 мың HUF (шамамен 64 мың KZT).
- Азық-түлік (үйде пісіру): 50 мың HUF (шамамен 80 мың KZT).
- Студенттік жол жүру билеті: 945 HUF (шамамен 1 504 KZT).
- Басқа да шығындар: 10 мың HUF (шамамен 16 мың KZT).
Бұл режимде дәмханалар мен барлар сирек болады, бірақ негізгі қажеттіліктер толық өтеледі.
«Жайлы режим»
Егер сіз жеке бір бөлмелі пәтерде тұрғыңыз келсе, аптасына бір-екі рет дәмханаға барып, мәдени өмірден қалыс қалмайын десеңіз, бюджетіңіз кемінде 320 мың HUF (шамамен 509 мың KZT) болуы керек.
- 1 бөлмелі пәтер жалдау: 180 мың HUF (шамамен 286 мың KZT).
- Коммуналдық қызметтер мен интернет: 45 мың HUF (шамамен 72 мың KZT).
- Тамақ және дәмханалар: 80 мың HUF (шамамен 127 мың KZT).
- Жол жүру билеті (бүкіл ел бойынша): 1 890 HUF (шамамен 3 007 KZT).
- Демалыс және басқа да шығындар: 25 мың HUF (шамамен 40 мың KZT).
Будапештке туристер ағылып келетіндіктен, мұнда халықаралық орта — қалыпты жағдай. Келгендердің алдынан шығатын үлкен қиындық — мажар тілі. Ол шынымен де күрделі, басында қиналасыз. Қорықпаңыз, жастардың көбі ағылшын тілінде еркін сөйлейді. Өміріңізді жеңілдету үшін бірнеше базалық фразаларды жаттап алсаңыз жеткілікті:
- Szia! [Сиа] — сәлем / сау бол (бейресми);
- Jó napot kívánok! [Йо напот киванок] — қайырлы күн;
- Jó estét! [Йо эштет] — қайырлы кеш;
- Viszlát! [Вислат] — сау болыңыз;
- Köszönöm / Köszönöm szépen [Кёсёнём / Кёсёнём сейпен] — рақмет / көп рақмет;
- Kérem [Керем] — мархабат / өтінемін;
- Elnézést! [Элнезешт] — ғафу етіңіз;
- Bocsánat! [Бочанат] — кешір (бейресми).
Әлемде мінсіз жер жоқ. Кейде бюрократияға, тіл кедергісіне не баспана іздеу машақатына тап боласыз. Бірақ Будапешт — студенттің не жас маманның тұрғанына, оқығанына және өз жолын тапқанына тамаша қала.
