Әлемге әйгілі 11 коктейль қай елдерден шықты?
Қоладан құйылған Хемингуэй, атауы өзгерген Мэри мен Нью-Йорктен Парижге көшіп барған бар.
Венециядан әкелген магнитіңіз бір жылдан кейін тоңазытқыштағы басқа магниттердің арасында көрінбей қалуы да мүмкін. Ал беллини коктейлін алғаш жасаған барда ішіп көрсеңіз, сол сәт есіңізде мәңгі қалады.
Әлемге әйгілі 11 коктейльдің тарихын топтап шықтық. Оларды кім ойлап тапқанын, неден жасайтынын және қазір қай жерде ішуге болатынын айтамыз. Сол барларға бару үшін қандай виза керегін де түсіндіреміз.
Еуропа
Италия, Франция мен Бельгия Шенген аймағына кіреді. Сондықтан осы үш елдегі коктейльдерді татып көру үшін бір Шенген визасы жеткілікті.
Беллини, Венеция
Беллиниді Венециядағы Harry’s Bar иесі Джузеппе Чиприани ойлап тапқан. Нақты қай жылы екені даулы, көбіне 1948 жылы шыққан деп айтылады. Чиприани просекконы ақ шабдалы езбесімен араластырған. Коктейльдің қызғылт түсі оған XV ғасырда өмір сүрген венециялық суретші Джованни Беллинидің картинасындағы әулиенің киімін еске түсіріпті. Коктейльдің атауы содан шыққан.
Қайда ішуге болады? Калле-Валларессо көшесіндегі Harry’s Bar әлі жұмыс істейді. Күн сайын 11:00-ден 23:00-ге дейін ашық. Беллини 22 EUR (шамамен 11 мың KZT) тұрады. Дресс-код — смарт-кэжуал.
Басқа жерді де көргіңіз келсе, вапореттоға (су трамвайына) отырып, Джудекка аралына барыңыз. Ондағы Harry’s Dolci кафесінде беллиниді Чиприанидің сол баяғы рецептімен жасайды.
Шынайы беллиниді қалай ажыратуға болады? Оның түсі солғын қызғылт, ал шабдалы езбесінен сәл бұлыңғыр болады. Егер коктейль қанық қызғылт сары түсті не тым сұйық болса, рецепті дұрыс сақталмаған.
Құрамы: екі порция просекко, бір порция ақ шабдалы езбесі.
Негрони, Флоренция
Шамамен 1919 жылы граф Камилло Негрони Флоренциядағы Caffè Casoni кафесінде отырып, бармен Фоско Скарселлиден сүйікті американо коктейлін күштірек етіп дайындауды сұрайды.
Американо дегеніміз — сіз ойлағандай кофе емес. Ол қызыл биттер, тәтті вермут пен газдалған судан жасалатын коктейль. Бармен газдалған судың орнына джин құйып, сусындарды шатастырмас үшін әдеттегі лимон тілімінің орнына апельсин салады. Келушілер де «Негрони графтікіндей жасап беріңізші» деп тапсырыс бере бастайды. Уақыт өте коктейльдің атауында тек графтің тегі қалады.
Қайда ішуге болады? Виа-де-Торнабуони мен Виа-делла-Спада көшелерінің қиылысындағы ескі кафе 2017 жылы жабылған. Қазір оның орнында Armani бутигі тұр. Ғимараттың сыртында сол кафені еске салатын тақтайша ғана қалған.
2023 жылы көрші ғимаратта Giacosa кафесі қайта ашылды. Оны Республика алаңындағы тарихи Gilli мен Paszkowski кафелерін басқаратын компаниялар тобы жүргізеді.
Шын мәнінде, жаңа кафені негрони алғаш жасалған орынмен байланыстыратын нәрсе — көрші мекенжай мен осы коктейльге деген ықылас қана. Ғимараты бұрынғы емес. Соған қарамастан, мұнда негронидің кемінде 11 түрі бар. Бірнеше түрін қатар татып көруге арналған жиынтыққа да 35 EUR (шамамен 17 мың KZT) тапсырыс беруге болады.
Құрамы: джин, қызыл вермут және қызыл биттер тең мөлшерде, апельсин тілімі не қабығы.
Қанды Мэри, Париж
Париждегі Harry’s New York Bar — Нью-Йорктен көшіп келген бар. 1911 жылы оны Манхэттенде бөлшектеп, Париждегі Дону көшесінде қайта құрастырған. Атаулары ұқсас болғанымен, оның Венециядағы Harry’s Bar-ға еш қатысы жоқ.
1920 жылдардың басында осы барда жас бармен Фернан Петио арақ пен қызанақ шырынын араластырады.
1934 жылы Петио Нью-Йоркке көшіп, St. Regis қонақүйіндегі King Cole Bar-да жұмыс істей бастайды. Сол жерде коктейльдің құрамына тұз, бұрыш, лимон мен вустер тұздығын қосады.
Бірақ қонақүй басшылығы «Қанды Мэри» деген атауды қонақтарға тым тұрпайы көрінеді деп санайды. Сөйтіп коктейльдің атын Red Snapper деп өзгертеді. Бұл — қызыл луциан деген балықтың атауы. Коктейльді сол барда әлі күнге дейін осы атаумен ұсынады.
Қайда ішуге болады? Парижде — Опера метро станциясының жанындағы Дону көшесі, 5-үйде орналасқан Harry’s New York Bar. Коктейльдер шамамен 15 EUR (шамамен 7 342 KZT) тұрады. Кешкісін жертөледегі залда пианист өнер көрсетеді.
Нью-Йоркте — King Cole Bar. Мұнда Red Snapper 30 USD (шамамен 13 мың KZT) тұрады. Бар сөресінің үстінде кәрі король Коул бейнеленген тоғыз метрлік фреска ілулі тұр. Нью-Йоркке бару үшін АҚШ визасы қажет.
Құрамы: арақ, қызанақ шырыны, лимон шырыны, вустер тұздығы, ащы тұздық, тұз бен бұрыш.
Қара орыс, Брюссель
Атауы жаңылыстырады, бірақ бұл коктейль мен Ресейді байланыстыратын жалғыз нәрсе — құрамындағы арақ.
Оны 1949 жылы бельгиялық бармен Густав Топс Брюссельдегі Metropole қонақүйінің барында ойлап тауып, Люксембургтегі АҚШ елшісіне ұсынған.
Қайда ішуге болады? Әзірге коктейль алғаш жасалған жерде ішу мүмкін емес. Metropole қонақүйі 2020 жылдың сәуірінде жабылған. Жаңа иелері ғимаратты жөндеп, 2026 жылдың екінші жартысында Café Métropole кафесімен бірге қайта ашуға уәде берген.
Жолға шығар алдында қонақүйдің ашылған-ашылмағанын тексеріп алыңыз.
Құрамы: арақ пен кофе ликері. Егер кілегей қоссаңыз, «Ақ орыс» коктейлі шығады.
Куба
Қазақстан азаматтары Кубаға 30 күнге дейін визасыз бара алады. Екі бар да Ескі Гаванада орналасқан, бірінен екіншісіне жаяу он минутта жетуге болады.
Дайкири, Гавана
Аңыз бойынша, дайкириді XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Кубада жұмыс істеген америкалық инженер Дженнингс Кокс ойлап тапқан. Бірде оның джині таусылып қалып, қонақтарына басқа сусын дайындауға тура келеді. Сөйтіп жергілікті ромды лайммен және қантпен араластырады. Коктейльге жақын маңдағы Дайкири жағажайының атауы беріледі.
Ал бұл коктейльді әлемге танытқан — El Floridita бары мен оның иесі Константино Рибалайгуа Верт. Гаванада «коктейльшілер королі» атанған бұл каталондық 1914 жылы осында бармен болып жұмысқа кірген. Төрт жылдан кейін барды сатып алған.
Бардың тарихына сүйенсек, Хемингуэй бірде дәретхана іздеп осы жерге кіріп, дайкиридің дәмін татады. Содан кейін коктейльді қантсыз, бірақ екі есе көп ром қосып дайындауды сұрайды. Papa Doble коктейлі осылай пайда болған.
Қайда ішуге болады? El Floridita Обиспо мен Монсеррате көшелерінің қиылысында орналасқан. Бар сонау 1817 жылы ашылған. Қазір сөренің жанында Хемингуэйдің бойымен бірдей қоладан құйылған мүсіні тұр. Келушілердің көбі онымен суретке түседі.
Дайкири шамамен 8 USD (шамамен 3 558 KZT) тұрады. Күні бойы жанды музыка ойнайды. Турист көп болғандықтан, бар ашылған кезде барған дұрыс.
Құрамы: ақ ром, лайм шырыны мен қант.
Papa Doble құрамында: екі порция ром, лайм мен грейпфрут шырыны, аздап мараскино шие ликері бар. Қант қосылмайды.
Мохито, Гавана
Мохитоның шығу тарихында қарақшылар туралы аңыз бар. XVI ғасырда ағылшын теңізшісі Фрэнсис Дрейктің командасы аурудан қорғану үшін қант қамысынан жасалған арақты жалбызбен және лайммен араластырып ішкен деседі. Бұл сусын El Draque деп аталған. Бірақ осы оқиғаны растайтын дәлел жоқ.
Бір нұсқа бойынша, «мохито» атауы лайм қосылатын кубалық mojo дәмдеуішінен шыққан.
Қайда ішуге болады? Кафедральды алаңнан екі минуттық жердегі Эмпедрадо көшесінде орналасқан La Bodeguita del Medio өзін мохитоның отаны деп атайды.
Тарихшылар бұған келіспейді. Оның үстіне, Хемингуэй де бұл барға жиі бармаған деседі. Бірақ қабырғада жазушыға телінетін: «Менің мохитом — La Bodeguita-да, дайкирим — El Floridita-да» деген сөз ілулі тұр.
Бардың іші тар болғандықтан, келушілердің көбі мохитоны көшедегі тротуарда тұрып ішеді. Пікірлерге қарағанда, коктейль 7–10 USD (шамамен 3 113–4 447 KZT) тұрады. Бұл көрші барлардағы бағадан қымбат.
Құрамы: ақ ром, лайм шырыны, қант, жалбыз бен газдалған су.
АҚШ пен Пуэрто-Рико
Пуэрто-Рико — АҚШ аумағы. Сондықтан Сан-Хуанға бару үшін де Нью-Йоркке қажет америкалық виза керек.
Космополитен, Майами мен Нью-Йорк
Космополитенді кім ойлап тапқаны туралы бірнеше нұсқа бар. Бірнеше бармен оның авторы өзім дейді.
Майамидегі The Strand барының қызметкері Шерил Кук коктейльді 1985 не 1986 жылы ойлап тапқанын айтқан. Ол келушілердің мартиниді көбіне әдемі бокалы үшін тапсырыс беретінін байқайды. Сөйтіп сол бокалға цитрус дәмі бар арақ пен мүкжидек шырынын құяды.
Ал біз «Үлкен қаладағы секс» сериалынан білетін космополитеннің рецептін 1988 жылы Нью-Йорктегі The Odeon мейрамханасының бармені Тоби Чеккини жетілдірген. Ол коктейльге жаңа сығылған лайм шырыны мен апельсин ликерін қосқан.
Қайда ішуге болады? Трайбека ауданындағы Вест-Бродвей көшесі, 145-үйде орналасқан The Odeon әлі жұмыс істейді.
Іші Париждегі брассериге ұқсайды: ұзын ағаш бар сөресі, қызыл былғары дивандар мен неон маңдайша. Күн сайын 11:00-де, демалыс күндері 10:00-де ашылады. Күндіз бранчқа келетіндер көп. Коктейльдер 21 USD (шамамен 9 339 KZT) тұрады.
Құрамы: цитрус дәмі бар арақ, апельсин ликері, лайм мен мүкжидек шырыны.
Лонг-айленд, Нью-Йорк
Бұл коктейльдің құрамында бір тамшы шай жоқ. Шайға ұқсайтын түс оған аз ғана кола қосқаннан шығады.
Ең танымал нұсқа бойынша, лонг-айлендті 1972 жылы Роберт «Роузбад» Батт ойлап тапқан. Ол Лонг-Айлендтегі Oak Beach Inn түнгі клубында өткен байқауға қатысқан. Байқаудың жалғыз шарты — сусынның құрамында трипл-сек, яғни апельсин ликері болуы керек.
Ал Теннесси штатындағы Кингспорт қаласы мұндай коктейльді жергілікті Бишоп қария сонау 1920 жылдары, АҚШ-та алкогольге тыйым салынған кезде дайындаған деп есептейді.
Бұл нұсқаны растайтын құжат жоқ. Соған қарамастан, 2018 жылы Лонг-Айленд пен Кингспорт коктейльдің авторы кім екені жөнінде кәдімгідей дауласып қалған.
Қайда ішуге болады? Oak Beach Inn клубы баяғыда жабылған. Сондықтан коктейль алғаш жасалған жерге барудың реті жоқ. Есесіне лонг-айлендті әлемдегі кез келген бардан табасыз.
Ескеретін нәрсе: бұл — біздің тізімдегі ең күшті коктейль. Құрамында бес түрлі алкоголь бар, ал кола өте аз мөлшерде қосылады.
Құрамы: арақ, ақ ром, джин, текила, трипл-сек, лимон шырыны, қант шәрбаты және аздап кола.
Пина-колада, Сан-Хуан
Piña colada испан тілінен аударғанда «сүзілген ананас» дегенді білдіреді. 1954 жылы Сан-Хуандағы Caribe Hilton қонақүйінің басшылығы бармен Рамон «Мончито» Маррероға қонақүйдің ерекше сусынын ойлап табуды тапсырады.
Марреро үш ай бойы түрлі қоспаны сынап, ақыры ром, кокос кілегейі мен ананас шырынын араластырады. Содан кейін 35 жыл бойы қонақүй келушілеріне өзі ойлап тапқан пина-коладаны ұсынып жүреді.
1978 жылы пина-колада Пуэрто-Риконың ұлттық сусыны атанды.
Бірақ қонақүйдің бұл атаққа таласатын бәсекелесі бар. Ескі Сан-Хуандағы Barrachina мейрамханасының кіреберісінде пина-коладаны 1963 жылы осы жерде жұмыс істеген бармен Рамон Портас Мингот ойлап тапқаны жазылған тақтайша тұр.
Дегенмен Пуэрто-Рико губернаторлары 2004 және 2014 жылдары коктейльдің авторы Марреро екенін ресми түрде мойындаған.
Қайда ішуге болады? Caribe Hilton қонақүйінің фойесінде Caribar бары жұмыс істейді. Қасында коктейльдің тарихы мен 1954 жылғы түпнұсқа рецепті жазылған қабырға бар.
Келушілердің пікіріне қарағанда, пина-колада шамамен 14 USD (шамамен 6 226 KZT) тұрады. Бұған салық пен шайпұл қосылады.
Даудың ақ-қарасын өзіңіз ажыратқыңыз келсе, Barrachina мейрамханасындағы нұсқасын да татып көріңіз. Ол шамамен үш шақырым жерде орналасқан.
Құрамы: ақ ром, кокос кілегейі, ананас шырыны мен мұз.


Мексика мен Бразилия
Қазақстан азаматтарына Мексикаға бару үшін виза қажет. Бірақ бір тиімді жолы бар: егер қолыңызда жарамды АҚШ визасы не көп мәртелік Шенген визасы болса, Мексикаға бөлек виза алудың қажеті жоқ. Ал мұндай визаларыңыз болмаса, елге кіру ережелерін Мексика елшілігінің сайтынан тексеріңіз.
Бразилияда 30 күнге дейін визасыз жүруге болады.
Маргарита, Энсенада
Маргаританың отаны атану үшін Мексика мен АҚШ-тағы кемінде алты бар таласып келеді. Ең танымал әрі шындыққа жақын нұсқа Мексиканың Төменгі Калифорния түбегіндегі Энсенада қаласында орналасқан Hussong’s Cantina барына байланысты.
Бар қызметкерлерінің айтуынша, 1941 жылдың қазанында бармен Дон Карлос Ороско текила, лайм мен дамиана шөбінен жасалған ликерді араластырған.
Ол сусынды жиегіне тұз жағылған бокалға құйып, алғаш татып көрген қонақтың құрметіне «Маргарита» деп атаған. Ол — Германия елшісінің қызы Маргарита Хенкель.
Қайда ішуге болады? Hussong’s Cantina 1892 жылдан бері жұмыс істейді. Ол Төменгі Калифорниядағы ең ескі кантина, яғни мексикалық бар саналады.
Мұнда тамақтан тек жержаңғақ пен попкорн бар. АҚШ-тың Сан-Диего қаласынан Энсенадаға көлікпен шамамен екі сағатта жетуге болады. Бірақ осы бағытпен бару үшін АҚШ визасы да қажет.
Құрамы: текила, апельсин ликері, лайм шырыны мен бокал жиегіне жағылатын тұз.
Кайпиринья, Бразилия
Кайпиринья кашасадан жасалады. Кашаса — қант қамысының шырынынан алынатын күшті алкогольді сусын.
Коктейльді нақты кім ойлап тапқаны белгісіз. Бірақ тарихшылар оның Сан-Паулу штатында пайда болғанымен келіседі. Кең тараған аңыз бойынша, шамамен 1918 жылы кайпиринья испан тұмауына қарсы үй жағдайында дайындалатын ем болған. Ол кезде кашасаға лайм, сарымсақ пен бал қосқан.
Кейін сарымсақ пен балдың орнына қант салып, мұз қоса бастаған. Сөйтіп дәрі ретінде қолданылған қоспа коктейльге айналған. 2003 жылы кайпиринья Бразилияның мәдени мұрасы деп танылды.
Қайда ішуге болады? Кайпириньяны Бразилияның кез келген жерінен табуға болады. Оны жағажайдағы шағын дүңгіршектер де, мейрамханалар да ұсынады.
Құрамы: кашаса, лайм, қамыс қанты мен уатылған мұз.
Гаванаға ұшқан тым алыс болса
Ерекше коктейльдерді Алматыдан да табуға болады. Біз қалада баруға тұрарлық алты барды топтап шыққанбыз.
Классикалық коктейльдердің көбінің алкогольсіз түрі де бар. Мысалы, «Вирджин Мэри» — «Қанды Мэридің» арақ қосылмайтын түрі.
Ал саяхаттан бір бөтелке ром не кашаса ала қайтқыңыз келсе, алдымен алкогольді ұшақтың қол жүгі мен багажда тасымалдау ережелерін тексеріп алыңыз.
Суретті салған — Дада Кирей.