Нью-Йоркте үш күнде не істеп, не көріп үлгердім?
Иә, үш күн деген бұл қалаға өте-мөте аз.
Нью-Йорк — үлкен, қымбат әрі ерекше көрікті қала. Оны бір сапарда толық танып шығу мүмкін емес. Мен мұнда небәрі үш күн болып, бар уақытымды музейлерге, әдемі кітап дүкендеріне, сүйікті фильмдерім мен сериалдарымда көрген жерлерге және ұзақ серуенге арнадым. Сіз де Нью-Йоркке бірер күнге баруды жоспарлап жүрсеңіз әрі поп-мәдениетті жақсы көрсеңіз, осы дайын гидті сақтап алыңыз. Қайда баруға болатынын, қыдыруға қанша кететінін айтып беремін.
Нью-Йоркке қалай жетуге болады?
Қазақстаннан Нью-Йоркке тікелей рейс жоқ. Бірақ бір рет ауысып міну арқылы жетуге болады. Алматы мен Астанадан ұшатын ең ыңғайлы бағыттар — Ыстанбұл арқылы Turkish Airlines-пен, Доха арқылы Qatar Airways-пен не Франкфурт арқылы Lufthansa-мен ұшу. Билетті ертерек іздесеңіз, барып-қайту құны шамамен 280–550 мың теңге болады.
Ал менің бағытым күрделірек еді. Миннесотадағы бір жылдық оқуым аяқталып жатқан. Елге қайтпас бұрын Нью-Йоркке бірнеше күнге соғып кетуді ұйғардым. Тек бір мәселе — үш үлкен шабаданым бар еді.
АҚШ-тағы лоукостерлерде ұшақ билеті су тегін тұруы мүмкін. Бірақ багажға қосымша төлем кейде билеттің өзінен екі-үш есе қымбатқа шығады. Бағаларды салыстыра келе, ең тиімді нұсқаны Sun Country әуе компаниясынан таптым. Бұл — біздің FlyArystan-ның америкалық баламасы. Билет пен үш үлкен шабаданға шамамен 250 USD (шамамен 117 мың KZT) төледім. АҚШ ішіндегі рейс үшін бұл өте тиімді ұсыныс болғандықтан, көп ойланбай брондап қойдым.
Қайда тұруға болады?
Нью-Йорктен баспана іздегенде үнемі бір нәрседен бас тартуға тура келеді. Бюджетіме сай нұсқалардың бәрі қаланың алыс шетінде орналасқан. Ал орталықтағы орындар тым қымбат болды.
Ақыры HI New York City Hostel хостеліне тоқтадым. Бұған дейін осы желінің Чикагодағы хостелінде түнегенмін. Сондықтан қауіпсіздігі мен жағдайына алаңдамадым. Ақша үнемдеу үшін хостелдер желісінің клуб картасын аштым. Соның арқасында алты адамдық әйелдер бөлмесіндегі капсула бір түнге шамамен 100 USD (шамамен 47 мың KZT) болды. Манхэттенде бұл — нағыз олжа. Хостел Жоғарғы Вест-Сайд ауданында, метро станциясынан екі-ақ минуттық жерде еді.
Нью-Йоркке футболдан әлем чемпионаты басталар алдында келдім. Сондықтан хостел әлемнің түкпір-түкпірінен келген жанкүйерлерге толы болды. Таңғы ас кезінде еуропалық жанкүйерлер АҚШ-тағы хостел мәдениетін жабыла сынап, мұндай қызмет түрі баяғыда-ақ кемеліне жеткен Еуропаны сағынышпен еске алып отыратын.
Бірінші күн: «Жұлдызды түн» және музей-қала
Алғашқы күні Заманауи өнер музейіне, яғни MoMA-ға бардым. Студенттерге арналған билет 17 USD (шамамен 7 966 KZT) болды. Ван Гогтың «Жұлдызды түн» картинасының түпнұсқасы мен Моне, Дали және Фрида Калоның туындылары билетке кеткен әр центке татиды. Бұған дейін Амстердам мен Парижде Ван Гогтың басқа жұмыстарын көргенмін. Бірақ дәл «Жұлдызды түнді» көру бұрыннан келе жатқан арманым еді.
Жалпы музей жақсы көретін адамға Нью-Йорк — қауіпті қала. Мұнда галереяның көптігі сонша — оларға арнап жеке демалыс ұйымдастыруға болады. Ірі музейлерде ересектерге арналған билет шамамен 30 USD (шамамен 14 мың KZT), студенттерге шамамен 18 USD (шамамен 8 435 KZT) тұрады. Уақытым көбірек болғанда, мына әйгілі орындарға да міндетті түрде кірер едім.
- Метрополитен музейі, яғни The Met — әлемдегі ең үлкен музейлердің бірі. Мұнда ежелгі Мысыр ғибадатханаларын, Еуропа суретшілерінің картиналарын, орта ғасырлық сауыт-сайманды, ислам өнерін және бүкіл құрлықтан жиналған коллекцияларды көруге болады. Жыл сайынғы Met Gala да дәл осы жерде өтеді. Ал музейдің әйгілі баспалдағында «Өсекші қыз» сериалындағы Блэр Уолдорф пен оның құрбылары мектептегі мәселелерін талқылайтын.
- Америкалық жаратылыстану музейіне төбеде ілініп тұрған көк кит пен «Музейдегі түн» фильмінен таныс динозаврларды көру үшін баруға болады.
- Гуггенхайм музейі заманауи өнер коллекциясымен ғана емес, ғимаратымен де танымал. Оны сәулетші Фрэнк Ллойд Райт жобалаған. Келушілер музей ішіндегі шиыршық жолмен жоғары көтеріліп, көрмені біртіндеп тамашалайды.
- Уитни музейіне XX және XXI ғасырдағы Америка өнерімен танысуға барады. Мұнда Әнди Уорхол мен Эдуард Хопперден бастап қазіргі суретшілерге дейінгі өнер иелерінің туындылары қойылған.
- 11 қыркүйек мемориалы — ауыр әсер қалдыратын, бірақ көруге тұрарлық маңызды орын. Мұнда жеке адамдардың оқиғалары мен егіз мұнаралардан қалған бөлшектер сақталған.
Бірақ менің Нью-Йоркте небәрі үш күнім болғандықтан, музейден музейге жүгірмей, тек MoMA-мен шектелдім. Оның үстіне мен үшін бүкіл Нью-Йорк — ашық аспан астындағы үлкен музей. Тек мұнда аудиогидтің орнына Фрэнк Синатра мен Тейлор Суифттің әндері ойнап тұрады. Ал бағыт көрсететін белгілердің орнына сүйікті фильмдер мен кітаптардағы орындар тіріліп алдыңнан шығады.
Сондықтан Кәрри Брэдшоудың пәтері мен кезінде Тейлор Суифт тұрған Корнелия-стриттегі үйді іздеп, Сохо мен Уест-Виллиджге бардым. Поп-мәдениеттегі әйгілі орындарды аралаған мұндай экскурсияға 6 USD (шамамен 2 812 KZT) кетті.
- Кәрри Брэдшоудың пәтері
Бұл аудандар бір жағынан Алматыны, екінші жағынан Париждегі Le Marais ауданын еске салды. Адамдар жұмыс күні кофеханаларда отырады. Олар жұмыс істеп отыр ма, әлде айналадағы өмірден ләззат алып, тынығып отыр ма — анық түсінбедім.
Кешке Манхэттендегі зәулім ғимараттардың бірінде тағылымдамадан өтіп жүрген досыммен кездестім. Ол мені Grand Central вокзалындағы фуд-кортқа апарды. Мидтаундағы кеңсе қызметкерлері көбіне сол жерде түскі ас ішеді. Жерорта теңізі асханасынан алған тамағыма 15 USD (шамамен 7 029 KZT) аз ақша кетті.
«Өсекші қыз» сериалын «Еларнадан» көріп өскен буынның өкілі ретінде вокзалдың бас залына кірмей, сериалдың алғашқы бөлімін еске алмай кете алмадым.
- Grand Central вокзалы
Мен Нью-Йоркке New York Knicks баскетбол командасының ойындары қызған кезде бардым. Бүкіл қала көк пен қызғылт сары түске боялып кеткендей еді. Көшелерде — улап-шулап жүрген көңілді фанаттар. Олардың командасы ақыры жеңіске жеткен.
Кешкісін Бруклинге бардым. Кешкі Манхэттенді, Бруклин көпірі мен «Past Lives» фильміндегі карусельді көрдік. Осындай ойын-сауыққа 6 USD (шамамен 2 812 KZT) кетті. Өйткені метроның барып-қайту ақысын төлеуге тура келді.
Екінші күн: 35 мың қадам, тегін паром мен «Космополитен»
Келесі күні ерте тұрып, 35 мың қадам жинауға шықтым. Бруклин көпіріне барып, оны басынан аяғына дейін жаяу кесіп өттім. Алыстан Азаттық мүсінін көріп, жалғыз саяхаттайтын адамның үйреншікті ісіне кірістім: телефонымды қорықпай ұстата алатын адам іздедім.
TikTok-та азиялықтар бәрінен жақсы суретке түсіреді деген трендке сеніп, фотоға түсіріп беруін тек солардан сұрадым. Телефондағы суреттерге қарап, иә, әлгі тренд рас екен деп қалдым.
Таңғы асқа жұмыртқа мен авокадо қосылған бейгл жедім. Теңіз өнімдерін жемейтіндіктен, албырт қосылған классикалық нұсқасын алмадым. Бейгл, кофе мен шайпұлды қосқанда шамамен 15 USD (шамамен 7 029 KZT) болды.
Ал түсте Нью-Йоркте тұрған қаншалықты қымбат екені жайлы мақала жазған Никитамен кездестім. Оның сүйікті скандинав кофеханасына кірдік. Кофе, десерт пен шайпұлға 13 USD (шамамен 6 092 KZT) кетті.
Бұдан кейінгі жоспарым — Staten Island Ferry паромына міну еді. Одан Манхэттеннің скайлайны мен Азаттық мүсіні жақсы көрінеді. Паромның өзі тегін. Тек айлаққа дейін метроға бір бағытқа 3 USD (шамамен 1 406 KZT) төлеу керек.
Кешке қарай Орталық саябақтың солтүстік бөлігін аралауға шықтым. Туған сары далама қайтпай тұрып, жасыл желекке әбден көз тойдырғым келді.
Айтпақшы, жазда Орталық саябақта апта сайын Шекспирдің пьесалары қойылады. Мен барған күні «Ромео мен Жульеттаны» көрсетіп жатты. Қойылымға тегін кіруге болады. Тек сайттан билетті алдын ала брондап үлгеру керек.
Қызыққа батып жүріп, тамақтануды ұмытып кеттім. Бірақ күн соңында әйгілі Нью-Йорк пиццасының бір тілімін жеп, бір бокал «Космополитен» ішуге бардым. Бұл коктейльді Кәрри Брэдшоу культке айналдырған қалада ішпегенде, қайда ішесің?
Үшінші күн: Орталық саябақ, кітап дүкендері мен үй төбесіндегі пицца
Соңғы күні хостелден шығып, Орталық саябақтың оңтүстік бөлігін аралауға бардым. Балаларымен серуендеп, алтын түсті ретриверлерін қыдыртып жүрген адамдарды көріп, Нью-Йоркте туу бақыты бұйырғандардың бәріне шын көңілмен қызықтым.
Орталық саябақ кейде Алматыдағы Горький паркіне ұқсап кетеді екен. Мысалы, 5 USD (шамамен 2 343 KZT) су сататын дүңгіршектер мен тоғанда жүзіп жүрген қайықтар бар. Ал кей тұсында биік ғимараттардың ортасынан жасыл оазис өсіруге тырысқан Астана ойыма келді.
Нью-Йоркте кітап дүкені өте көп. Бірақ мен біреуіне ғана кіріп үлгердім. Ол театрға арналған арнайы дүкен екен. Мұнда пьесалардың сценарийлері, Бродвей туралы альбомдар мен «ақша бекер ойлап табылмаған екен» дегізетін түрлі сүйкімді ұсақ-түйек сатылады.
Одан кейін нағыз журналист ретінде The New York Times кеңсесіне бардым. Жай ғана қасында тұрып, бір күні сонда жұмыс істейтінімді іштей тіледім.
Empire State Building-ті көрмей кеткен күнә болар еді. Сондықтан жаяулап оған да жеттім. Бірақ кезек өте ұзын болғандықтан, шолу алаңына көтерілмедім.
Оның орнына қазір Нью-Йоркте тұратын қазақстандық қызбен кездестім. Үйінің төбесіне көтеріліп, пицца мен чизкейк жедік. Үлкен қаладағы өмір туралы әңгімелестік. Дәлірек айтсам, ол әңгіме айтты, ал мен тыңдап отырдым, зәулім ғимараттарға сүйсіндім.
Өкінетін жалғыз нәрсем — Бродуейге бара алмадым. Уашингтонға баратын автобусым күтіп тұр еді. Ал дәл қазір онда Wicked, The Great Gatsby, Chicago, Hadestown мен адамдар мұхит асып арнайы көретін тағы ондаған шоу жүріп жатыр.
Мюзиклдерге ең арзан билетті 50 USD (шамамен 23 мың KZT) табуға болады. Ал онлайн лотереяларды бақылап отырсаңыз, мысалы Broadway Direct не Lucky Seat сайттарын қарасаңыз, не Таймс-сквердегі TKTS кассалары ашылғанда барсаңыз, әйгілі шоуға бұдан да арзанға кіруге мүмкіндік бар.
Кәдесыйлар: MoMA мен Trader Joe’s
Достарыма сыйлық алу үшін Trader Joe’s дүкеніне барып, жергілікті тәттілерге шамамен 30 USD (шамамен 14 мың KZT) жұмсадым. MoMA музейінің дүкеніндегі ашықхаттар мен дизайнерлік ұсақ-түйекке тағы 20 USD (шамамен 9 372 KZT) кетті.
Стильді кепка алу үшін New York or Nowhere шоурумына кірдім. Ал мәдени бағдарламамды көшедегі ағалардан магнит пен салпыншақ сатып алумен аяқтадым. Сол сәтте сатушылар бүкіл Манхэттендегі ең ақжарқын адамдар болып көрінді.
Нью-Йорктегі үш күнге қанша ақша кетті?
Барлық шығын мынадай болды:
- Миннеаполис — Нью-Йорк бағытына үш шабаданмен алған әуе билеті — 250 USD (шамамен 117 мың KZT).
- Хостелде үш түн тұру — 300 USD (шамамен 141 мың KZT).
- Әуежайдан таксимен жету — 80 USD (шамамен 37 мың KZT).
- MoMA музейінің билеті — 17 USD (шамамен 7 966 KZT).
- Метро — 36 USD (шамамен 17 мың KZT).
- Тамақ пен сусын — шамамен 60 USD (шамамен 28 мың KZT).
- Кәдесыйлар — шамамен 60 USD (шамамен 28 мың KZT).
- Барлығы — үш күнге шамамен 800 USD (шамамен 375 мың KZT).
Сома көп сияқты. Бірақ осы 800 долларды Ван Гогтың түпнұсқа туындыларына, Тейлор Свифттің атмосферасына, Кәрри Брэдшоу мен Блэр Уолдорфтың ізіне, Манхэттеннің әйгілі скайлайнына, Орталық саябақтағы серуенге, Азаттық мүсініне апаратын тегін паромға және «мен шынымен осында тұрмын» деген баға жетпес сезімге бөлсеңіз, әр центі жүз пайыз ақталады.
Түйін
Нью-Йоркке үш күн деген өте-мөте аз. Бірақ жасөспірім шағыңыз бен пандемияны өткеруге көмектескен фильмдердегі орындарды өз көзіңізбен көруге, негізгі бағыттарды аралап шығуға және бұл қалаға қайта оралғыңыз келетіндей сезімге бөленгенге бұл уақыт әбден жеткілікті.
Қала туралы стереотиптерге келсек, метродан нәжістің иісі шықпады. Егеуқұйрық та көрмедім. Есесіне марихуананың иісі мүңкіп тұрады екен. Шегіп алып, тротуарда жайбарақат жатқан адамдарды да көрдім.
Өзім тоғыз ай тұрған тып-тыныш Миннесотадан кейін Нью-Йорк тұрғындары алғашында аса меймандос еместей көрінді. Бірақ шын мәнінде олар өте стильді, қызық әрі әңгіме бастасаңыз, іліп әкетуге дайын адамдар екен.
Ең қатты әсер еткен қарапайым бір ой болды: осы бір қалада бүкіл Қазақстан халқының жартысына жуық адам тұрады. Қорқынышты әрі таңғаларлық дерек қой.
Ал мені алда Уашингтондағы екі күндік демалыс күтіп тұрды. Ал ол — басқа әңгіме.
