Нью-Йоркте тұрғанға қанша ақша керек? Астаналық жігіттің есебі

Сәлем! Менің атым — Никита. Қазір Нью-Йорктегі Columbia University университетінде қоғамдық денсаулық сақтау бағыты бойынша магистратураның екінші курсында оқимын. Нью-Йоркке көшуіме дәл осы оқу бағдарламасы себеп болды. Маған бұл жердің академиялық мүмкіндіктері мен кәсіби ортасы маңызды болды.

Нью-Йорк — АҚШ-тағы ең қымбат қалалардың бірі. Сондықтан бұл жаққа келмей тұрып-ақ аз ақша кетпейтінін білдім. Бірақ уақыт өте келе адам бәріне үйренеді. Америкалық сатирик әрі Нью-Йорктің тумасы Фрэн Лебовицтің: «Нью-Йоркте тұрғанға ешкімнің шамасы жетпейді. Бірақ соған қарамастан, бұл қалада сегіз миллион адам жүр. Қалай тұрып жатқанымызды өзіміз де түсінбейміз» деген сөзі бар.

Никита

Виза (F-1 студенттік виза)

АҚШ-қа студенттік F-1 визасын Астанадағы АҚШ елшілігінен алдым. АҚШ-қа визалар туралы ақпарат осында. Негізгі міндетті төлемдер мынадай:

• SEVIS жарнасы — 350 USD (шамамен 171 мың KZT) .
• Виза өтінішін қарастыру төлемі (MRV fee) — 185 USD (шамамен 90 мың KZT) .

Сонымен қатар кейбір университеттер халықаралық студенттермен жұмыс істеу үшін қосымша әкімшілік төлемдер алуы мүмкін. Оның көлемі әр оқу орнына байланысты өзгеріп отырады.

Ұшақ билеті

Алдағы жылдары Қазақстаннан АҚШ-қа тікелей рейс ашылар деп қатты үміттенемін. Ал әзірше транзит арқылы ұшуға тура келеді. АҚШ-қа Қазақстаннан ұшу үшін БАӘ, Катар, Германия, Польша не Түркия арқылы транзитпен ұшу керек. 

Өзім Катар арқылы ұштым. Алдымен Алматыдан Дохаға, кейін Qatar Airways арқылы транзитпен Нью-Йоркке жеттім. Бір жаққа билет құны шамамен 900 USD (шамамен 439 мың KZT) болды. Тамыздың аяғында ұшамын деп, маусымда билет алып қойдым.

John F. Kennedy International Airport әуежайынан қала орталығына AirTrain арқылы жетуге болады. Оның бағасы — 9 USD (шамамен 4 392 KZT). Метро сәл арзандау — 3 USD (шамамен 1 464 KZT). AirTrain арқылы Jamaica Station станциясына дейін барып, сол жерден Midtown Manhattan бағытына жүретін E желісіне ауысуға болады. Немесе Howard Beach Station станциясына дейін жетіп, одан әрі Lower Manhattan бағытына қатынайтын A желісіне ауыса аласыз.

Ең үлкен шығын — үй жалдау

Нью-Йорктегі шығынның ең көп бөлігі пәтер не бөлме жалдауға кетеді.

Қайдан іздеуге болады?

Егер кампустан тыс жерден үй іздесеңіз, негізгі платформалар мыналар:

• Zillow — жалға берілетін пәтер мен бөлме көп сервис
• StreetEasy — Нью-Йоркке арнайы жасалған, ең ыңғайлы сайттардың бірі
• Craigslist — арзан нұсқалар көп, бірақ мұқият тексеру қажет

Үй мәселесі менде оңай шешілді: университет кампусында хаузингке (student housing) өтініш тапсырып едім, тұратын жер берді. Халықаралық студент ретінде жолым болған екен. Сөйтіп екі адаммен бірге тұратын пәтерге орналастым.

Аудандар туралы

Менің ойымша, Нью-Йоркте жаман аудан жоқ. Тек әрбірінің өзіне тән атмосферасы, алуан түрлі инфрақұрылымы бар.

Маған ең ұнайтын аудан — Манхэттендегі East Village. Онда кафе мен бар көп. Мен Little Poland (поляк тағамдары) пен Ukrainian East Village Restaurant мейрамханаларын, Angelika кинотеатрын жақсы көремін.

Ал көңілімнен шықпаған аудан — Times Square (Midtown Manhattan). Құжынаған турист, бір сөнбейтін жарық — бұл жердегі у-шудан тез-ақ шаршап кетесің.

Оңтүстік Бронкс, Бруклиндегі Brownsville пен East New York, сондай-ақ Куинстің оңтүстік бөліктерінде қылмыс деңгейі жоғары деп жатады. Сақтықта қорлық жоқ, абайлап жүрген абзал. Бірақ аудандардағы ахуал үнемі өзгеріп отырады.

Үйлердің бағасы

Бағалар құбылмалы. Үйдің жағдайына қарай жалдау ақысы да өсе береді. Бағасы көбіне аудан мен пәтердің жағдайына байланысты. 

• Бөлме жалдау ақысы 1 700 USD (шамамен 830 мың KZT) басталады;
• Бір бөлмелі пәтер (studio 1-bedroom) — 2 500 USD (шамамен 1 млн KZT) басталады;
• Таунхаус не үлкен пәтерді бірнеше адам болып жалдасаңыз, әр адамға шамамен 2 500 USD (шамамен 1 млн KZT) шығады.

Тұрғын үйді қайдан іздеуге болады және оның бағасы қанша?

Нью-Йорктегі ең үлкен шығындардың бірі — тұрғын үй. Студенттердің басым бөлігі 2–4 адаммен бірге пәтердегі бөлмені жалдайды. 

Тұрғын үйді қайдан іздеуге болады?

Нью-Йоркте баспана іздеуге арналған бірнеше негізгі платформа бар:

• StreetEasy — Нью-Йорк бойынша танымал сайттардың бірі. Аудан, баға және басқа да параметрлер бойынша ыңғайлы табуға бар.
• SpareRoom — бөлме мен көршілерді (roommate) іздеуге маманданған платформа, хабарландырулар базасы өте үлкен.
• Zillow — АҚШ бойынша ең ірі тұрғын үй агрегаторларының бірі.
• Roomster — бөлме мен көршілерді іздеуге ыңғайлы, пайдаланушыларды тексеру жүйесі бар.
• Craigslist — арзан нұсқалар көп кездеседі, бірақ алаяқтардан сақ болған жөн.
• Diggz — бюджет, өмір салты және әдеттер бойынша үйлесімді көршілерді табуға көмектеседі.

Сонымен қатар университетіңіздің студенттік тұрғын үй жүйесі (student housing) бар-жоғын тексерген жөн. Мысалы, маған осындай тұрғын үйден орын алу бақыты бұйырды. Бұл жағдайда несие тарихын дәлелдеудің, кепілгер ұсынудың не табыс деңгейіне қатысты қосымша тексерулерден өтудің қажеті болмайды. Әдетте халықаралық студенттерге мұндай тұрғын үйден орын беру кезінде басымдық беріледі.

Аудандар бойынша бөлме жалдау бағасы қандай?

Төменде бірнеше адаммен бірге тұратын пәтердегі бөлменің орташа жалдау ақысын көрсеттік. SpareRoom базасының биылғы сәуірдегі деректеріне сүйендік. 

Бағалар тұрғын үйдің орналасқан жеріне, метроға жақындығына, пәтер жағдайы мен көршілер санына байланысты өзгеруі мүмкін. Студенттер арасында ең танымал аудандар — Куинс пен Бруклин. Манхэттенде тұрған қымбат болғанымен, оқу орындары мен жұмысқа жақын болады.

Нью-Йоркте үй жалдаған қиын ба?

Бұл штатта тұрғын үйді жалға алу туралы заңдар жалға алушылардың құқығын жақсы қорғайды. Мысалы, жалдау ақысын уақытында төлемеген жағдайда да меншік иесі үйді дереу босат деп талап ете алмайды. Ол үшін сот шешімі қажет. Мұндай процестерге көп уақыт пен ақша кететіндіктен, пәтер иелері жалға алушыларға қатаң талаптар қояды. Мәселен:

• жылдық табысыңыз жалдау ақысының айлық мөлшерінен шамамен 40–50 есе жоғары болуы керек;
• кредит пен бұған дейінгі жалдау тарихыңыз жақсы болуға тиіс;
• демеуші не кепілгер болуы қажет;
• кей жағдайда бірнеше айға не тіпті бір жылға алдын ала төлем жасап тастау керек;
• міндетті депозит төлеу (көбіне бір айлық жалдау ақысына тең);
• қылмыстық жауапқа тартылмаған болуыңыз керек.

Халықаралық студенттерге бұл талаптарды орындау қиын болуы мүмкін. Сондықтан көп студент университет ұсынатын студенттік тұрғын үйден орын алуға не басқа студенттермен бірге бөлме жалдауға тырысады.

Медициналық сақтандыру

АҚШ-та медицина өте қымбат болғандықтан, медициналық сақтандырусыз жүрген қиын. Columbia университетінде барлық халықаралық студентке медициналық сақтандыру рәсімдеген міндетті рәсім саналады. Әсіресе F-1 не J-1 визасымен оқитын студенттер сақтандыру қызметімен келісім жасасуы керек. 

Мен оқитын университет студенттерді автоматты түрде Columbia SHIP сақтандыру бағдарламасына қосады. Бұл бағдарламаны Aetna компаниясы басқарады. 2025–2026 оқу жылында менің шығындарым мынадай болды:

Бір қарағанда бұл сома көп боп көрінуі мүмкін. Алайда АҚШ-та дәрігер қабылдауы, зертханалық талдаулар не шұғыл медициналық көмек өте қымбат болғандықтан, сапалы сақтандыру студенттердің қаржылық қауіпсіздігі үшін аса маңызды.

Коммуналдық шығындар

Электр, су, газ бен интернет ақысы кейде бөлек төленеді, кейде жалға алу бағасына кіреді. Менде коммуналдық қызметтер ақысы бөлмені жалға алу құнына қосылған. Сонда айына 1 369 USD (шамамен 668 мың KZT) төлеймін.

Сіз Aviasales.kz-тің желідегі парақтарына жазыласыз, ал біз сізге рақмет айтамыз. Ок па?

Telegram

Instagram

Тұрмыс: тамақ пен күнделікті шығындар

Негізгі азық-түлік себеті

Нью-Йоркте азық-түлік сатып алатын негізгі желілердің бірі — Trader Joe's. Осы жерден ауыр-ауыр пакет көтеріп шығып, метроға отырып, үйіңізге жеткенде, нағыз ньюйоркер болдым дей беріңіз.

Органикалық өнім, дайын тағамдар не мол таңдау керек болса, Whole Foods Market-ке барыңыз. Бұл желінің дүкендері қаланың біраз ауданында бар.

Өзім азық-түлікке көбіне Instacart арқылы тапсырыс беремін. Әсіресе Aldi дүкенінің жеткізу қызметіне жиі жүгінемін. Тапсырыс берген оңай әрі бағасы біраз желіге қарағанда төмен. Instacart қосымшасының жылдық жазылымы шамамен 100 USD (шамамен 49 мың KZT) тұрады. Осы қызметтің арқасында уақытымды да, жол шығынын да үнемдеп жүрмін. 

Бір апталық шығын

Апта сайын үйге нан, жұмыртқа, ет, көкөніс, жеміс пен әртүрлі тіскебасар алдырамын. Әр жолы шамамен 100 USD (шамамен 49 мың KZT) төлеймін.

Сырттан тамақ ішкен қанша тұрады?

Дайнерлердің бірінде кешкі ас

Бұл қалада көше фуд-трактары өте танымал. Онда үнді, Таяу Шығыс не грек асханасының тағамдарын сатып алуға болады. Мысалы, chicken and rice (тауық еті мен күріш) шамамен 12 USD (шамамен 5 856 KZT) тұрады. Сондай-ақ Нью-Йорк стиліндегі пицца да тойымды. Мысалы, Broadway Slice пиццериясында бір тілім пицца шамамен 4 USD (шамамен 1 952 KZT) тұрады.

Қара кофе бағасы — орта есеппен $4. Мен алкоголь ішпеймін, сондықтан ол жағынан білерім аз. Бірақ Нью-Йорктегі ең ыңғайлы әрі ерекше форматтың бірі — дайнерлер (diner). Бұл — классикалық америкалық кафе-ресторандар: онда бургер, грек тағамдары (сувлаки) мен итальян стиліндегі қарапайым тағамдар сатады.

Бір адамға кешкі ас әдетте $20–40 аралығында болады. Мына дайнерлер маған ерекше ұнайды:

• Wahi Diner
• Diner 24 NYC
• Carnegie Diner & Cafe
• Chelsea Square Diner

Бұл жерлерде нағыз америкалық вайб сезіледі әрі бағасы да Нью-Йорк үшін салыстырмалы түрде қолжетімді.

Транспорт: неге мінген дұрыс?

Метрода

Нью-Йорктегі ең ыңғайлы әрі негізгі қоғамдық көлік — New York City Subway. Бір реттік жол жүру бағасы — шамамен 3 USD (шамамен 1 464 KZT). Бұл метро арқылы қаланың кез келген нүктесіне жетуге болады.

Өзім университеттің кампусында оқимын, сондықтан кампусқа не қала ішіндегі кездесулерге осы метромен барамын.

Такси мен қосымшалар

Таксиге Uber-мен шақырамын. Әдетте әуежайға барарда не көп жүгім барда ғана мінемін. Такси ыңғайлы болғанымен қымбат шығады.

Мысалы, әуежайдан қала ішіне дейінгі 1,5 сағаттық жол шамамен $100-ға (шамамен 50 000 теңге) дейін жетуі мүмкін. Бірақ турист боп келгенде Нью-Йорктің әйгілі сары таксиіне бір отырып көруге болады.

Велосипед

Қалалық велосипед жүйесі Citi Bike та өте ыңғайлы. Бір жылдық абонемент шамамен 239 USD (шамамен 117 мың KZT) тұрады. Абонементі бар қолданушыларға кәдімгі велосипедпен жүрген көбіне тегін. Ал электр велосипед қолданғанда:

• абонементі барлар — минутына шамамен 27 цент (шамамен 125 теңге).
• абонементі жоқтар — минутына шамамен 41 цент (шамамен 190 теңге)

Бұл — жақын жерлерге тез әрі арзан жетіп алғанға таптырмас нұсқа.

Демалатын жерлер

Нью-Йоркте демалатын, көңіл көтеруге болатын жер көп. Әсіресе парктеріндегі серуен — тегін терапия. Олардың саны көп және әрқайсысының өзіне тән атмосферасы бар. Мысалы: 

• Central Park — жұрттың бәрі жақсы көретін саябақ
• Prospect Park — Бруклиндегі кең әрі тыныш жер
• Washington Square Park — студенттер мен көше мәдениеті көп жиналатын нүкте
• Fort Tryon Park — Манхэттеннің тыныш әрі жап-жасыл бөлігі
• Riverside Park — өзен бойындағы серуенге арналған парк

Саябақтағы көрініс

Өзім студент ретінде қаладағы көп музей мен галереяға тегін не жеңілдікпен кіре аламын. Солардың ішінде мыналар ерекше ұнайды:

• The Metropolitan Museum of Art
• Museum of Modern Art
• International Center of Photography

Кино, бар, спорт туралы

Кинотеатр сырты

Киноға жиі барамын. Қалада ірі желілік нүкте де, тәуелсіз кинотеатр да көп. Мен жиі баратын кинотеатр — Angelika Film Center. Әр сейсенбіде билетті шамамен 10 USD (шамамен 4 880 KZT) алуға болады. Бұл — Нью-Йорк үшін өте арзан баға.

Нью-Йорктегі көп мәдени жер 30 жасқа дейінгі адамдарға арнайы бағдарламалар ұсынады. Бұл театрға, операға не балетке өте тиімді бағамен барудың тамаша мүмкіндігі. Мысалы, New York City Ballet ұсынатын 30 for 30 бағдарламасы бар. Бұл бағдарлама бойынша 13–30 жас аралығындағы көрермен онлайн тіркеліп, билетті небәрі 30 USD (шамамен 15 мың KZT) ала алады. Билеттер әдетте көрсетілім аптасының басталуына алты күн қалғанда сатылымға шығады. Бұл шамамен бір бранчтың құнына тең.

Әр жазда Манхэттеннің қақ ортасындағы Bryant Park аумағында Movie Nights — ашық аспан астында тегін кино көрсетілімі өтеді. Көрсетілімдер әдетте дүйсенбі күндері өтеді (биыл 13 шілдеден 14 қыркүйекке дейін болады). Саябақтың көгал аймағы сағат 17:00-де ашылады, ал фильмдер шамамен 20:00-де басталады. Кіру тегін, тек көгалдан орын алып үлгеру керек.

Байланыс: мобильді интернет

Мен Mint Mobile тарифін қолданамын. Шамамен 6 айға 120 USD (шамамен 59 мың KZT) төлеймін. Ай сайын шамамен 15 ГБ интернет пакетін береді.

Басқа бір нұсқа — T-Mobile US ұсынатын Metro by T-Mobile 6-Month Plan тарифі (айына — $20). Бұл жағдайда сіз алты ай үшін алдын ала 120 USD (шамамен 59 мың KZT) төлейсіз. Пакетке шектеусіз қоңырау, SMS пен жылдамдығы жоғары 5G интернет кіреді.

Тағы бір балама — AT&T компаниясының ұсынысы. Олар 12 айға алдын ала 240 USD (шамамен 117 мың KZT) төлеген жағдайда айына $20 болатын шексіз қоңырау, хабарлама мен мобильді интернет пакетін береді. Сонымен қатар бұл тарифке 10 ГБ мобильді хотспот деректері де кіреді.

Сонымен қалада тұрғанға қанша ақша керек?

Нью-Йорктегі шығындар есебі толықтай өзіңізге байланысты. Бұл қалада аз ғана бюджетпен де күн кешуге болады. 

Үнемдеу режимі

Егер негізгі мақсат шығынды азайту болса, айына шамамен 2 000 USD (шамамен 976 мың KZT) жеткілікті болуы мүмкін.

Бұл бюджетке:

• басқалармен бөлме жалдайсыз
• үнемдеп азық-түлік аласыз
• қоғамдық көлікпен жүресіз
• көңіл көтеретін жерлерге сирек барасыз

Көбіне мұндай жағдайда адамдар қаланың шеткері аудандарынан пәтер жалдау, кафелер мен ойын-сауыққа сирек ақша құртады.

Жайлы өмір

Егер жайлырақ өмір сүріп, жақсырақ ауданда тұрып, кейде кафе не барға барып тұрғыңыз келсе, айына шамамен 4 500 USD (шамамен 2 млн KZT) қажет болуы мүмкін.

Бұл ақшаға: 

• жайлы әрі кең үй жалдайсыз
• күнделікті шығыныңыз болады
• қала ортасында тұрасыз
• демалыста көңіліңіз қалаған жаққа барасыз

Түйін

Иә, Нью-Йоркте тұрған қымбат, қалада тіршілік қайнап жатыр, адам ығы-жығы. Бірақ бұл қала — әлемдік мәдениет, өнер, кино, музыка мен түрлі қауымдастық тоғысқан жер. Өзіңді құдды бір әлемнің қақ ортасында жүргендей сезінесің. Студент ретінде университетімнің арқасында қаладағы көп мәдени орынға тегін не су тегін барып жүрмін. Нью-Йорк — тек қымбат мегаполис қана емес, ізденген адамға мол мүмкіндік пен құнды тәжірибе сыйлайтын қала.