Aviasales.kz-те мақалаңызды қалай жариялауға болады

Demalys — Aviasales.kz-тің саяхат туралы медиасы. Біз жұмысымызды 2024 жылдың желтоқсанында бастадық. Қазақстандықтарға арнап қазақ және орыс тілдерінде саяхат туралы мақалалар жазамыз. Авторларымыздың арасында журналистер мен редакторлардан бөлек, көп саяхаттайтын және көрген-білгенін басқаларға қызық етіп әңгімелеп бере алатын адамдар бар.

Бізге автор боламын десеңіз, осы нұсқауды оқып шығыңыз. Қандай тақырыптарға жазатынымызды, идеяны қалай ұсынуға болатынын, мақалаға қандай талап қоятынымызды, оған не қосу керегін және қаламақының қашан төленетінін осы жерде түсіндіріп шықтық.

Кәсіби журналист болғаныңыз міндетті емес. Тек жазатын нәрсеңізді өз көзіңізбен көріп, басыңыздан өткеріп, сол туралы шынайы әңгімелей алсаңыз жетіп жатыр.

Бізді кім оқиды?

Оқырманымыз Қазақстанның түкпір-түкпірінде тұрады. Олардың көбі — сайтқа телефоннан кіретін жас қыз-келіншектер. Сондықтан бізге бір көз жүгіртіп шыққанда-ақ негізгі ақпаратты түсініп алуға болатын қарапайым мәтіндер ұнайды.

Оқырманымыз әсіресе мынадай мақалаларды тұшынып оқиды:

• Аз ақшаға саяхаттауға, ақша үнемдеуге көмектесетін кеңестер.
• «Көрген–білген» айдары. Мұнда автордың қанша ақша жұмсағаны міндетті түрде көрсетіледі. Оқырман оның шығынын есептеп, өзі осындай сапарға шықса, қанша қаражат керек болатынын шамалай алады.
• Визасыз баруға болатын елдер. Құжат жинап әуре болғысы келмейтіндер жақсы көреді.
• Жұрт көп мақтағанымен, барғанға аса тұрмайтын орындар жайлы шынайы пікірлер.

Біздің мақсатымыз — саяхаттауға әркімнің мүмкіндігі бар екенін көрсету. Терең ой-толғаныс та жақсы, бірақ бізге мақаланың оқырманға пайдасы болғаны маңызды. Мысалы, Парижде 7 еуроға қай жерден тамақтанып, қай жерлерді көрмей кетпеу керегін тізіп шыққанды жөн көреміз.

Қандай тақырыптарға жазуға болады?

Бізде бес айдар бар. Кез келген сапар туралы осы айдарлардың біріне лайықтап жазуға болады. Сіздің саяхат қай айдарға көбірек жарайтынын төмендегі кестеге қарап түсініп алсаңыз болады.

Қандай тақырыптарды көбірек таңдаймыз?

Жақсы тақырып оқырманның нақты мәселесін шешуі керек және мақала әлеуметтік желіде қызу талқыланып жатқан дүниеге қатысты болуы керек.

• Маусымдық тақырыптар. Мақаланы маусым басталардан бір-екі ай бұрын дайындаңыз. Мысалы, күзде шаңғы тебетін жерлер туралы, ал көктемде теңіз жағалауындағы демалыс туралы материалдарды жоспарлап тастаймыз.
• Нақты нұсқаулар. Ұшар алдында туатын сұрақтарға жауап беріңіз. Мысалы, қазыны ұшақпен қалай алып өтуге болады не елге кіру формасын қалай дұрыс толтыру керек? Ал «Түркияда күн райы қандай?» деген тақырыптарға жазбаймыз. Мұндай ақпаратты Гисметеодан да табуға болады.
• Мемдер мен трендтер. TikTok-тан көрген, өзіңіз тексерген тақырыптарды ұсынудан қысылмаңыз. Threads-та қызу талқыланған мемнің өзінен қызық мақала шығуы мүмкін. Мысалы, «Алматыда палау жеу үшін қай жерде төбелесу керек?» деген тақырып — дәл біздің формат.
• Ерекше тәжірибе. Кәдімгі гидтен табылмайтын жеке хикаялар. Мысалы, шетелде оқудың қыр-сыры, кішкентай баламен саяхаттау не Шотландияда құлпынай теру сияқты бірегей тақырыптарды жақсы көреміз.

Қандай тақырыптарды жазбаймыз?

Мынадай мақалалар қанша жерден қызық жазылса да, сайтта жарияламаймыз.

• Ұшақ апаттары мен ұшудан қорқу. Ұшаққа мінуден қорқатын оқырманды одан әрі үрейлендіргіміз келмейді. Ұшу қауіпсіздігі туралы барынша абайлап жазамыз. Мысалы, «Ұшақ құлағанда қалай аман қалуға болады?» дегеннің орнына ұшақтағы қауіпсіз орындар туралы айтуға болады.
• Орынсыз тәуекелге бару. Қараусыз қалған ғимараттарды аралауға не жартастан секіріп көруге кеңес бермейміз. Мақалада дайвинг, тауға жаяу шығу не серфинг туралы айтылса, білікті гидтер мен нұсқаушылардың көмегіне жүгінгеннің, сондай-ақ сақтандыру маңызды екенін еске саламыз. 
• Даулы және қауіпті аймақтар. Соғыс, наразылық не табиғи апат болып жатқан жерлер туралы, сондай-ақ тәуелсіздігі мойындалмаған мемлекеттер жайлы материал жарияламаймыз.
• Саясат, дін мен дау-дамай. Біздің мақсатымыз — пропаганда жүргізу емес, адамдарға саяхаттан ләззат алуға септесу. Сондықтан саяси даулардан, діни пікірталастардан және даулы мәлімдемелерден аулақ жүреміз.

Қалай Demalys авторы болуға болады?

Бізге автор болудың бірнеше жолы бар. Өзіңізге ыңғайлысын таңдаңыз.

• Әлеуметтік желідегі хабарландыруға жауап беру. Кейде белгілі бір тақырыпқа кейіпкер іздейміз. Мысалы, алу қиын визаны рәсімдеген, шетелге оқуға көшкен не әлемнің шалғай жеріне саяхаттаған адам қажет болуы мүмкін. Мұндай хабарландыруларды кейде Aviasales.kz-тің Telegram арнасында жариялаймыз. Өткізіп алмас үшін жазылып қойыңыз.
• Өз тақырыбыңызды ұсыну. Ерекше жерге барып келсеңіз, қызық не сәтсіз оқиғаны бастан өткерсеңіз және оны өзгелерге айтып бергіңіз келсе, идеяңызды тікелей редакцияға жазып жіберіңіз, поштамыз [email protected].
• Гиде жазу. Өз қалаңызда бір жылдан астам уақыт тұрып, қонақтарға көпшілік білетін орындардан бөлек, қызық жерлерді көрсете аласыз ба? Бізге жазыңыз. Жергілікті авторларға есігіміз айқара ашық.

Сіз Aviasales.kz-тің желідегі парақтарына жазыласыз, ал біз сізге рақмет айтамыз. Ок па?

Telegram

Instagram

Тақырыпты қалай ұсынуға болады?

Әр айдың 15-іне дейін редакторға үш тақырып жіберіңіз. Сонда оларды келесі айдың контент жоспарына қосып үлгереміз. Жоспар толып қалса, оны да айтамыз.

Ұзақ эссе жазудың қажеті жоқ. Өзіңізді таныстырып, бірнеше тақырып ұсынсаңыз жеткілікті. Әр тақырыптың қысқаша сипаттамасын көрсетіп, мақалада не айтатыныңызды түсіндіретін екі-үш сөйлем қосыңыз.

Ұсыныстарыңызды [email protected] поштасына жіберіңіз. Хаттың тақырыбын көрсетуді ұмытпаңыз.

Хаттарды жұмыс күндері Қазақстан уақытымен 09:00–18:00 аралығында оқып, жауап береміз.

Мақала қалай дайындалады?

Идея ұсынудан мақала жарияланғанға дейін төрт кезең бар.

1. Тақырып ұсыну. Сіз бірнеше идея жібересіз. Редактор біреуін таңдап, мәтінді тапсыру мерзімін белгілейді.
2. Алғашқы нұсқа. Бізге алғаш рет жазып отырсаңыз, әуелі мәтіннің бастапқы нұсқасын жіберіңіз. Оны бірге қарап, мақаладан не күтетінімізді келісіп аламыз. Сонда соңында күткеніміз бен дайын мәтін екі түрлі болып шықпайды. Ал бұған дейін бірге жұмыс істеп, бірнеше мақала жариялаған болсақ, бірден дайын мәтінді жіберуге болады.
3. Түзету. Редактор әдетте бір аптаның ішінде пікірлері мен түзетулерін жібереді. Көбіне мәтіннің бір-екі жерін өңдеген жеткілікті. Бір аптадан асып, жауап келмесе, өзіңіз хабарласып, еске салудан қысылмаңыз.
4. Жариялауға дайындау. Мәтін редакциялауға, сайтқа орналастыруға және аударуға жіберіледі. Суретші мұқабасын дайындайды. Редактор төлем жасауға қажет құжаттарды сұратады, ал сіз жаңа тақырыптар ойластыра бересіз.

Автордың жұмысы мақала жарияланған кезде аяқталады. Әлеуметтік желілерде оқырманның пікірлеріне жауап беру міндетті емес. Онымен редакция мен SMM бөлімі айналысады.

Demalys-қа қалай жазу керек?

Қысқа, түсінікті әрі өз атыңыздан жазыңыз. Бір абзацта бір ой болсын, ал бір мақала бір негізгі тақырыпты ашсын.

Мәтін жазуға кіріспес бұрын өзіңізге мына сауалды қойып көріңіз: бұл мақала оқырманның мәселесін шеше ме, әлде оны саяхатқа шабыттандыра ма? 

Құр мақтаудың орнына нақты мысал келтіріңіз

Біз оқырманмен досымыздай сырласамыз. Жергілікті тұрғындар ғана білетін пайдалы лайфхактарды айтамыз, ақша үнемдеу жолдарын бөлісеміз, сәтсіздіктерімізді де жасырмаймыз.

Сапар көңіліңізден шықпаса, оны ашық жазыңыз. Шынайы пікіріңіз жүздеген адамды сәтсіз демалыстан және босқа ақша жұмсаудан сақтап қалуы мүмкін. Кем дегенде, олардың сапардан не күту керегін түсінуіне көмектеседі.

Оқырманға «сіз» деп сөйлейміз. Қазақша говор не диалект тіркестер қолданбаймыз, қарапайым етіп жазам деп отырып, мәтінді тым қарабайыр етіп жібермеңіз. Мақала мазмұнды әрі түсінікті болуы керек.

Осы тақырыпта басқа не бар?

Батуми маған онша ұнаған жоқ. Мына нәрсеге сіз де дайын болыңыз

Маған БАӘ ұнаған жоқ. Неге екенін айтып берейін

Тбилисиге барып қайттым. Қала маған мүлде ұнаған жоқ

Қандай сөздер мен тіркестерді қолданбаймыз?

Мынадай жаттанды тіркестердің орнына нақты ақпарат беріңіз:

• «қаланың қақ жүрегінде»;
• «қарама-қайшылықтар қаласы»;
• «кез келген талғам мен қалтаға сай»;
• «қаланың визит карточкасы»;
• «бағалар сізді қуантады»;
• «ерекше атмосфераға ену»;
• «мүмкіндікті жіберіп алмаңыз»;
• «Қазақстанның Швейцариясы».

Елдерді де орынсыз сын есімдермен сипаттамаймыз. «Күншуақты Түркия», «жұмбақ Прага» деген тіркестердің қажеті жоқ.

Жасанды интеллектіні қолдануға бола ма?

Demalys жасанды интеллектіні қолданғанға қарсы емес. Бірақ негізгі қағида мынауы — кез келген мақалада негізгі фокус адамның шынайы тәжірибесі болуға тиіс.

Сол көшелерде өзі жүрген, суығына тоңған не арзан кофе тапқанына қуанған адамның мәтіні бірден байқалады. Мұндай тәжірибені ешбір алгоритм алмастыра алмайды.

Жасанды интеллектіні қай кезде қолдануға болады?

• Шашыраңқы ойларды жинақтауға. Сапардан қалған жазбаларыңыз бен әсерлеріңізді чат-ботқа беріп, оларды ретімен орналастыруға көмектесуін сұрай аласыз. Бірақ кейін мәтінді міндетті түрде өзіңіз оқып, адами тілмен реттеп шығыңыз.
• Ақпарат жинауға. Жасанды интеллект ғимараттың салынған жылы, аумақ көлемі, арақашықтық немесе елге кірудің жалпы ережелері сияқты анықтамалық деректерді табуға көмектесе алады.
• Мәтінді тексеруге. Жасанды интеллект әріп қателерін, қайталанған сөздерді, мәтіндегі логикалық қайшылықтарды тез табады. Бірақ кейде өзі де қате жіберетінін ескеріңіз.

Мәтінді жасанды интеллект жазғаны алғашқы үш абзацынан-ақ көрініп тұрады. Ондай мәтінде «ерекше», «көркем», «әсем» сияқты мақтау сөздер көп болады, кеңсе тілі мен жаттанды тұжырымдар кездеседі. Мысалы, «Осылайша, бұл қала ешкімді бейжай қалдырмайды» деген сөйлемдер көп болады. Ал автордың өз өмірінен алынған нақты мысалдары болмайды.

Жасанды интеллект жазған мәтінді тапсырсаңыз не болады?

Сізбен одан әрі жұмыс істемеуіміз мүмкін. Ал ішінде құнды ақпарат болса, мақаланы сатып аламыз да, одан әрі сізбен жұмыс істемейміз.

Фотосуреттер, сілтемелер мен дереккөздер

Әр мақалаға өзіңіз түсірген фотосуреттерді, аталған барлық орынның сілтемесін және әр деректі растайтын дереккөздерді қосуыңыз керек.

Фотосуреттер

Сапардан тігінен түсірілген видеолар не дайын рилс қалса, редакторға айтыңыз. Біз оны Aviasales.kz-тің Instagram парақшасына жариялап, аккаунтыңызды белгілеп қоямыз.

Орындардың сілтемелері

Мақалада дәмхана, музей не көше атасаңыз, оның Google Maps не 2GIS сілтемесін қосыңыз. Ал Қытайдағы орындардың сілтемесін Amap сервисінен алыңыз. Сілтеме орынның атауына қойылуы керек, шылаулар мен басқа сөздерді қоспаңыз.

Дереккөздер

Әр фактіге ресми дереккөзден сілтеме қою керек. Сілтемені тікелей мәтінге не Google Docs құжатындағы пікірге қосуға болады.

• Елге кіру ережелері мен толтырылатын формалардың сілтемесін елшіліктер мен консулдықтардың ресми сайттарынан алыңыз.
• Багаж тасымалдау ережелеріне сілтеме әуе компанияларының сайттарынан алынсын.
• Музейлер, қонақүйлер мен концерттер туралы сілтемені ресми сайттарынан не Instagram парақшаларынан алыңыз.
• Зерттеулер мен жаңалықтар туралы айтсаңыз, сол ақпарат жарияланған дереккөздерді көрсетіңіз.

Дереккөзді қайдан табу керегін білмесеңіз, редактордан сұраңыз. Көмектесеміз.

Құжаттар мен қаламақы мәселесі қалай шешіледі?

Біз ресми келісімшарт бойынша алдын ала келісілген мөлшерде қаламақы төлейміз. Ақша келесі айдың онына дейін түседі. Қаламақы мөлшерін жұмысты бастамай тұрып жеке келісіп аламыз.

Құжаттарды рәсімдеу

• Құжаттар. Мәтінді тапсырған соң, редактор келісімшарт жасауға қажет деректерді сұрайды. Жеке тұлға ретінде жасасамыз ба, жеке кәсіпкер не өзін-өзі жұмыспен қамтыған адам ретінде қол қоясыз ба — соны да сұрап алады.
• Келісімшарт. Қолды онлайн қоясыз. Қағазға басып шығарудың қажеті жоқ.
• Төлем. Келісімшартқа қол қойылғаннан кейін ақша айына бір рет банк картаңызға не шотыңызға түседі. Төлем кешіксе, редакторға жазыңыз.
• Салық. Қаламақыдан алынатын салықты статусыңызға сәйкес етіп өзіңіз төлейсіз.

Келісімшарт бойынша мәтін мен фотосуреттерге біз иелік етеміз. Сондықтан оларды, мысалы, Aviasales.kz әлеуметтік желілерінде пайдалана аламыз.

Мәтінді тапсыру мерзімі

Сізден кейін мәтінді басқа адамдар аударады, редакциялайды. Сондықтан мәтінді кешіктірсеңіз, бүкіл жұмыс кестесі бұзылады. Бір себеппен кешіктірер болсаңыз, мүмкіндігінше ертерек ескертіңіз. Мәтін белгіленген мерзімнен қатты кеш келсе, оны келесі айға ауыстыруымыз мүмкін не мүлде жарияламаймыз.

Тақырып ұсынуға дайынсыз ба?

Әр айдың 15-іне дейін үш идеяңызға қысқаша сипаттамаларын қосып, [email protected] поштасына жіберіңіз. Редактор қай тақырыптың бізге сай келетінін айтып, мақаланы тапсыру мерзімін ұсынады. Хатыңызды күтеміз, танысуға асықпыз.