Батуми маған онша ұнаған жоқ. Мына нәрсеге сіз де дайын болыңыз
Менің тәжірибемнен сабақ алып, саяхатты дұрыс жоспарлаңыз.
Менің атым — Тая, екі жылдан бері жігітім екеуіміз Тбилисиде тұрамыз. Осы уақыт ішінде Грузияны түгел аралап үлгердік. Бұл ел — алғаш рет саяхатқа шыққанға өте ыңғайлы: бағасы қолжетімді, көпшілік ағылшын не орыс тілдерінде сөйлейді. Хайкингіден бастап түнгі клубқа дейін түрлі ермек те табылады. Бірақ Батумиде теңізге түсемін деп келген менің, өкінішке қарай, демалысқа көңілім толған жоқ. Мен бұл қалада үш рет болдым: екі рет жаздың қақ ортасында бардық, бір рет ақпанда аралап қайттық.
Демалысыңызды Қара теңіздің бас қаласы Батумиде өткіземін деп отырсаңыз, не нәрсеге әзір болуыңыз керек екенін айтып берейін.
1-себеп: Құжынаған турист, қымбат баға
Батуми — шағын ғана қала, мұнда небәрі 170 000 адам тұрады. Бірақ маусым кезінде бұл жерге екі миллионға жуық адам келеді. Масштабты түсіну үшін елестетіп көріңіз: бұл Талдықорғанға үш айдың ішінде бүкіл алматылық көшіп келгенмен бірдей.
Туристер ағылғанда қаланың инфрақұрылымы сыр береді — жағалауда адам құжынап жүреді, мейрамханаларда үстелді алдын ала брондау керек болады, ал қонақүйлерде лифтіге міну үшін кезекке тұрасыз. Әрине, бұл бағаға да әсер етеді: төрт жұлдызды қонақүйдің бір түнінің өзі 70 USD (шамамен 32 мың KZT) басталады. Барлық шығынды есептегенде, арзан деген Батумидегі демалыс, мысалы, Вьетнамның Нячанг қаласынан да қымбатқа түсіп кетуі мүмкін.
- Бірінші скриншотта — Батуми. Біз бірдей күндерді (25–26 шілде) және бірдей шарттарды таңдадық: төрт жұлдыз, таңғы ас ішіне кіреді.
- Бұл — Нячанг. Қонақүйлердің сапасы мен саны да айтарлықтай ерекшеленеді, бірақ бұл критерий әркімнің жеке талғамына байланысты.
Былтыр мен дәл осылай салыстырып көрдім. Бізге теңіз, жақсы сервис, тиімді баға мен оңай логистика маңызды болды. Батуми логистика жағынан ғана ұтып тұрғанымен, сервис пен баға жағынан тіпті қалтаны қағып алатын Түркиядан да жеңіліп қалды.
2-себеп: Лас әрі тасты жағажайлар
Біз Батумиге теңізге түсеміз деп барғанымызбен, небәрі екі рет қана шомылдық. Жағажайдың бәрі — малтатас-малтатас. Бұл табаныңызға массаж жасайтын жұмсақ тас емес. Толқынмен бірге жылжып, аяғыңызды ұрып, көгертіп тастауы мүмкін. Әрине, арнайы аяқ киім сатып алуға болар еді, бірақ, меніңше, теңізден ешкімнің де көк ала қойдай болып шыққысы келмейтіні анық
Судың тазалығы да көңіл көншітпеді. Батуми — портты қала. Портқа жақын жерде толқын аз, бірақ су лас. Бала-шағамен демалғанда бұл — үлкен минус. Оның үстіне, жергілікті халық арасында «тамыз айында ротавирусқа байланысты теңізге түспеген жөн» деген қауесет бар. Тамызда Батумиге барып, ротавирус жұқтырмасаң, демек Батумиге бармағансың деп әзілдесіп жатады. Мұның рас-өтірігін екенін білмеймін, бірақ бәлесі аулақ дедім.
3-себеп: Тұратын жер тапқан қиын
Алғаш барғанда біз көп саяхатшы ұрынатын бір қателік жасадық: жылтыр мұқабадағы суреттерге алданып, төмен бағаға қызығып, Orbi City кешенінен пәтер жалдадық. Бұл Қара теңіз жағасындағы 55 қабатты үш алып мұнара. Онда шамамен 11 000 апартамент бар. Маусым кезінде мұнда қанша адам болатынын елестете беріңіз!
Бізге 10-қабаттан пәтер бұйырып, жолымыз болды. Лифтіні көп күткен жоқпыз. Ал жоғары қабаттарда (20-дан 55-ке дейін) тұрған таныстарымыз лифтіні кейде 20 минут күтетінін айтып шағынды. Адамдар бір лифтіге сыймайды, бірақ ол бәрібір 55 қабаттың әрқайсысына тоқтай береді.
Екінші рет барғанда бүкіл қателікті ескеріп, Батумиге тек бір күнге соғып, қала ішінен емес, жанындағы Уреки деген шағын қаладан бөлме жалдадық. Онда қара жанартау құмы бар, демек тас жоқ, суы да таза болады деп ойладым. Бұл жолы қателеспеппін, онда суға түскен расымен ұнады.
Бірақ мұнда да бір қиындыққа тап болдық. Booking арқылы брондаған қонақүйіміз біз келгенде броньді бізге ескертпестен жоя салып, орнымызға басқа адамдарды кіргізіпті. Оны біз Урекиге жеткенде бір-ақ білдік. Сол кезде Алматыдан ағам келген, біз көлікті жалға алып, қалашыққа дейін 5 сағаттай жол жүріп келгенбіз.
Маусымның қызған шағында түн ішінде басқа жер тапқан өте қиын болды. Бірнеше сағат іздеп, ақыры ескі, еш жағдайы жоқ қонақүйден бір түнге 150 долларға бөлме таптық. Бұл сомаға тіпті таңғы ас пен сабыннан басқа гигиеналық заттар да кірмейді екен. Сондықтан мұнда тек алдын ала төлем жасап қана брондау керек не Airbnb/Booking арқылы басқа біреуді кіргізе салмайтындай етіп кепілдікпен жалдап қою қажет.
4-себеп: Нашар инфрақұрылым және көңілден шықпаған көрікті жерлер
Жағажай бүкіл қаланы бойлай созылып жатыр. Сондықтан теңізден алыстап кетпейсіз. Бірақ мәселенің екінші жағы — жағалау өте нашар жабдықталған. Әжетханалар мен киім ауыстыратын орын өте аз. Қаптаған туриске жасап қойғандары жетпей жатыр. Нәтижесінде теңізге түсерде біз нөмірде киініп, сүлгіні жамылып алып баратынбыз.
Тағы бір ұнамағаны — әйгілі «Әли мен Нино» мүсіні. Бұл — әзірбайжан жігіті мен грузин қызының баянсыз махаббат хикаясына арналған әйгілі ескерткіш. Әлеуметтік желіде ол өте үлкен, зәулім көрінеді, бірақ өмірде ол кіп-кішкентай екен.
- Осындай видеоны көп көрген шығарсыз?
- Ал шын мәнінде көрінісі мынадай
Балық базары да екіұдай әсер қалдырды. Онда Қара теңізде мүлдем кездеспейтін лобстерлер мен сегізаяқтарды сатып тұр екен. Бұл маған туристерді алдау сияқты көрінеді. Санитарлық нормалар мен қызмет көрсету мәдениеті де төмен: ештеңе сатып алмай, тек көруге келген туристерді қуып жіберетін дөрекі қызметкерлерді көрдік. Бір жақсысы — грильде піскен форель шынымен дәмді екен.
5-себеп: Жолдағы агрессия
Тбилисиден кейін мені ештеңе таңғалдыра алмайды деп ойлаған едім, бірақ Батумиде жол жүру ережесін ешкім мойындамайтын сияқты. Бұрылу сигналдарын қоспайды, қос тұтас сызықты басып кете береді, ал жаяу жүргіншілер өткелінде адамдарды ешкім елеп жатқан жоқ.
Жоғарыда айтып өткенімдей, екінші сапарымызда біз көлікті жалға алдық, бірақ Батумиде оның бізге пайдасы тимеді, керісінше кедергі болды. Жазда көшелер сіресіп тұрады екен. Қала салыстырмалы түрде кішкентай болғанына қарамастан, Orbi кешенінен орталыққа дейінгі жолға (шамамен үш шақырым) 40 минут уақыт кетті. Тұрақ мәселесі де қиын: ескі қалада көшелер тым тар, ал жаңа бөлігінде тұрақ аймақтары мыңдаған туриске орын жетпейді. Нәтижесінде қалаға небәрі бір күнге келгендіктен, ең қолайлы шешім — көлікті қаланың кіреберісіне тастап кету болды, әйтпесе әуре боп жүрер едік. Біз орталыққа таксимен жетіп, ол жерде жаяу серуендедік, жағалауда самокат (Грузияда Jet, Bolt пен Yandex жұмыс істейді) теуіп жүрдік. Кешке көлігімізге отырып, Тбилисиге қайттық.
Кемшілік емес, ерекшелік: көшеде ит көп
Грузияда бұралқы иттерге мейіріммен қарайды. Батумиде кейбір иттер тіпті қаланың мақтанышына айналған: олардың үйшіктері Google Maps картасында белгіленген, ал туристер олармен жаппай суретке түсіп жатады. Жергілікті жұрт жануарлар чиптелгенін, екпе салынғанын, еш қауіп жоғын айтады.
Өз басым олардан қорықпаймын, бірақ мұнда иттер ірі-ірі екеніне және қыр соңыңыздан қалмай қоятынына дайын болыңыз: дәмді бірдеңе алмайынша үруі мүмкін, сондай-ақ мекемелердің ішінде (кейде көрші үстелдің жанында) ұйықтап жатуы мүмкін.
Өзіңіз не балаларыңыз иттен қорқатын болса, осыны ескерген дұрыс. Қаптаған итпен қатар тұрған жаздыгүні тіпті қиын. Көп жерде иттің тезегі мүңкіп, зәрі көлкіп жатуы мүмкін. Сондықтан күлімсі иіске де дайын болыңыз.
Бармаңыз демеймін
Мұның бәрі Батумиге барудың қажеті жоқ дегенді білдірмейді. Қаланың, әсіресе оның жайлы көшелері мен таңғажайып архитектурасы бар тарихи орталығының өзіндік тартымдылығы бар екенін мойындаймын. Тек Батумидің барлық кемшін тұсы маусымның тап қызған шағында әшкере боп жататынын білгеніңіз жөн.
Сізге суға түскен маңызды болмаса, наурыз-сәуір айларында не күзде (бірақ жаңбырға да дайын болу керек) келуге кеңес беремін. Ең жылы естеліктерім Батумиге ақпан айында жасаған сапарымнан қалды. Құрбым мені Тбилисиге келіп көрмекші болды, дәл сол кезде Pegasus-та жақсы жеңілдіктер болды (ең арзан билеттерді Aviasales.kz-тің Telegram-арнасынан табуға болады). Оның рейсі Алматыдан Батумиге Ыстанбұл арқылы ұшты, сондықтан біз кездесіп, теңіз жағасында бірнеше күн қыдырып, кейін Тбилисиге қайтуға келістік.
Мен бұл сапарға күмәнмен қараған едім, бірақ оным бекер болып шықты. Қала мүлдем басқаша еді: бос, тып-тыныш әрі өте арзан боп тұрды. Жаңбырлы ауа райына қарамастан, +15 градус жылылық бізге жеңіл пальтомен ұзақ серуендеуге мүмкіндік берді. Минустардың ішінен — көп мейрамхана маусым басталғанша жабық тұрады, бірақ осының арқасында біз кішкентай жергілікті дәмхананы тауып алдық. Ол жерде үш адамға 100 лариге біз Грузияда бұрын-соңды жеп көрмеген ең дәмді албырттан жасалған кәуар, хинкали мен хачапури жедік.
Сол сапарда біз Airbnb арқылы Ескі қаладан керемет пәтер жалдадық. Онда кофе мен шайдан бастап, кір жуғыш машина мен ұнтаққа дейін қажеттінің бәрі болды. Екі түнге біз небәрі 70 доллар төледік. Салыстыру үшін айтсақ, маусымның қызған кезінде дәл осы пәтердің бір түні шамамен 80 доллар тұрады.
Күн шыққанда біз теңізге дейін барып, жағажайда қыдырдық, ал жаңбыр кезінде туристен қаңырап тұрған мұражайлар мен дүкендерге тығылып, спешелти-кофейняларда кофе ішіп, қаланы армансыз араладық.
Фото: Мария Яцун.
