Қазыны ұшақпен қалай тасымалдау керек?
Бір асым жылқы етінсіз шетелге шыға алмаймын дейтіндерге нұсқаулық.
«Қазақстан» шоколадынан асқан кәдесый жоқ шығар, бәлкім. Бірақ қазысүйер қауым бұл тұжырымға дау айтар. Бұл мақаламызда шетелдегі дос-жаранның сыбағасын аман-есен жеткізудің жолдарын, әр елге тән ережені және әуежайдағы қауіпсіздік қызметінің артық сұрақтарынан қалай құтылуға болатынын айтып береміз.
Қазыны қол жүгіне салуға бола ма?
Әр әуе компаниясының тағам тасымалдауға қатысты өз ережесі бар. Шикі етке қойылатын келгенде талап қатал: оны тіпті қатырылған күйінде де қол жүгіне салуға рұқсат етілмейді. Супермаркеттің жай пакетіне салынған сүрленген немесе пісірілген қазы алып жүрсеңіз де, мәселе тууы мүмкін: әуежай қызметкерлері иісі өткір өнімдерді алып тастауды сұрайды. Дегенмен кейбір әуе компаниялары зауыттық қаптамадағы дайын етті бортқа алуға рұқсат етеді.
Бәріне ортақ ереже жоқ, сондықтан әуе компанияларының ресми сайттарын алдын тексеріп алған жөн. Қазақстанда ет тасымалдауға Air Astana барынша түсіністікпен қарайды: ереже бойынша, сөлі жоқ, герметикалық зауыттық қаптамадағы етті өзіңізбен бірге салонға ала кіруге болады. Ал FlyArystan қол жүгіне тіпті дайын етті де салуға тыйым салады.
Мен үнемі тек қол жүгімен ұшамын, бірақ базарлық ретінде аздап жылқы етін ала кеткім келетіні жасырын емес. Менің сүйікті лайфхагым — кесілген етті дьюти-фриден сатып алу. Тексеруден өтіп қойған боласыз әрі сатып алған затыңызды қосымша қаптап береді, сондықтан ешқашан артық сұрақ тумайды. Ал Алматы әуежайындағы дьюти-фри бағасы супермаркеттегімен бірдей десе де болады.
Қазыны багажға салуға бола ма?
Багажға қатысты ереже әдетте жұмсағырақ, сондықтан қазының діттеген жеріне аман-есен жету мүмкіндігі де жоғары. Қазақстан ішінде ешқандай сұрақ туындамайды, бірақ шетелге шыққанда жағдай күрделене түседі. Ең қатаң ережелер АҚШ, Еуроодақ және Канадада: бұл елдерге Қазақстаннан кез келген ет өнімін (шикі, кептірілген, сүрленген немесе пісірілген), тіпті жеке пайдалану үшін де алып кіруге тыйым салынған. Тәуекелге барып, қазыны багажға жасырудың қажеті жоқ — бұл елдердің әуежайларында иісті бірден сезетін арнайы үйретілген иттер жұмыс істейді. Етті тәркілеп қана қоймай, қосымша айыппұл салуы да мүмкін.
Ең бастысы — бара жатқан елдің ережесі маңызды екенін түсіну. Қазақстаннан ұшып шыққанда әдетте бәрі тыныш өтеді — мен тіпті Алматы әуежайынан нақтылап сұрағанмын, олар багажбен өткізгенде қиындық болмайтынын айтты. Бірақ өзге елдерде қатаң шектеулер болуы мүмкін. Мысалы, Малайзияға кіре берісте багажды мұқият тексеруі мүмкін, онда кез келген етке тыйым салынғанын естігенмін
Қазақстандық әуе компанияларда қазы мен басқа да ет өнімдерін тасымалдау ережелері
Әуе компаниясы | Қол жүгі | Багаж |
|---|---|---|
Тек зауыттық қаптамадағы дайын етті алуға болады. | Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс. | |
Салуға болмайды. | Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс. | |
Шикі етті және зауыттық қаптамасы жоқ қазыны тасымалдауға болмайды. Ал дайын қазыны аз мөлшерде өткізуі мүмкін. | Зауыттық қаптамадағы дайын етті тасымалдауға болады. Ал шикі және қатырылған етті тіпті багажға да салуға тыйым салынған. | |
Салуға болмайды. | Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті де тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс. |
Қол жүгі
Тек зауыттық қаптамадағы дайын етті алуға болады.
Багаж
Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс.
Қол жүгі
Салуға болмайды.
Багаж
Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс.
Қол жүгі
Шикі етті және зауыттық қаптамасы жоқ қазыны тасымалдауға болмайды. Ал дайын қазыны аз мөлшерде өткізуі мүмкін.
Багаж
Зауыттық қаптамадағы дайын етті тасымалдауға болады. Ал шикі және қатырылған етті тіпті багажға да салуға тыйым салынған.
Қол жүгі
Салуға болмайды.
Багаж
Кез келген етті, соның ішінде шикі және қатырылған етті де тасымалдауға болады. Ол үш қабаттап (полиэтилен — қағаз — полиэтилен) қапталуға тиіс.
Қазыны қалай дұрыс орау керек?
Әуе компаниясы мен бара жатқан елдің ережелері рұқсат етіп тұрса да, әуежай қызметкерлері барын ұмытпаған жөн. Олардың міндеті — жол жолаушының бәріне қауіпсіз әрі жайлы болғанын қамтамасыз ету. Сол себепті қазыға қатысты сұрақ көбіне оның өткір иісіне байланысты туындайды. Бұған жол бермес үшін жылқы етін дұрыс қаптаңыз:
- Вакуум. Бұл — ең сенімді тәсіл. Вакуумды қаптама иістің таралуына жол бермейді әрі өнімнің сақталу мерзімін айтарлықтай ұзартады.
Қазыны Түркияға төрт жылдан бері алып барып жүрмін. Вакуумды қаптама қолдансаң, мәселе дерлік болмайды. Оның үстіне қазір «Көкбазарда» қазыны бірден вакуумдап беретін жерлер бар.
- Үш қабат ережесі. Әуе компанияларының көбі ет өнімдерін үш қабаттап орауға кеңес береді: әуелі тығыз полиэтиленмен орайсыз, сосын қағаз не картонмен жабасыз, артынша сыртынан қайтадан тығыз полиэтиленмен қаптайсыз. Мұндай «қорғаныс» ет еріп кеткен жағдайда иіс шығып, сөлі ағып кетуіне жол бермейді.
- Мұздату. Әуе компаниясы мұздатуды талап етпесе де, алдын ала қатырып алған дұрыс. Рейс кешігуі немесе кейінге шегерілуі мүмкін, мұндайда ет бұзылып кетеді. Ал қазыны мұздатылған күйде термопакетке салсаңыз, әдетте ешқандай қиындық туындамайды.
Қазыны қандай жағдайда алып қоюы мүмкін?
Кейде қазымен қоштасуға тура келетін кездер болады:
- Үйде дайындалған қазының шетелге шығуы. Шетелге ұшып бара жатсаңыз, өнімнің құрамы жазылған супермаркеттегі қазыны алған абзал. Бұл сізді кедендегі артық тексерістен құтқарады.
- Санитарлық нормалар. Кейбір елге (Еуроодақ, АҚШ, Канада, Қытай) дүкеннен алынған дайын еттің кішкене бөлігін де алып кіруге болмайды. Ондай жағдайда қазыны тәркілеп, өзіңізге айыппұл салуы мүмкін. Тәуекелге бармаған жөн.
- Иісі шықса. Еттің сөлі ағып немесе иісі қатты шығып тұрса, әуе компаниясының қызметкерлері оны салонға алып кіруге тыйым салуы мүмкін.
Қазыны тасымалдағанда нені еске ұстау керек?
- Вакуум қаптаманы қолданыңыз. Бұл айналаңыздағыларға қолайсыздық тудырмаудың (иіс шығармаудың) және өнімнің жарамдылығын сақтаудың ең дұрыс жолы.
- «Үш қабат» ережесін есте сақтаңыз: полиэтилен — қағаз — полиэтилен. Бұл еттің сапасын сақтауға көмектеседі.
- Шетелге шығарда зауыттық қаптаманы таңдаңыз. Қаптамада өнімнің құрамы (мүмкіндігінше ағылшын тілінде) мен жарамдылық мерзімі анық көрсетілуге тиіс.
- Баратын еліңіздің кедендік ережелерін тексеріңіз. Карантин шектеулеріне байланысты біраз елге тіпті өзіңізге жеуге де ет алып кіруге тыйым салынған.
Суретті салған — СашаШура.
