Ұшаққа бал алып кіруге бола ма және оны қалай тасыған дұрыс?
Жолда төгілмейтіндей етіп қалай орау керегін де жаздық.
Шетелге көшіп кеткен кез келген қазақ бір рет болса да хош иісті Алтай не жантақ балының бір құтысын өзімен бірге ала кеткісі келген шығар. Пойызбен не көлікпен жүргенде оның жарасы жеңіл. Бірақ әуежайда шабадандағы не қол жүгіндегі бір құты балға тексерушілер көз жұма қарамайды. Авиация ережесі қатаң: қауіпсіздік қызметі қоп-қою балды да су не әтір сияқты кәдімгі сұйықтық деп біледі.
Балдың қол жүгінде және багажда тасымалдануына қатысты қазіргі ережелерді түсіндіріп, әртүрлі елдердің талаптарын қарап шығамыз және оны дұрыс орау бойынша пайдалы кеңестер береміз.
Ұшаққа бал алып кіруге бола ма?
Иә, балды ұшақпен тасымалдауға болады. Әуе компаниялары өзіңізге не сыйлық ретінде алып бара жатқан балға тыйым салмайды. Негізгі мәселе тексеру кезінде туындайды: халықаралық ережелер бойынша бал сұйықтық санатына жатады.
Бұл жерде оның қандай күйде екені маңызды емес: сұйық бал болсын, крем-бал болсын не қатып қалған кристалданған бал болсын — бәрі бірдей сұйықтық деп қарастырылады. Әуежайдағы сканерде қою органикалық қоспалардың бәрі ұқсас көрінеді, сондықтан оларға қойылатын талап та бірдей.
Сол себепті балды қайда салатыныңызды үйден шықпай тұрып шешіп алған дұрыс: багажға тапсырасыз ба, әлде өзіңізбен бірге салонға алып кіресіз бе? Егер талаптарды сақтамасаңыз, құтыны тексеру жолағында тастап кетуге мәжбүр боласыз.
Балды багажға салуға бола ма?
Иә, ең оңай жолы да — осы. Онда балдың көлемі бойынша шектеу жоқ. Бірақ қай елге бара жатқаныңызды ескерген жөн.
Қазақстан ішінде ұшсаңыз, балдың салмағына әлдебір шектеу қойылмайды. Ең бастысы — шабаданның салмағы рұқсат етілген нормадан аспауы керек.
ЕАЭО елдеріне — Ресейге, Беларуське, Арменияға не Қырғызстанға ұшсаңыз, басқа талаптар күшіне енеді. Бір адам жануар өнімдерін бес келіден артық алып өте алмайды. Бал да осы санатқа кіреді. Сонымен қатар өнім зауыттық қаптамамен оралған, заттаңбасы бар болуға тиіс.
Ал алыс шетелге қатысты ереже бұдан да қатаң. Әр елдің талабы әртүрлі, сондықтан ұшар алдында міндетті түрде тексеріп алған жөн. Мысалы, Жаңа Зеландияға, Мальдив пен Сейшел аралдарына бал алып кіруге болмайды. Бұл мемлекеттер өзінің экожүйесін шетелден келуі мүмкін аурулар мен зиянкестерден қорғауға ерекше мән береді. Ал АҚШ пен Аустралияға жеке пайдалану үшін бал алып кіруге болады. Бірақ ол зауыттық қаптамада болуы керек және сапар алдында декларация толтыру қажет.
Балды қол жүгіне салуға бола ма?
Балды ұшақ салонына алып кіруге болады, бірақ сұйықтықтарды тасымалдауға қатысты қатаң талаптарды сақтау қажет.
Міне, негізгі ережелер:
- Құты көлемі — 100 мл-ден аспауы керек. Бұл — басты талап. Қауіпсіздік қызметі балдың мөлшеріне емес, құты көлеміне қарайды. Мысалы, үлкен шыны банканың ішіне екі қасық қана бал құйсаңыз да, оны өткізбейді. Сондықтан шағын сувенирлік құтыларды, бір реттік қаптамаларды немесе шағын пластик контейнерлерді пайдаланған дұрыс.
- Жалпы шектеу. Рюкзактағы барлық сұйықтықтың жиынтық көлемі бір литрден аспауы керек. Бұған кремдер, тіс пастасы, әтір мен бал да кіреді.
- Түссіз пакет. Көлемі 100 мл-ге дейінгі барлық құтыны түссіз, жабылатын пластик пакетке салу керек. Әдетте оның көлемі шамамен 20 × 20 см болады. Тексеру кезінде бұл пакетті рюкзактан шығарып, бөлек науаға қоясыз.
Құты көлемі 150 не 200 мл болса, оны бірде-бір қауіпсіздік қызметкері өткізбейді. Бұл ережеден өтудің жалғыз жолы — балды барлық тексеруден өткеннен кейін duty free дүкенінен сатып алу.


Ұшақпен алып жүру үшін балды қалай орау керек?
Багаж бөлімінде шабадандар шайқалады, тиеу кезінде конвейерге құлайды, ал қысымның өзгеруінен құтылардан сұйықтық ағып кетуі мүмкін. Сондықтан ең алдымен дұрыс ыдыс таңдаған жөн.
Пластик бөтелке не контейнер — ең сенімді нұсқа. Пластик сәл иіледі, соққыға шыдамды және шабадан тасымалдау кезінде құлап кетсе де сынбайды. Сондықтан мүмкіндік болса, балды пластик ыдыста сатып алған дұрыс.
Шыны құты — әдемі көрінгенімен, қауіпті нұсқа. Шыны қатты соққыға шыдамайды. Багаж бөлімінде сөмкелерді ұқыпсыз лақтырғанда банка сынып кетуі мүмкін. Сыйлық ретінде шыны құтыдағы балды апара жатсаңыз, оны киімдердің арасына мұқият салып қою керек.
Ұялы балға ерекше күтім қажет. Бал ұялары басқа заттардың қысымынан оп-оңай мыжылып қалады. Соның салдарынан бал ағып, бүкіл шабаданды бүлдіруі мүмкін. Сондықтан оны міндетті түрде қатты пластик контейнерге салған жөн.
Енді өнімді дұрыс ораңыз.
- Қақпағын қатты жабыңыз. Қақпақ пен банканың түйіскен жерін бірнеше қабат скотчпен, оқшаулағыш таспамен не тағамдық пленкамен орап шығыңыз. Бұл қатты шайқалғанда не қысым өзгергенде қақпақтың ашылып кетуіне жол бермейді.
- Екі пакетке салыңыз. Алдымен банканы қалың пакетке салып жабыңыз. Одан кейін оны екінші пакетке салыңыз, бірақ бұл жолы қақпағын төмен қаратып орналастырыңыз. Егер банка жарылып кетсе, бал пакеттердің ішінде қалып, заттарыңызды былғамайды.
- Жұмсақ қорғаныс жасаңыз. Оралған құтыны бірнеше қабат көпіршікті пленкамен қаптап, скотчпен бекітіңіз. Егер мұндай пленка болмаса, банканы қалың жемпірге, худиге немесе түкті сүлгіге ораңыз.
- Шабаданның дәл ортасына салыңыз. Банкаларды ешқашан чемоданның шетіне, бұрыштарына не тұтқасына жақын жерге қоймаңыз. Ораманы шабаданның ортасына қойып, айналасына жұмсақ киімдер тастаңыз. Құты қозғалып кетпейтіндей етіп бекіткен дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)
Ұялы балды қол жүгіне салуға бола ма?
Үлкен рамкадағы ұялы балды салонға алып кіруге рұқсат берілмейді. Көп адам оны қатты тағам деп ойлайды, бірақ балауыз ұяшықтарының ішінде сұйық бал бар. Сондықтан әуежайда ол да сұйықтық деп қарастырылады. Қаптама көлемі 100 мл-ден асса, оны багажға тапсыру қажет болады. Ұялар мыжылып қалмас үшін оларды міндетті түрде берік пластик контейнерге салған жөн.
Duty Free дүкенінен алынған балды тасымалдауға бола ма?
Иә. Әуежайдың таза аймағындағы дүкендерден кез келген көлемдегі балды сатып алуға болады. Ондай тауарға 100 мл талабы қойылмайды. Алайда белгілі бір талаптар бар: сатушы банканы арнайы фирмалық пакетке салып, қорғаныс таспасымен жабуы керек. Чек те сол пакеттің ішінде болуға тиіс. Сапар соңына дейін қаптаманы ашуға болмайды.
Ұшаққа бірнеше құты бал алып кіруге бола ма?
Шабаданға қанша құты салсаңыз да болады, бастысы олардың жалпы салмағы билетіңіздегі багаж нормасынан аспауы керек. Ал ЕАЭО елдеріне ұшқанда бес келі деген шектеуді ескерген жөн. Қол жүгіне бірнеше құты салуға болады, бірақ әрқайсысының көлемі 100 мл-ден аспауы керек және олардың бәрі бір литрлік мөлдір пакетке сыйып тұруы қажет.
Суреттерді салған — СашаШура.