Армения астанасын аралайық: Ереванның ең көрікті жерлері
Нағыз ламаджоны қайдан табуға болады және неге осы жазда Арменияға барған жөн?
Сәлем! Менің атым — Анна, Ереван тумасымын. Шынына келсек, бұл қала алғашқы он минутта-ақ таңғалдырып тастайтын жер емес. Бірақ асықпаңыз. Ереванның ерекшелігі — оның атмосферасында. Мұнда ірі мегаполистерге тән қарбалас тіршілік жоқ, көшеде жұрт күлімсіреп жүреді. Қыдырып келген санаулы күннен соң жазғы веранданың біріне жайғасып, сораптап кофе ішіп отырғаныңызда бұл қаладан ендігәрі кеткіңіз келмейтінін түсінесіз. Ереванда не көруге болатынын, демалысты қалай жоспарлау керегін білгіңіз келсе, бұл нұсқау сізге арналған.
Қазақстандықтарға жақсы бір жаңалық бар: таяуда Алматыдан Ереванға тікелей рейс ашылмақ. Ең кереметі — Арменияға кіруге паспорттың қажеті жоқ, жеке куәлік болса жеткілікті. Бұрын ауысып ұшып жетіп жүргендіктен, мұндай мүмкіндікті толық пайдала алмаушы едік. Енді аяқ астынан демалысқа шығып кетуге сылтау табылды.
Ереванның ең көрікті жерлері
Қала орталығы өте ыңғайлы жоспарланған: Еревандағы негізгі орындардың көбі бір шеңбердің ішінде орналасқан. Сондықтан ең жайлы аяқ киіміңізді киіп алыңыз (қала төбелі жерде орналасқан) да, серуенге тартып кетіңіз.
Республика алаңы
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Бағасы: алаңға кіру тегін, Тарих мұражайының билеті — 2 500 AMD (шамамен 3 314 KZT).
Бұл — қаладағы басты алаң. Оны белгілі армян сәулетшісі Александр Таманян жобалаған. Алаңды қызғылт және ақ туфтан салынған бес ірі ғимарат қоршап тұр. Олардың терең аркалары мен оймышталған бағандары бірден көзге түседі. Мұнда Армения үкіметі, Ұлттық тарих мұражайы, Орталық пошта ғимараты мен Marriott қонақүйі орналасқан.
Уақытыңыз болса, мұражайға кіріп шығуға кеңес беремін. Онда көне жәдігерлер, Урарту дәуірінің бұйымдары мен ескі кілемдер сақталған. Ал кешке алаңға жүздеген адам жиналып, жаз мезгілінде сағат 20:00-де басталатын әнші субұрқақтар шоуын тамашалайды.
Каскад
Мекенжайы: Таманян көшесі, 10.
Жұмыс уақыты: кешен ішіндегі эскалаторлар күн сайын 08:00-ден 20:00-ге дейін жұмыс істейді.
Бағасы: Гафесчян өнер орталығындағы уақытша жабық көрмелерге кіру — 1 000 AMD (шамамен 1 325 KZT).
Каскад — төбенің баурайымен жоғары көтерілетін, ақшыл тастан салынған алып баспалдақ. Мұнда ашық террасалар, гүлзарлар мен субұрқақтар көп. Сыртқы алаңдарда әлемге әйгілі мүсіншілердің заманауи туындылары қойылған. Мысалы, Фернандо Ботероның күлкілі мысығы немесе суретші Жауме Пленсаның әріптерден жасалған адам мүсіні (Алматыдағы әйгілі «Надэстың» да авторы — осы). Аптап ыстықта баспалдақпен көтерілген оңай емес, бірақ кешен ішінде эскалатор бар. Ең жоғарғы шолу алаңына күн батарда барған дұрыс. Сол кезде қала көрінісі ерекше әдемі болады. Сәті түссе, Арменияның символы — Арарат тауын да көре аласыз.
Опера театры мен Аққу көлі
Мекенжайы: Туманян көшесі, 54.
Жұмыс уақыты: кассалар күн сайын 10:00-ден 20:00-ге дейін ашық.
Бағасы: опера немесе балет билеттері 5 000–20 мың AMD (шамамен 6 627–27 мың KZT) аралығында.
Жартылай дөңгелек пішіндегі Опера театры — қала орталығындағы ең танымал орындардың бірі. Оның маңында тіршілік қайнап жатады: жазғы верандаларда жұрт ас ішеді, балалар скейт пен велосипед тебеді, ал кешкісін өнерлі жастар жиналады. Жанында Аққу көлі дейтін жасанды шағын тоған орналасқан. Жұрт онда жаздыгүні серуеннен кейін тынығып жүреді, ал қыста үстінде коньки тебеді.
Вернисаж
Мекенжайы: Арам мен Бузанд көшелерінің аралығы (Республика алаңы метро станциясының жанында).
Жұмыс уақыты: күн сайын 10:00-ден 18:00-ге дейін. Сенбі мен жексенбіде сатушылар көбірек келеді.
Бағасы: тегін.
Бұл — ашық аспан астындағы үлкен кәдесыйлар мен антиквариат базары. Егер винтаж заттарды қарап, ерекше дүниелер іздегенді ұнатсаңыз, бұл жер сізге сөзсіз ұнайды. Мұнда қолдан жасалған күміс әшекейлер, дәстүрлі армян кілемдері, жезден соғылған кофе қайнатқыштар, жаңғақ ағашынан жасалған нардалар, еревандық суретшілердің картиналары мен сирек кездесетін кеңестік винтаж заттары сатылады. Кәдесый сатып алғанға таптырмас орын.
Солтүстік даңғыл
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Бағасы: тегін.
Бұл жаяу жүргіншілерге арналған кең көше Опера театрын Республика алаңымен байланыстырып тұр. Даңғыл толықтай жаңа туф ғимараттарымен қоршалған. Мұнда қымбат бутиктер, танымал мейрамханалар мен желілік кофеханалар бар. Кешке жергілікті тұрғындар серуендеп, көше музыканттары, сиқыршылар мен мимдер өнер көрсетеді.
Жеңіс саябағы мен «Армения анасы» монументі
Мекенжайы: Азатутян даңғылы, 2.
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Бағасы: саябаққа кіру тегін, мұражай билеті — 1 000 AMD (шамамен 1 325 KZT).
Бұл — елдегі көп қалалар бар, төбеде орналасқан классикалық жасыл саябақ. Мұнда аттракциондар, айналмалы шолу дөңгелегі мен жасанды көлдегі қайық станциясы жұмыс істейді. Төбеде алып «Армения анасы» ескерткіші тұр. Тұғырының ішінде әскери мұражай орналасқан. Ол сейсенбіден жексенбіге дейін 10:00–17:00 аралығында жұмыс істейді.
Ескерткіштің етегіндегі шолу алаңынан қала орталығы мен Раздан шатқалы алақандағыдай көрінеді.
«Арарат» коньяк зауыты
Мекенжайы: Адмирал Исаков даңғылы, 2.
Жұмыс уақыты: күн сайын 09:00–20:00. Экскурсиялар нақты кесте бойынша өтеді.
Бағасы: екі түрлі коньяк дәмін көру қамтылған стандартты экскурсия — 4 500 AMD (шамамен 5 964 KZT), ұзақ сақталған сорттар ұсынылатын премиум тур — 12 мың AMD (шамамен 16 мың KZT).
Коньяк ішпесеңіз де, армян коньягы туралы кем дегенде бір рет естіген шығарсыз. Бұл жерге экскурсияға барған жөн. Мұнда қара тастан салынған кеңестік кезеңдегі тарихи зауыт сақталған. Қонақтарды салқын жертөлелерге апарып, емен бөшкелерін көрсетеді және сусынның қалай сақталатынын егжей-тегжейлі түсіндіреді. Экскурсия әдемі залдағы кәсіби дегустациямен аяқталады (әрине, оған қатысу міндетті емес). Экскурсияға алдын ала зауыттың сайтында жазылу қажет.
Ереван бойынша 1 күндік дайын маршрут
Таңертең: 10:00–13:00
Серуенді 10:00-де Республика алаңынан бастаңыз. Үкімет ғимараттарындағы барельефтерді тамашалап, туристер көбейіп кетпей тұрып суретке түсіп алыңыз және Тарих мұражайына кіріп шығыңыз. Одан кейін жақын маңдағы жергілікті кофеханалардың бірінен таңғы кофе алыңыз. Классикалық капучино не шығысша демделген кофенің бір кесесі шамамен 1 200 AMD (шамамен 1 591 KZT) тұрады. Сағат 11:30 шамасында асықпай Солтүстік даңғылға қарай беттеңіз. Жаяу жүргіншілер аймағын түгел аралап, дүкендердің витриналарын қарай жүріп, Опера театрына жетесіз. Ғимаратты айналып шығып, Аққу көлінің жанында қала өмірін қызықтап, бір тынығып алыңыз.
Күндіз: 13:00–17:00
Сағат 13:00-де Пушкин немесе Туманян көшелерінің біріндегі мейрамханалардың біріне түскі асқа барыңыз. Жүзім жапырағына оралған дәстүрлі долмаға не мангалдан жаңа түскен кәуапқа тапсырыс беріңіз. Салқын сусындар қосылған тойымды түскі ас бір адамға шамамен 5 000–7 000 AMD (шамамен 6 627–9 278 KZT) түседі. Сағат 14:30-да Вернисажға жол тартыңыз. Бұл жерге кемінде бір жарым сағат бөліңіз. Сонда күміс сақиналар, көне тиындар, ағаштан жасалған бұйымдар сатылатын қатарларды асықпай аралап, әр заттың тарихын ықыласпен айтып беретін жергілікті шеберлермен емін-еркін сөйлесе аласыз.
Кеш: 17:00–23:00
Шамамен сағат 16:30-да Каскадтың етегіне қарай бет алыңыз. Саябақтағы қызық мүсіндерді тамашалап, салқын кешеннің ішіне кіріңіз. Жабық эскалаторлармен ең жоғарғы террасаға көтеріліңіз. Мұнда шамамен 17:30-да тас қоршаудың жанынан ыңғайлы орын тауып, күннің батқанын күткен жөн. Осы уақытта қызғылт түске боялған қала қою алтын сәулеге малынып, көкжиектен Арараттың айбынды сұлбасы анық көрінеді. Сағат 19:00 шамасында төмен түсіп, Сарьян көшесіне барыңыз. Бұл — Ереванның басты шарап ауданы. Мұнда 1 500–2 500 AMD (шамамен 1 988–3 314 KZT) жақсы жергілікті шараптан дәм татып, жеңіл тіскебасар алып, қызыққа толы күнді қорытындылауға болады.
Ереванда не істеуге болады?
Джаз тыңдаңыз
Кешкі уақытта міндетті түрде Malkhas Jazz Club клубындағы концертке барыңыз. Ереван кеңес дәуірінен бері өңірдегі джаз орталықтарының бірі саналады. Клубтағы музыканың деңгейі жоғары. Ал оның негізін қалаушы Левон Малхасян түн ортасынан кейін рояльға отырып, өнер көрсетеді. Мұнда үстелді бірнеше күн бұрын брондаған дұрыс. Кіру билеті 4 000 AMD (шамамен 5 302 KZT) тұрады, ал мәзірдегі тағамдар мен сусындар бөлек төленеді.
Пулпулахтан су ішіңіз
Тағы бір маңызды нәрсе — көшедегі пулпулахтардан су ішіңіз. Арменияда көшелерде, алаңдарда және шағын саябақтарда орнатылған таза әрі мұздай тау суы ағатын шағын тас субұрқақтарды осылай атайды. Бұл су тап-таза, сондықтан қала орталығында пластик бөтелкедегі суға ақша жұмсаудың қажеті болмайды.
Бар аралаңыз
Күш-қуатыңыз қалса, түн ортасынан кейін барларды аралап шығыңыз. Қараңғы түскен соң қала орталығы ерекше жанданады, ал жазғы верандалар адамға толады. Minas Cocktail Room барында авторлық коктейль ішіп, Simona барының верандасында диджейдің музыкалық бағдарламасын тыңдауға не Сарьян көшесіндегі әйгілі In Vino шарапханасына барып, жергілікті жүзім сорттарынан жасалған шараптарды татып көруге болады.
Ал қала сыртында көретін не бар?
Егер бірнеше бос күніңіз болса, міндетті түрде Ереваннан шығып, Арменияның өзге өңірлерін аралап қайтыңыз. Шағын ғана бұл елдің табиғаты ерекше сұлу.
Севан көлі (жол шамамен 1 сағат). Бұл — армяндар «армян теңізі» деп атайтын алып биік таулы көл. Жазда адамдар мұнда қаланың ыстығынан қашып келеді, сапборд тебеді, күнге қыздырынады. Севанаванк монастырына көтеріліп, көлдің керемет көрінісін тамашалаңыз. Ал түскі асқа жағалаудағы мейрамханалардың бірінен өзен шаянының мойын етінен дайындалған кәуапқа не шоқта піскен севан фореліне тапсырыс беріңіз. Бағасы шамамен 6 000–9 000 AMD (шамамен 7 953–12 мың KZT).
Гарни және Гегард (жол шамамен 40 минут). Бұл — ең танымал әрі ең әдемі бағыттардың бірі. Гарни — өңірде сақталған жалғыз пұтқа табынушылар ғибадатханасы. Оның алып бағандары бірден назар аударады. Ал одан әрі тауда Гегард монастыры бар. Оның залдары тікелей жартастың ішіне ойылып жасалған. Гарни шатқалында міндетті түрде «Тастар симфониясын» тауып көріңіз. Бұл орган түтіктеріне ұқсайтын базальт бағандарынан құралған ерекше каньон.
Хор Вирап монастыры (жол шамамен 45 минут). Бұл монастырь Түркия шекарасының дәл жанында. Мұнда таңертең ерте келген дұрыс. Себебі дәл осы жерден Арарат тауының ең жақын әрі әсерлі көрінісіне куә боласыз. Кейінірек таудың шыңын бұлт басып қалуы мүмкін.
Ереванда тамағы дәмді жерлер
Арменияда аш қалмайсыз. Мұнда тағамдар молынан беріледі, ал етті кез келген мейрамхана өте жақсы әзірлейді. Ереванда әлемнің түрлі асханасын ұсынатын орын көп. Дегенмен алдымен армян асханасынан бастаған жөн.
Sherep мейрамханасы. Республика алаңының жанындағы танымал орын. Мұнда үлкен ашық асүй бар, сондықтан лаваштың қалай пісірілетінін өз көзіңізбен көре аласыз. Харисаға (ет қосылған қою ботқа), қойдың қабырғасына және фирмалық көмірде қуырылған кәуапқа тапсырыс беріңіз. Шарап қосылған тойымды кешкі ас бір адамға шамамен 12 мың AMD (шамамен 16 мың KZT) шығады.
Dolmama мейрамханасы. Егер ашық аспан астындағы армян мейрамханасында түскен танымал адамдардың суреттерін көрген болсаңыз, олардың көбі дәл осы жерде отырған болуы мүмкін. Мұнда жұрт құрметті қонақтарын әкеледі. Сондықтан сарымсақ қосылған мацунмен бірге берілетін нағыз армян долмасын жеуге ең қолайлы орындардың бірі саналады. Әрине, бағасы да соған сай — кешкі ас шамамен 20 мың AMD (шамамен 27 мың KZT) шығады.
Ost кафесі. Жылдам, дәмді әрі арзан тамақтанғыңыз келсе, жергілікті көше тағамдарын ұсынатын орындарды іздеңіз. Бұл желі ламаджо жеуге ең қолайлы орындардың бірі. Ламаджо — үстіне дәмдеуіштер қосылған, фарш себілген, жұқа әрі қытырлақ нан. Дастарханға қоярда оған лимон шырынын себеді. Екі ламаджодан тұратын тойымды түскі ас небәрі 2 000 AMD (шамамен 2 651 KZT) тұрады.
Шарап пен коктейль ішетін жерлер
In Vino шарапханасы. Көп адам Арменияны тек коньякпен байланыстырады. Алайда бұл елде сапалы шарап жасау дәстүрі де дамыған. In Vino шарапханасында жүздеген бөтелке қойылған сөрелерді сағаттап аралауға болады. Жергілікті Арени не Воскеат жүзім сорттарынан жасалған армян шарабын таңдап, 4 000 AMD (шамамен 5 302 KZT) тұратын фермерлік ірімшіктер жиынтығына тапсырыс беріңіз де, көшеге қойылған үстелдердің біріне жайғасыңыз. Шараппен өткізілген кеш шамамен 10 мың AMD (шамамен 13 мың KZT) түседі.
Minas Cocktail Room. Авторлық коктейльдерді ұнататындар бұл әдемі барға міндетті түрде кіріп шыққаны жөн. Бар атақты армян суретшісінің құрметіне аталған. Жергілікті өндірістегі шәрбаттардан жасалған бір коктейльдің бағасы шамамен 3 500 AMD (шамамен 4 639 KZT) тұрады.
Simona бары. Қатты музыка, көңілді әңгімелер мен би іздесеңіз, осы жерге барыңыз. Верандасы түннің бір уағына дейін жұмыс істейді.
Ереванға барар алдында мынаны білген жөн
Банк карталары қабылдана ма?
Картамен төлем жасауға болады. Мейрамханаларда, қонақүйлер мен дүкендерде банк карталары кеңінен қолданылады. Дегенмен өзіңізбен бірге қолма-қол ақша да ала жүрген жөн. Ол базарларда, Вернисаждан кәдесый сатып алғанда не шайпұл қалдырғанда қажет болуы мүмкін. Ақшаны доллардан не еуродан айырбастаған тиімді.
Қала ішінде қалай қатынаған ыңғайлы?
Ереванда көлікпен қиындық жоқ. Қала ішінде таксимен жүрген ыңғайлы. Мұнда Яндекс такси жұмыс істейді. Бағасы да қолжетімді: орталықтағы қысқа сапарға шамамен 700–1 200 AMD (шамамен 928–1 591 KZT) төлейсіз. Қалада он станциядан тұратын бір метро желісі бар. Ол Ереванның негізгі көрікті орындарының көпшілігіне барады. Жол жүру құны — 150 AMD (шамамен 199 KZT). Билетті Telcell Wallet қосымшасы арқылы сатып алуға болады. Сатып алғаннан кейін QR-код шығады. Сол кодты метродағы турникеттен өту үшін не автобуста көрсету қажет. Егер қосымша орнатқыңыз келмесе, жол ақысын банк картасымен терминал арқылы төлей аласыз.
Қай байланыс операторын пайдаланған дұрыс?
Звартноц әуежайына қонғаннан кейін бірден жергілікті операторлардың SIM-картасын сатып алуға болады. Танымал операторлар — Viva-MTS, Ucom мен Telecom Armenia. Екі аптаға арналған шексіз интернет пакеті шамамен 4 000 AMD (шамамен 5 302 KZT) тұрады. Сондай-ақ қаладағы кофеханалардың басым бөлігінде тегін Wi-Fi бар. Қаласаңыз, сапарға дейін eSIM рәсімдеп қоюға болады. Мысалы, Airalo не Yesim қызметтерін пайдалануға болады. Бағасы сәл қымбаттау болғанымен, қысқа сапарларда өте ыңғайлы.
Ереванға қай кезде барған дұрыс?
Жазда Ереван өте ыстық болады. Шілде мен тамыз айларында ауа температурасы +40°C-тан да жоғары көтеріледі. Сондықтан ұзақ серуенге ең қолайлы кезеңдер: көктемнің соңы (мамыр – маусымның басы) не жаймашуақ күз (қыркүйек – қазан). Бұл уақытта күн қатты ыстық болмайды.
Әуежайдан қалаға қалай жетуге болады?
Ереванның Звартноц әуежайы қалаға жақын. Күндіз келсеңіз, автобуспен жетуге болады. Қала орталығына №201 автобус қатынайды. Ол сізді тікелей Бостандық алаңына апарады. Егер түнде ұшып келсеңіз, Yandex Go арқылы такси шақырған ыңғайлы. Төлем Қазақстанда такси шақырғандағы сияқты қосымшаға тіркелген банк картасынан автоматты түрде алынады.
Ереванда қай тілде сөйлейді?
Арменияның мемлекеттік тілі — армян тілі. Жергілікті тұрғындардың көбі орыс тілін де, ағылшын тілін де еркін меңгерген.
Суретті салған — Кира Кустова.
