Ұшаққа дәрі-дәрмек алып кіруге бола ма? Негізгі ережелер
Қай елдерде «Корвалол» алып жүрсеңіз айыппұл салуы мүмкін?
Алыс-жақын шетелге шыққанда керек болады-ау деген дәрі-дәрмекті арнайы қобдишаға салып алыңыз. Себебі басқа елдерде тап сондай дәрі табылмай қалуы мүмкін. Сондайда таблеткаларды, тамшыларды, әсіресе рецептімен сатылатын дәрілерді ұшақта алып жүргенде қандай ережелер барын білген дұрыс. Дәрі қобдишасы әуежайдағы тексерістен өтпей қалмас үшін нені ескеру керек екенін жазып шықтық.
- Ұшаққа таблетка алып кіруге бола ма?
- Қол жүгіне сұйық дәрі салуға бола ма?
- Рецептімен сатылатын дәрілерді қалай алып жүресіз?
- Қол жүгіне шприц пен ампула салуға бола ма?
- Қол жүгіне салатын дәрілерді қалай дұрыс орау керек?
- Қандай дәрілерді багажға салған дұрыс?
- Қандай дәрілерді ұшаққа алып кіруге болмайды?
- Жиі қойылатын сұрақтар
Ұшаққа таблетка алып кіруге бола ма?
Иә, болады — таблеткаларға, капсулаларға, драже мен ұнтақтарға (мысалы, саше түрінде) шектеу жоқ. Оларды қол жүгіне де, багажға да сала бересіз. Бірақ мынаны ескеріңіз:
- Қаптамасы. Таблеткалар зауыттық қаптамада, атауы мен нұсқаулығы анық көрінетіндей болғаны дұрыс. Бұл қауіпсіздік қызметіне қандай дәрі алып бара жатқаныңызды тез түсінуге көмектеседі.
- Мөлшері. Тек жеке қолдануға қажетті көлемде ғана алыңыз. Нақты шектеу қойылмаған, бірақ бір дәрінің бірнеше қаптамасы (әдетте бесеуден артық) болса, тексеріс кезінде сұрақтар туындауы мүмкін.
Қол жүгіне сұйық дәрі салуға бола ма?
Дәріге де басқа сұйықтыққа қатысты ережелер жүреді: дәрі құйылған әрбір ыдыстың көлемі 100 миллилитрден аспауы керек (ішінде одан аз болса да), ал жалпы көлемі — 1 литрден көп болмауға тиіс.
Жол кезінде сұйық дәріні (мысалы, инсулинді) ішуіңіз керек болса және оның көлемі 100 мл асса, әуе компаниялары бұл жағдайда ерекше рұқсат береді. Ең бастысы — рецепт не дәрігер берген медициналық анықтаманы алып алыңыз. Онда бұл препарат сіздің өміріңізге аса маңызды екені көрсетілуге тиіс.
Рецептімен сатылатын дәрілерді қалай алып жүресіз?
Тек рецепт арқылы сатылатын дәрілерді ішіп жүрген болсаңыз, бірнеше құжатты дайындап қойған жөн:
- Дәрігер берген рецепттің түпнұсқасы (міндетті түрде медициналық мекеменің мөрі болуы керек);
- Диагнозыңыз және бұл препараттың не үшін қажет екені көрсетілген анықтама немесе клиника берген үзінді;
- Шетелге ұшатын болсаңыз, осы құжаттардың барлығының ағылшын тіліне нотариалды түрде куәландырылған аудармасы.
Қол жүгіне шприц пен ампула салуға бола ма?
Жоқ, шприц пен инені қол жүгінде салуға алып жүруге болмайды. Олар тесетін-кесетін заттар санатына жатады. Алайда жолда инъекция жасау қажет болса, оларды өзіңізбен бірге ала кіруге рұқсат етеді. Бірақ ол үшін ұшақта ине салдыру керегін растайтын дәрігер анықтамасы болуы керек. Сондай-ақ әуе компаниясын және тексеру кезіндегі қауіпсіздік қызметкерлерін алдын ала ескерткен дұрыс.
Шприцтер мен ампулалар да басқа дәрілер сияқты түпнұсқа қаптамада болуы керек. Сұйықтықтағы ампулаларға да (дәрігер сізге одан үлкен көлемде салдыруды жазбаған болса) 100 мл ережесі қолданылады. Мұндай жағдайда да көлемі мен қажеттігі көрсетілген анықтаманы көрсетуді ұмытпаңыз.
Қол жүгіне салатын дәрілерді қалай дұрыс орау керек?
- Сұйық дәрілерді мөлдір зип-пакетке салыңыз. Барлық құтының көлемі 100 мл аспайтынына көз жеткізіңіз;
- Құжаттарды (рецепттерді, анықтамаларды және олардың аудармаларын) оңай шығарып алуға болатындай етіп ұстаңыз;
- Барлық дәріні сөмкенің үстіңгі бөлігіне салған дұрыс — қажет болған жағдайда оларды тез алып, әуежай қызметкерлеріне көрсете аласыз;
- Ампулалар мен шприцтерді бөлек салыңыз — сонда олар жолда бүлінбейді.
Қандай дәрілерді багажға салған дұрыс?
Жолда қажет болмайтын заттардың бәрін шабаданға салған жөн: жөтелге арналған сироптардың үлкен бөтелкелері, таблеткалар, бинттер, құралдар, майлар мен сынапты градусник (қол жүгінде электрондысын ғана салып жүруге болады).
Төмен температураға сезімтал дәрілер (мысалы, инсулин) багажда бүлініп қалуы мүмкін екенін ескеріңіз. Ұшақтың жүк бөлімі өте суық болады. Мұндай дәрілерді көп мөлшерде алып жүрсеңіз, ұшу кезінде температураны сақтайтын арнайы термосөмке көмектесуі мүмкін.
Қандай дәрілерді ұшаққа алып кіруге болмайды?
Кейбір дәрілерді алып жүруге тыйым салынса, бұған әуе компаниясының ережесі емес, сіз бара жатқан елдің заңы себеп деп түсініңіз. Қазақстанда еркін сатылатын дәрілер шетелде тыйым салынған болуы мүмкін. Әдетте бұған құрамында есірткі, психотроптық не күшті әсер ететін заттары бар препараттар жатады. Жиі қолданылатын, бірақ басқа елдерге кірерде қиындық тудыруы мүмкін дәрілерге мысал келтірейік:
- «Корвалол» мен «Валокординді» БАӘ мен АҚШ-қа алып кіруге болмайды, себебі олардың құрамында психотроптық зат саналатын фенобарбитал бар — ол үшін айыппұл салынуы немесе елге кіруге тыйым қойылуы мүмкін;
- «Бронхолитин» мен «Бронхоцинді» Тайландқа әкелуге рұқсат етілмейді. Бұл жөтелге қарсы сироптардың құрамында тыйым салынған компоненттер — эфедрин мен псевдоэфедрин бар;
- «Нимесил» және оның баламалары. ЕО елдері негізгі белсенді заты — нимесулидтің бауырға түсіретін жүктемесіне байланысты оның сатылуын шектеген. Жалпы алғанда, препаратты алып жүруге тыйым салынбаған, бірақ аз мөлшерде алған дұрыс;
- Адыраспан (Гармала). Ресей мен Беларусьте ол есірткі өсімдіктер тізіміне енгізілген. Оны (және оның негізіндегі препараттарды) алып жүргені үшін қылмыстық жауапкершілік қарастырылған.
Жиі қойылатын сұрақтар
Тексеріс кезінде дәрілерге қарай ма?
Иә, бірақ іріктеп тексереді. Қарапайым дәрілерге әдетте сұрақ қоймайды, ал қол жүгіндегі сұйықтықтар не шприцтерді міндетті түрде көрсетіңіз деп сұрайды. Бір препараттың көп блистері болса да, қосымша сұрақтар қоюы мүмкін.
Дәрілерді қаптамасыз алып жүруге бола ма?
Болады, бірақ олай жасамай-ақ қойған дұрыс. Құрамын және не үшін қолданылатынын көрсететін қаптамасы болмаса, қандай дәрі (жай витамин болса да) алып бара жатқаныңызды дәлелдеген қиын.
Дәрі-дәрмекті декларациялау керек пе?
Жеке қолдануға арналған кәдімгі дәрі қобдишасын алып жүрсеңіз, көбіне қажет емес. Ал бірдей қаптамалар көп болса не препарат құрамында психотроптық заттар, есірткі құралдары болса, декларация қажет.
Мұндай жағдайда міндетті түрде «қызыл дәліз» арқылы өтіңіз. Сол жерде декларация бланкін аласыз. Құжаттардың толық пакетін өзіңізбен бірге алып жүруді ұмытпаңыз: медициналық мекеменің мөрі қойылған тағайындау туралы анықтама және шетелге ұшсаңыз, оның ағылшын тіліне нотариалды куәландырылған аудармасы.
Қанша қаптама алып жүруге болады?
Рецептімен берілетін дәрілерді алып жүрсеңіз, олардың саны дәрігер сапар уақытына қанша мөлшерде тағайындаса, соған сәйкес болуы керек. Мысалы, 10 күнге демалысқа ұшып, дәріні күніне екі рет ішсеңіз — 20 таблетка алған дұрыс. Керек болып қалар деп артық алуға болады, бірақ шамадан тыс көбейтпеген жөн.
Мұрынға арналған тамшыларды қол жүгіне салуға бола ма?
Иә, болады. Әдетте мұрынға не көзге арналған тамшылар 10–30 мл қаптамада сатылады — мұндай көлемді ұшақ бортына алып кіруге рұқсат.
Шетелде сатып алынған дәрілерді алып жүруге бола ма?
Иә. Олардың Қазақстанға әкелуге тыйым салынбағанына көз жеткізіңіз және қаптамасымен бірге чекті сақтап қойыңыз. Қазақстанға әкелуге тыйым салынған дәрілер тізімі әлемдегі талаптармен ұқсас: есірткі құралдары мен психотроптық заттары бар препараттарға шектеу қойылған. Күмәндансаңыз, алған дәріңізді тіркелген дәрілер тізімінен қайта тексерген дұрыс.
Суретті салған — СашаШура.
