Ем ал да демал: 25+ баруы керек шетелдегі шипажайлар
Шаршаған тәннің дауасын, шипажайдан ғана табасың.
Жылы жаққа тартып кетудің сәті түспей жатса, жақын шетелге шығып-ақ бірер күнде бой жазып, денсаулықты сақайтып қайтуға болады. Ел ішіндегі шипажайларды аралап шыққан болсаңыз, көрші елдердегі топ курорттар тізіміне қараңыз. Бұл мақалада Орталық Азия мен көрші елдердегі минералды ваннаға түсіретін, шипалы су беретін және мұнаймен емдейтін танымал шипажайларды шолып шықтық.
Әр шипажай бойынша бір адамға стандарт нөмірдің бір күндік бағасы көрсетілген. Деңгейі жоғары нөмір мен адам санына қарай және өзіңіз таңдаған емдік шараларға байланысты курорттағы демалыс құны өзгере береді.
Қырғызстан
«Аврора»
Қай жерде: Бішкек қаласынан 270 км жерде.
Не бар: балшықпен емдеу, сумен емдеу, тұз шахтасы, массаж, физиотерапия.
Бағасы қанша: 5 000 сомнан бастап (≈ 29 000 теңге).
«Аврора» — Ыстықкөл жағалауындағы ең ірі әрі әйгілі сауықтыру кешендерінің бірі. Шипажай ғимараты кемеге ұқсатып салынған. Ерекше сәулетімен және жеке жағажайы бар алып саябағымен аты шыққан. Таудың шипалы климаты, термалды минералды қайнар көздер және көлдің емдік балшығы денсаулығыңызды жақсарта түсуге септеседі. Орталықта ас қорыту, жүйке жүйесі мен тірек-қимыл аппараты ауыратындар көп емделеді.
Барып қайтқандардың айтуынша, «Аврора» шипажайының ең үлкен артықшылығы — кең саябағы, таза жағажайы және балшықпен ем-домның зор әсері. Көп демалушы тыныштық пен табиғи ортаның буын ауруларына жақсы әсер еткенін жазған. Тек сервис ақсап тұрғанын, нөмірлер ескі екен деп жазғандар да бар.
«Ыстық-Ата»
Қай жерде: Бішкектің шығысына қарай 80 км жерде.
Не бар: термалды радон ванналары, балшықпен емдеу, минералды суы бар бассейн, физиотерапия, сауна.
Бағасы қанша: 2 400 сомнан бастап (≈ 13 000 теңге).
20-ғасырдың басынан бері жұмыс істейтін елдегі ең көне шипажайлардың бірі. «Ыстық-Ата» курорты теңіз деңгейінен 1775 метр биіктікте, қылқан жапырақты орман көмкерген тау шатқалында тұр. Шипажайдың беткеұстары — құрамы күкіртсутекті табиғи ыстық қайнар көздері. Кеңес дәуірінде одақтағы ең үздік демалыс орны ретінде танылған. Мұндағы радон аралас бірегей термалды сулар әсіресе тірек-қимыл аппараты, жүйке жүйесі, тері аурулары мен зат алмасу бұзылыстарын емдегенде пайдалы.
Демалушылар шипажайдағы процедуралар бағасы қолжетімді деп риза болып жатады. Бірақ мұндағы қызметкерлердің демалушыларға қарым-қатынасына көңілі толмағандар мұнда демалуға емес, емге ғана келген дұрыс деседі.
Өзбекстан
Таштермал
Қай жерде: Ташкент қаласының маңы, Ташкентские Минеральные Воды ауылы, Куксарой жасыл аймағы.
Не бар: термалды минералды ванна, бальнеотерапия, физиотерапия, бассейндер, сауна, SPA, массаж, ингаляция, ЛФК, медициналық диагностика.
Бағасы қанша: 1 млн сумнан бастап (40 000 теңге).
Таштермал — Ташкент маңындағы заманауи балнеологиялық шипажайлардың бірі. Санаторийдің бас ерекшелігі — 1300 метр тереңдіктен шығатын, температурасы 49–52°C болатын гипертермальды минералды су. Бұл су асқазан-ішек жолдары, тірек-қимыл аппараты, жүйке жүйесі, эндокриндік аурулар мен зат алмасу бұзылыстарын емдеуде қолданылады.
Келушілер пікірінше, «Таштермалдың» ең үлкен артықшылықтары — медициналық процедуралардың сапасы, дәрігерлердің кәсібилігі мен асханадағы құнарлы ас. Тек адам көбейетін маусымда шипажай бағасы өсуі мүмкін екенін ескеріңіз.
Тәулігіне шамамен 35 мың теңге төледік, ал 10 күнге екі адамға жалпы есеппен 300 мың теңгедей болды. Бұл бағаға тек демалыс, су мен тамақ кірді. Екі әкемізге керегі де сол еді. Шынымды айтсам, бәрі қатты ұнады: тамағы жақсы, бөлмелері таза, аумағы кең әрі ұқыпты екен. Әкелеріміз де риза болды. Тыныш жерде серуендеп, аспай-саспай демалыпты. Тағы бір үлкен артықшылығы — шипажай қалаға жақын, қажет болса Ташкентке экскурсияға шығып қайтуға мүмкіндік бар.
«Зангиота Зам-Зам»
- Орналасқан жері: Ташкент маңы, Зангиота кентіне жақын маңдағы қарағайлы орман ішінде.
- Не бар: жеке минералды су көзі, сумен емдеу, физиотерапия, массаж.
- Бағасы қанша: 450 мың сум немесе 17 000 теңге.
Қырым қарағайы мен арша тоғайларының ортасында орналасқан бұл шипажай атын осы жердегі «Зам-Зам» деп аталатын шипалы бұлақ құрметіне алған. Көпшілік бұл бұлақтың минералды суы қабыну мен ауырсынуды басады, иммунитетті нығайтады және бауыр мен бүйрек ауруларына жақсы көмектеседі деп сенеді. Курорт зәр шығару жүйесі, ас қорыту мүшелері және зат алмасу процестері бұзылған науқастарды оңалтуға маманданған.
Қонақтар қаладан алыс «Зангиота Зам-Зам» тып-тыныш, ал ғимараты заманауи екен деп мақтайды. Минералды судың әсері мен таза ауа көпшілікке ұнайды. Тек адам көптігінен процедураларға кезек күтіп қалуыңыз мүмкін.
Тәжікстан
«Ходжа-Оби-Гарм»
Қай жерде: Ходжа-Оби-Гарм тау шатқалы, Душанбе қаласынан солтүстікке қарай 50 км жерде.
Не бар: радонды термалды бассейндер мен ванналар, үңгірдегі бумен ингаляция жасау, балшықпен емдеу, парафинмен емдеу, спелеокамера, массаж.
Бағасы қанша: 350 сомониден бастап (15 000 теңге)
Бұл ерекше шипажай тау бөктерінде тұрған жеті қабатты бруталистік стильдегі ғимаратта 1935 жылдан бері жұмыс істейді. «Ходжа-Оби-Гарм» өзінің радиоактивті ыстық қайнар көздерімен бүкіл КСРО-ға танымал болған — мұндағы су табиғи түрде радон газына қаныққан және +70 градусқа дейін қызады. Мұндағы мамандар денсаулығы сыр берген адамдарды радонды бассейндер мен саунасына түсіреді, балшық ванналарына отырғызып, электрлі балшық жағады, вакуумдық терапия жүргізіп, тіпті сүлік те қояды. Жүйке жүйесі, буын және тері аурулары байқала бастаса, осында келуге болады.
Көпшілік бұл орынды тау басындағы сиқырлы жер деп сипаттайды. Бірақ көлікпен жеткен қиын екенін және климат бәріне бірдей қолайлы емес екенін ескеріңіз.
«Зумрад»
Қай жерде: Түркістан жотасының етегі, Исфара қаласынан 5 км жерде.
Не бар: термалды ванналар, емдік душ, минералды ауыз суы, балшық аппликациялары, ингаляция, Емдік дене шынықтыру, массаж.
Бағасы қанша: 150 сомониден бастап (6 500 теңге).
«Зумрад» теңіз деңгейінен 800 метр биіктікте, бау-бақша мен қылқан жапырақты орман қоршаған көрікті алқапта орналасқан. Жайлы күні мен минералды су көздерінің арқасында ол республикадағы нөмірі бірінші климаттық-бальнеологиялық сауықтыру орны саналады. Шипажайдың емдеу бағыты өте ауқымды: мұнда жүрек-қан тамырлары, тірек-қимыл аппараты, орталық және шеткі жүйке жүйесі аурулары, зат алмасудың бұзылуы, сондай-ақ гинекологиялық және урологиялық мәселелерге шипа табылып жатады. Медициналық тексеруден кейін әр қонаққа минералды су мен балшықтан бастап, стоматологиялық қызметтер мен диетотерапияға дейінгі жеке емдеу жоспары жасалады.
Табиғи орта мен тыныш атмосфера егде жастағыларға өте қолайлы екенін жазып жатқандар көп. Дегенмен кешкі мәдени бағдарламалар аздығы минус ретінде айтылады.
Түркіменстан
«Арчман»
Қай жерде: Көпетдағ тауының етегі, Ашхабад қаласынан 130 км жерде.
Не бар: шомылатын, ішетін минералды сулар, емдік душ түрлері, ингаляция, физиотерапия, массаж, емдік дене шынықтыру.
Бағасы қанша: 50 манаттан бастап (≈ 6 700 теңге).
1925 жылдан бері жұмыс істейтін бұл санаторий — Орталық Азиядағы ең көне шипажайдың бірі. Күкіртті-сілтілі ыстық судың бірегей құрамының арқасында бұл демалыс орны асқазан-ішек жолдары, тері аурулары, тірек-қимыл аппараты, жүйке жүйесі мен гинекологиялық дерттерді емдеуге маманданған. Шипажай іші жөндеуден өткен. Қазіргі бірден 900-ден астам адамды қабылдай алады. «Арчманның» танымалдылығы сонша — түркімен билігі оның аумағын әлі де кеңейтуді жоспарлап отыр.
Барып қайтқандардың айтуынша, «Арчманда» медициналық қызмет сапасы мен тазалық өте жоғары деңгейде. Жаңа корпустар мен білікті мамандар шипажайдың беделін арттырып отыр. Бірақ жолдама алған күрделі екенін айтқандар да көп.
«Моллакара»
Қай жерде: Моллакара тұзды көлінің жағалауы, Балқанабад қаласынан 30 км жерде.
Не бар: балшық ванналары мен аппликациялары, шомылуға арналған тұзды ерітінділер, климатотерапия, физиотерапия, барокамера, криотерапия, озонотерапия.
Бағасы қанша: 70 манаттан бастап (9 400 теңге).
Өлі теңіздің баламасы саналатын курорт. Шипажайы күкіртсутекті сульфидті балшығымен және көлдің минералға өте бай суымен танылған. Мұндағы судың тығыздығы сонша — адам су бетінде еркін қалқып жүре алады. Жүйке жүйесі, тірек-қимыл аппараты, несеп-жыныс жүйесі аурулары және ревматизмді емдеуге машықтанған. Емдеу курсы балшық аппликациялары мен тұзды ванналарды кезектестіру, электрлі балшықпен емдеу, күн және құм ванналарына негізделген. Тұрақты емшаралар буындардағы тұздың жиналуына, созылмалы артритке және омыртқаның қабынуына көмектесуі мүмкін.
Балшығы дертіме шипа берді деп, жыл сайын барып тұратынын айтқан демалушылар көп екен. Алайда жазғы аптап ыстыққа дайын болып барыңыз.
Ресей
«Русь»
Қай жерде: Ессентуки курортты қаласы, Кавказ минералды сулары (КавМинВоды).
Не бар: жеке бальнеоемхана, су ішу галереясы, балшықпен емдеу, климатотерапия, физиотерапия, СПА-орталық.
Бағасы қанша: 8 000 рубльден бастап (43 000 теңге).
Кавказ минералды суларының әйгілі шипажай аймағында орналасқан заманауи 4 жұлдызды кешен. «Русь» жылдар бойы Ресейдің ең үздік сауықтыру орындарының қатарына кіріп келеді. Ол негізінен асқазан-ішек жолдары мен зат алмасу бұзылыстарын емдеуге маманданған. Мұнда көмірқышқыл және көпіршікті гидромассажды ванналары, Тамбукан көлінің балшығы, физиотерапияның соңғы әдістері мен су ішу бюветі бар. Шипажай жоғары деңгейдегі сервисімен де танымал: жайлы нөмірлер, бассейндер, жаттығу залдары, тіпті жеке театры бар.
«Русь» шипажайындағы заманауи медицинаны мақтайтындар көп. Диагностика, тамақтану мен сервис деңгейі премиум сегментке сай келеді. Бірақ бағасы да соған сай қымбаттау екенін ескеріңіз.
Белокуриха
Қай жерде: Белокуриха курорты, Алтай тауының бөктері, Барнаулдан 450 км жерде.
Не бар: термалды радон ванналары, гидротерапия, сапропель балшығымен емдеу, ингаляция, физиотерапия.
Бағасы қанша: 5 000 рубльден бастап (27 000 теңге).
Белокуриханы Кеңес заманында жұрт «Сібір Баден-Бадені» деп атайтын. Басты емдік факторы — 300 метр тереңдіктен шығатын бірегей әлсіз радонды термалды сулар. Радон ванналарына шомылу қан айналымын жақсартып, қан қысымын қалыпқа келтіреді және жүйкені тыныштандырады. Иондалған ауасы бар жұмсақ тау климатының, әсіресе, тыныс алу және жүрек-қан тамырлары жүйесі үшін шипалық қасиеті жоғары. Белокурихада халықаралық деңгейдегі бірнеше шипажай жұмыс істейді, олардың ішіндегі ең таңдаулылары — «Алтай-West», «Россия» және «Катунь». Мұндағы «Россия» шипажайы Ресейдің үздік бес сауықтыру орнының тізімінен түскен емес. Мұнда буын мен жүрек ауруларынан бастап, қант диабеті мен жүйке бұзылыстарына дейінгі түрлі сырқатқа шипа табылып жатады.
Әзербайжан
Нафталан
Қай жерде: Нафталан курорты, Бакуден батысқа қарай 320 км жерде.
Не бар: нафталан мұнайы бар ванналар, балшықпен емдеу, физиотерапия, массаж, бассейндер, сауна.
Бағасы қанша: 50 манаттан бастап (14 000 теңге).
Емдік мақсатта мұнай қолданылатын әлемдегі бірегей курорт. Нафталан — қабынуға қарсы және ауырсынуды басатын қасиеттерімен танымал ерекше емдік мұнайдың дүниежүзіндегі жалғыз кен орны. Жергілікті шипажайларда науқастар жылытылған нафталан мұнайымен толтырылған ванналарға түседі, емдеу курсы әдетте 8–10 емшарадан тұрады. Мұнай ванналары тері аурулары (псориаз, экзема), буын және омыртқа дерттері (артрит, остеохондроз) мен гинекологиялық қабынулар кезінде көмектеседі. Емдік мұнай дәрігердің қатаң бақылауымен қолданылатынын ескеріңіз.
Барып қайтқандардың айтуынша, нафталан ванналарының әсері өте күшті әрі әсері тез байқалады. Бірақ нөмірлердің жағдайы мен процедуралардағы жүйесіздік кей қонақтың көңілінен шықпай қалуы мүмкін.
Дуздаг
Қай жерде: «Дуздаг» физиотерапиялық орталығы, Нахичевань қаласынан 12 км жерде.
Не бар: тұз үңгірлеріндегі спелеоем, галотерапия, ингаляция, физиотерапия, ЛОР-емшаралары, климатотерапия.
Бағасы қанша: 60 манаттан бастап (17 000 теңге).
Нахичеваньдағы Дуздаг тауының етегінде емханаға айналдырылған тұз үңгірі орналасқан. Тау қойнауында, шамамен 300 метр тереңдікте табиғи тас тұзы қабаттарымен қапталған туннельдер мен палаталар жабдықталған. Жергілікті тұздың құрамы бірегей: ол 95% натрий хлоридінен тұрады және құрамында зиянды қоспалар жоқ деуге болады. Осының арқасында курорт қабынуға қарсы және иммунитетті күшейтетін пайдасы бар. «Дуздаг» шипажайы бронх астмасы мен тыныс алу жолдарының аллергиялық ауруларын емдеу бойынша әлемдегі ең үздік орталық саналады. Мұнда тек жерасты госпиталі емес, тау жанында бес жұлдызды заманауи қонақүй де жұмыс істейді.
Демалушылардың айтуынша, мұндағы тұз үңгірлері демікпе мен аллергияға шалдыққандарға таптырмас ем. Қонақүй сервисі мен тамақтану деңгейі өте жоғары деп жазғандар көп. Бірақ көңіл көтергім келеді десеңіз, активити аз болуы мүмкін.
Грузия
Цхалтубо
Қай жерде: Имерети өңірі.
Не бар: радонды жылы минералды ванналар, гидротерапия, физиотерапия, массаж.
Бағасы қанша: 1 тәулігіне 120 лариден басталады (22 000 теңге).
Кеңес одағы кезінде танымал болған бальнеологиялық курорт әлі күнге дейін емдік дәстүрін тоқтатқан жоқ. Мұндағы жер асты сулары радон мен көмірқышқыл газына бай, температурасы +35° градус жылы. Арнайы салынған монша-сарайларда радон ванналарын қабылдау арқылы буын, бұлшықет және перифериялық жүйке жүйесі ауруларына шипа табуға болады.
Шипажайға барғандар қызметкерлер мейірімді әрі қамқор екен деп көп жазған. Орналасқан жері жап-жасыл деп мақтағандар жетерлік. Бірақ тамағы кейбір қонаққа тым қарапайым көрінуі мүмкін.
Боржоми палас
Қай жерде: Самцхе-Жавахети өңірі.
Не бар: минералды су ішумен емдеу, көмірқышқылды ванналар, физиотерапия, климатотерапия.
Бағасы қанша: 1 тәулігіне 95 доллардан басталады (48 000 теңге).
Әлемге әйгілі «Боржоми» минералды суының отаны — осы курорттық өңір. Боржомидағы санаторийлер асқазан-ішек жолдары, зат алмасу бұзылыстары және бүйрек ауруларын емдеуге маманданған. Негізгі емдік әдіс — құрамында көмірқышқылы мен түрлі минералдары бар жылы «Боржоми» суын ішу және сол сумен арнайы ваннаға түсу. Таулы орманның саф ауасы тыныстай жүріп серуендесеңіз, басыңыз тынығып, жүйкеңіз тыншиды. Курорттағы тарихи моншалар мен заманауи SPA орталықтар үйлесімі кез келген жастағы демалушыға ұнары сөзсіз.
Мынаны ескеріңіз
- Дәрігер кеңесін алыңыз. Курортқа барарда міндетті түрде дәрігерден кеңес алыңыз. Әр шипажайдың емдік қасиеттері (минерал суы, радон ванналары, балшық) белгілі ауруларға ғана пайдалы. Жүрек ауруларына күкіртті су, теріге нафталан мұнайы дұрыс дегендей. Ал бетіңізше ем-дом таңдау кейбір сырқатыңызды меңдетіп жіберуі мүмкін.
- Шипажай қауіпті болуы да мүмкін. Жүкті әйелдерге, онкологиялық ауруы бар, ауыр жүрек-қантамыр дерті немесе эпилепсиясы бар адамдарға курорттық ем-шараларды жөнсіз ала берген болмайды. Себебі радон мен мұнай ванналары әлсіз ағзаға кері әсер етіп, қан айналым мен жүйке жүйесіне салмақ салуы мүмкін, ал кей жағдайда аурудың асқынуына алып келеді. Созылмалы дерті бар адамдар курорттағы ем-домды тек дәрігер рұқсатымен және алдын ала тексеруден кейін алуға тиіс.
- Ұзақтау болғаныңыз жақсы. Дәрігер шипажайда ем алуға рұқсат етіп, жолға қамданып жатсаңыз, курортқа кемінде 10-14 күн уақыт бөлген дұрыс. Қысқа сапар (3-5 күн) стресті ғана басады, ал ұзақ курста қан айналымы біршама жақсарып, иммунитет күшейеді. Ал бір аптадан кейін физиологиялық өзгерістер байқай бастайсыз.
- Қолайлы маусымдар. Орталық Азия шипажайларына сұраныс жазғы маусымда (шілде-тамыз) артады, өйткені Ыстықкөл, Чинабад сияқты жерлерде саяхатшылар көп жиналады. Ал қысқы маусымда (желтоқсан-ақпан) таулы шипажайлар танымал. Дегенмен баға еш жерде тұрақты емес, маусымға байланысты құбылып тұрады. Шипажайдың ресми сайтынан кестені қарап, алдын ала брондап қоюға да болады.
