Ыстықкөлге кеттік: шығынды есептейік, жағалауды таңдайық
Көлден басқа көретін жер көп негізі.
Қырғыз жеріндегі мына тұрған Ыстықкөлде, сіз ойлағандай, көкпеңбек айдын ғана емес, Марсты еске салатын асқақ шатқалдар, ауасы шипалы ну орман мен таудың ұшар басындағы тұнық көл де бар. Біз Алматы мен Астанадан көлге қалай тез жетуге болатынын, адам аз баратын жағажайды қалай табу керегін және күмәнді сервиске артық ақша құртпай, бюджетті үнемдеудің жолдарын көрсететін егжей-тегжейлі гид жазып шықтық.
Қазақстандықтар Қырғызстанға жеке куәліктің түпнұсқасымен кіре алады. Елде 60 күнге дейін тіркеусіз жүруге болады.
Қай жағалауды таңдаған дұрыс: Солтүстік пе, әлде Оңтүстік пе?
Сапар алдында қай жағалауға баратыныңызды нақты шешіп алыңыз. Бұл екеуінің айырмасы көп.
Солтүстік жағалау
Солтүстік жағалауды әдетте жайлы демалыс, дамыған инфрақұрылым мен сауық-кештерді іздегендер таңдайды. Ең танымал курорттар — Шолпан-Ата, Бостери, Тамшы және Сары-Ой. Мұнда түрлі санаттағы қонақүйлер, емдік шипажайлар мен кез келген бюджетке лайық қонақүй көп. Жағажайларының көбі құмды әрі суға түскенге ыңғайлы, сондықтан балалармен демалғанға қолайлы.
Бірақ кемшін тұсы да жоқ емес. Маусым қызған шақта жағажайларда адам қарасы көп болады, кешке музыка үзілмейді, ал қонатын жерлердің бағасы оңтүстік жағалауға қарағанда біраз қымбат шығады. Гидроцикл айдап, аттракциондарда айқайлап, жағажайда коктейль ішіп демалғыңыз келсе, осы жағалауға барыңыз.
Оңтүстік жағалау
Оңтүстік жағалау тыныштықты, табиғатты және жаяу серуенді ұнататындарға көбірек ұнайды. Мұнда у-шу боп жататын клубтар жоқ. Есесіне бұл жақ өңірдің ең әдемі шатқалдарына жақын әрі көл жағасында киіз үйде тұрып көруге мүмкіндік бар.
Инфрақұрылым онша дамымаған, жағалауы көбіне тас немесе малтатасты келеді. Мұнда қызметі мүлтіксіз қонақүй де аз. Тыныш демалысты қаласаңыз, Қажы-Сай, Тамға не Бөкөнбаев ауылдарын таңдауға болады. Бұл жақта баспана арзанырақ, табиғаты да көздің жауын алады.
Ыстықкөлге қалай жетуге болады?
Алматыдан көлге жеткен оңай. Ал Астана не Қазақстанның батыс өңірлерінен ұшақпен барған ыңғайлы.
Ұшақ
Ең тиімді әрі жылдам нұсқа.
- Алматыдан тікелей рейстер. Жазда Алматыдан Ыстықкөл әуежайына (Тамшы) тікелей рейстер ұшады. Ұшу шамамен бір сағатқа созылады. Билет бағасы 35 мың теңгеден басталады.
- Бішкек арқылы. Қазақстанның көптеген қаласынан Бішкекке тұрақты рейстер бар. Манас әуежайынан көл жағасына таксимен не шағын автобуспен 3–4 сағатта жетуге болады.
Автобус не автокөлік
Алматылықтар Ыстықкөлге әдетте көлікпен не автобуспен жетеді.
- Автобус. Жаз бойы Алматыдағы «Сайран» автовокзалынан Шолпан-Ата мен Бостериге маусымдық рейстер жүреді. Бір бағыттағы билет шамамен 8–10 мың теңге тұрады.
- Көлік. Алматыдан Солтүстік жағалауға дейінгі жол Қордай не Кеген шекара бекеті арқылы 6–8 сағатқа созылады. Жол уақыты маусымдағы шекарадағы кезекке байланысты өзгеруі мүмкін.
Ыстықкөлде не көруге болады?
Жағажайда жата бергеннен жалықсаңыз, мына жерлерге барып көріңіз.
Григорьев пен Семенов шатқалдары
Солтүстік жағалауда орналасқан бұл екі шатқал тау асуы арқылы астасып жатыр. Мұнда Тянь-Шань шыршаларының таза ауасын жұтып, тау өзендерінің сылдырын тыңдап, жайылып жүрген жылқыларды тамашалауға болады.
Көпшілік Семенов шатқалы арқылы кіріп, жартастарды аралап, киіз үйдегі демалыс орнында түскі ас ішіп, қайтарда Григорьев шатқалымен жүреді.
«Ертегі» шатқалы
Оңтүстік жағалаудағы бұл шатқал қызыл, сары және қызғылт сары түсті саздан құралған ерекше табиғи лабиринтке ұқсайды. Жел мен жаңбырдың әсерінен ғасырлар бойы мұнда қамалдарға, жануарларға ұқсайтын түрлі пішіндер қалыптасқан.
Бұл жерге күн батарда келген дұрыс. Сонда жарық пен көлеңке шатқалдың бедерін әсерлі етіп көрсетеді әрі туристер аз болатындықтан емін-еркін суретке түсуге болады.
Ыстық бұлақтар
Ыстықкөл жағалауында табиғи термалды бұлақ көп. Ашық аспан астындағы бассейндер Шоң-Өрікті, Керемет-Суу және Ақ-Суу ауылдарында орналасқан. Минералдарға бай су ұзақ серуеннен кейін бойыңызды жақсы сергітеді.
Жеті өгіз шатқалы
Бұл шатқал жасыл орман мен қарлы таулардың аясында ерекше көрінетін қызыл түсті «Жеті өгіз» жартасымен танымал. Кіреберісте ғашықтар жиі суретке түсетін «Жарылған жүрек» жартасы тұр. Өзен бойымен әрі қарай жүрсеңіз, альпілік кең шалғындарға жетесіз.
Қаракөл мен петроглифтер
Шолпан-Атада ашық аспан астындағы үлкен петроглифтер мұражайы бар. Онда ежелгі аңшылық көріністері мен қар барысының бейнелері тасқа қашалған.
Ал көлдің шығыс жағына барсаңыз, Қаракөл қаласына соға кеткен жөн. Мұнда көне ағаштан салынған Қасиетті Үштік шіркеуін, Дүнген мешітін көріп, әйгілі ашлян-фудан дәм татуға болады.
Оңтүстік жағалауда қайда тоқтауға болады?
Көп турист оңтүстік жағалаудан бассейні бар қымбат қонақүйлер іздейді. Бірақ ондай орындар көбіне солтүстік жағалауда.
Жоғары деңгейдегі сервис пен All Inclusive қажет болса, солтүстік жағалауды таңдаңыз. Ал оңтүстік жағалау табиғат пен тыныштықты сүйетін әрі үнемшіл туристерге жақсы.
Мейманжайлар
Жергілікті тұрмыспен жақынырақ танысқыңыз келсе әрі артық ақша жұмсағыңыз келмесе, мейманжайларға барыңыз. Бөкөнбаев пен Қажы-Сайда мұндай шағын қонақ үй көп.
Екі адамға арналған жайлы бөлме бір түнге шамамен 10–15 мың теңге тұрады. Қосымша ақы төлесеңіз, үй иелері таңғы ас та пісіріп береді.
Киіз үйлер мен глэмпингтер
Табиғат аясында демалғанды ұнататындарға көл жағасындағы эколагерьлер ұнары сөзсіз.
Қазіргі глэмпингтерде электр жарығы, жайлы төсек пен Wi-Fi бар. Онда тұру құны орналасқан жеріне қарай бір түнге шамамен 20–35 мың теңге аралығында шығады.
Кеңестер
- Ақша. Қырғызстанның ресми валютасы — сом. Өзіңізбен теңге не доллар ала барған тиімді. Ақшаны Бішкекте не Шолпан-Атада айырбастаған дұрыс. Ірі қонақүйлер мен супермаркеттерде банк картасымен төлеуге болады. Бірақ базарға, таксиге не шатқалдарға барған кезде қолма-қол ақша қажет.
- Байланыс. Mega, Beeline және O! операторлары жақсы жұмыс істейді. Шексіз интернеті бар SIM-картаны шекарада не байланыс дүкендерінен сатып алуға болады. Таулы аймақтарда байланыс жоғалып кетуі мүмкін, сондықтан карталарды алдын ала жүктеп алған жөн.
- Күн райы. Тауда күн құбылмалы келеді. Шайдай ашық аспан жарты сағатта бұлттанып кетуі мүмкін. Сондықтан жаздың өзінде флис жемпір не жылы желден қорғайтын күрте алып жүрген дұрыс. Тамыз айында кешкі температура +15 °C-қа дейін төмендеуі мүмкін.
- Күннен қорғану. Тауда салқын самал болғанымен, күн тез күйдіреді. SPF 50 қорғаныш кремін, бас киім мен күннен қорғайтын көзілдірікті ұмытпай салып алыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)
Ыстықкөлде қай жерде тұрған дұрыс?
Егер кафелерді, көңіл көтеретін орындарды және құмды жағажайларды қаласаңыз, Солтүстік жағалауды (Бостери, Шолпан-Ата) таңдаңыз. Ал тыныштықты, шатқалдарды және табиғи жағажайларды ұнатсаңыз, Оңтүстік жағалауға (Тамға, Қажы-Сай) барған дұрыс.
Ыстықкөлде қанша күн демалған дұрыс?
Жағажайда демалып, бірнеше экскурсияға бару үшін 5–7 күн жеткілікті. Егер көлді толық аралап, Қаракөлге барып, алыс шатқалдарды көргіңіз келсе, 10–14 күн боламыз деп жоспарлаған дұрыс.
Қазақстан азаматтары шекарадан қалай өтеді?
Ересектерге Қырғызстанға кіру үшін жеке куәліктің түпнұсқасы жеткілікті. Ал балаларға міндетті түрде шетелдік паспорт қажет.
Жазда Ыстықкөлде шомылуға бола ма?
Иә. Шілде мен тамыз айларында судың температурасы әдетте +20...+23 °C болады. Су сәл тұздылау, тап-таза әрі ыстық күнде жақсы сергітеді.
