Көшпенді фрилансерге жайлы қалалар: төрт түрлі адамдарға арналған тізім
Оңтүстік-Шығыс Азияны жақсы көретін саяхатшының топтамасы.
«Азиядағы қашықтан жұмыс істеуге жайлы он қала» деген сияқты мақалаларды көрген боларсыз. Әдетте мұндай тізімдерде өмір сүру құнына, интернет жылдамдығына, инфрақұрылым мен виза талаптарына қарайды. Мұндай топтамалар пайдалы болғанымен, бәріне бірдей сай келе бермейді. Өйткені цифрлық көшпенділер де әртүрлі: біреуге демалыс күндері думанды кештер керек болса, енді бірі тыныш жерде, жасыл желек арасында жүрсем дейді.
Қашықтан жұмыс істеп, Оңтүстік-Шығыс Азияны көп аралаған адам ретінде айтарым, қаланы өз қалауыңыз бен өмір салтыңызға қарай таңдаған дұрыс. Цифрлық көшпенділерді нетворкингті ұнататындар, сауық-сайранды жақсы көретіндер, тыныштықты қалайтындар және жаңалыққа құмарлар дейтін төрт топқа бөліп, әрқайсына екі қаладан таңдадым. Тізім барынша әділ болуы үшін осы қалалардың әрқайсында тұрып көрген көшпенді достарымның пікірін де сұрадым.
Нетворкингті ұнататындар
- Дананг
- Чиангмай
Нетворкингті ұнататын адам үнемі жаңа адамдармен танысып, кәсіби ортада жүргенді жақсы көреді.
Чиангмай (Тайланд)
Қай жерде тұрған дұрыс: Nimman ауданы.
Виза: 60 күндік туристік визаны онлайн рәсімдеуге болады. Кейін оны сол жерде тағы 30 күнге ұзартуға мүмкіндік бар.
Елдің солтүстігінде орналасқан бұл қала әлдеқашан «цифрлық көшпенділердің астанасы» атанып кеткен. Мұнда болғандардың бәрі дерлік қаланың өзіндік қалпы мен жақсы дамыған инфрақұрылымын мақтайды. Жылдам интернет барлық жерде бар, жергілікті тұрғындардың көбі ағылшынша еркін сөйлейді, заманауи коворкинг көп. Жаңа адамдармен танысуға да мүмкіндік мол: воркшоптар мен мастермайндтардан бастап, SEO конференциялары мен цифрлық көшпенділер саммиттері сияқты ірі шараларға дейін өтіп тұрады.
Бірақ Чиангмайдың маған ұнамаған тұстары да болды:
- Полицияның қатаң бақылауы: Азияның ешбір қаласында шетелдіктерге мұншалық жіті назар аударатын полицияны көрмедім. Ескі қалаға кіреберістерде үнемі патруль тұрады, олар әсіресе шетелдік жүргізушілерді жаппай тоқтатады.
- Түтін маусымы: қаңтардан мамырға дейін егістіктерді өртеу салдарынан ауа қатты ластанады. Далаға шығудың өзі қиындайды, ал үйде ауа тазартқыш аса қажет болады.
Қайда баруға болады:
- Life Space: жұмыс істейтін орын, кездесу өткізетін бөлмелер, кафе, демалыс аймағы мен үстел ойындары бар.
- Yellow: офис, кездесу өткізетін бөлмелер, қоңырау шалуға және стрим жүргізуге арналған кабиналар, стартап-инкубатор мен кафе бар.
- Hub53: коливинг, опен-спейс, қоңырауға арналған кабиналар мен асүй бар, тұрақты түрде воркшоптар өткізіледі.
Дананг (Вьетнам)
Қай жерде тұрған дұрыс: My An ауданы.
Виза: Қазақстан азаматтарына 30 күнге дейін виза қажет емес. Ұзағырақ қалғыңыз келсе, үш айлық электронды визаны мемлекеттік порталдан рәсімдеуге болады.
Теңіз жағасындағы көрікті бұл курорт экспаттар арасында танымал болып келеді. Данангтың атмосферасы демалысқа келген халықаралық студенттер жатақханасына ұқсайды: мұнда жұрт жағажайда демалып жүргендей еркін жүреді, бірақ ноутбукпен жұмыс істеп, онлайн кездесуге қосылып отырғандар да көп. Жергілікті чаттардан өзіңізге қызық орта тапқан оңай — волейбол мен жүгіруден бастап, стартаптарды талқылау мен IT мастер-кластарына дейін бар. Қалада тіпті тәулік бойы жұмыс істейтін, ұйықтауға арналған кабиналары бар коворкингтер кездеседі. Оның үстіне бағасы қолжетімді мейрамханалар өте көп, арасында үйреншікті еуропалық тағам ұсынатындары да бар.
Бір кем тұсы — қала у-шу: мотоциклдер тоқтаусыз сигнал береді, көшеде келушілерді шақырып айқайлайтындар мен караоке дауысы жиі естіледі. Сәуірден қыркүйекке дейін турист те көбейеді.
Қайда баруға болады:
- ACE: кафе, офис бар, тұрақты кездесулер мен спорттық шаралар өткізіледі.
- Reality: кафе, жұмыс кеңістігі, түрлі шаралар мен қызығушылық бойынша клубтар бар.
- Hi4: кафе, опен-спейс пен жеке кабиналар бар.
Сауық-сайранды ұнататындар
- Чангу
- Бангкок
Бұл санатқа энергиясы мол, бір жерге барайық десе, дайын тұратын, үнемі қызықтың қақ ортасында жүргісі келетін адамдар кіреді. Оңтүстік-Шығыс Азияда мұндай цифрлық көшпенділерге арналған орын көп. Оның қатарында Куала-Лумпур, Хошимин мен Ханой сияқты мегаполистер, Панган, Пхукет секілді туристік аралдар да бар. Бірақ кей жерде қыдырып жүріп, қайта жұмысқа кіріскен қиын. Ал кейбірі өнімді жұмыс істеуге мүлде қолайсыз.
Бангкок (Тайланд)
Қай жерде тұрған дұрыс: Sukhumvit, Silom, Khao San аудандары.
Виза: 60 күндік туристік визаны онлайн рәсімдеп, кейін сол жерде тағы 30 күнге ұзартуға болады.
Сондықтан мен Бангкокты ұсынамын. Бұл — жақсы демалып та, жұмыс істеп те үлгеруге болатын қала. Оның үстіне заң бойынша мұндағы клубтардың көбі түнгі екіден кеш жабылмайды. Сондықтан ертеңгі жұмысқа дейін ұйқыңызды қандырып алуға мүмкіндік бар. Коворкингке барып, спортпен айналысып, кешке жаңа таныстармен қыдыру үшін бір ауданнан шықпай-ақ қоюға болады. Қоғамдық көлігі де жақсы дамыған, қыдыратын жер де көп. Шатырдағы барлар, түнгі базарлар мен клубтар бар, концерттер, шоулар мен экспаттардың кездесулері өтіп тұрады.
Кемшілігі де жоқ емес: Бангкоктағы қарбалас адамды шаршатып жіберуі мүмкін. Мұнда жыл бойы күн ыстық, ауа ылғалды, ал қарбалас кезде кептеліс көп.
Қайда баруға болады:
- Khao San Road: жанды музыка ойнайтын әйгілі барлар.
- Soi Sukhumvit 11: шатырдағы мейрамханалар мен түнгі клубтар.
- Rajadamnern стадионы: муай-тайдан аты аңызға айналған жекпе-жектер өтеді.
- BACC (Бангкок өнер және мәдениет орталығы): көрмелер, фестивальдер мен кино көрсетілімдері.
- Түнгі базарлар: Jodd Fairs Ratchada (күн сайын 17:00-ден 01:00-ге дейін) және Chatuchak (демалыс күндері 9:00-ден 18:00-ге дейін).
Чангу (Бали, Индонезия)
Қай жерде тұрған дұрыс: Batu Bolong, Berawa аудандары.
Виза: 30 күндік электронды виза сайтта рәсімделеді.
Әлемнің түкпір-түкпірінен фрилансерлер көптеп келе бастағаннан кейін бұрынғы балықшылар ауылы цифрлық көшпенділер мен серферлер жиналатын үлкен орталыққа айналды. Қазір мұнда жайлы өмір сүруге қажет нәрсенің бәрі бар. Интернеті тұрақты, жақсы кафе мен коворкинг көп, смузи-боул, салат, стейк сияқты пайдалы тағам ұсынатын орындар менмұндалап тұр, талғамыңызға сай түрлі шаралар өтеді.
Тек бір кемшін тұсы — жағажайлары суға түсуге жайсыздау. Есесіне серфингке жақсы. Қала шулы: мотоциклдер мен барлардағы музыка аздап шаршатады, ал таңертең шақырған әтеш пен үрген иттің дауысынан оянасыз.
Ұзақ уақытқа қалатын болсаңыз, елге келген бойда телефоныңыздың IMEI нөмірін тіркеуді ұмытпаңыз.
Қайда баруға болады:
- Finns Beach Club: күн сайын диджейлер келетін кештер өтеді.
- Old Man’s: сыра бағы мен жанды музыкасы бар жағажай клубы.
- Deus Cafe Canggu: диджей-сеттер мен жанды концерттер өтеді.
Тыныштықты ұнататындар
- Убуд
- Хойан
Бұл топқа тыныштықты, жеке жүргенді және асықпай ойланғанды ұнататын адамдар жатады. Мұндай цифрлық көшпенділерге көлік кептелісі мен у-шуы аз шағын қалалар қолайлы. Әсіресе табиғаты әдемі жерлерде тұрған жайлы.
Убуд (Бали, Индонезия)
Қай жерде тұрған дұрыс: Пенестанан (Penestanan) не Нюх Кунинг (Nyuh Kuning) сияқты тып-тыныш ауылдар тұрғанға жайлы.
Виза: Қазақстан азаматтары 30 күнге электронды виза (e-VoA) алуы керек. Оны сол жерде жүргенде создыртып алуға болады.
Егер жағажай, серфинг пен музыкасы жер жаратын жаттығу залдары қызықтырмаса, йога мен медитацияға қызығатын адамдармен араласқыңыз келсе, Убуд сізге сай келеді. Туристер көбірек келе бастағанымен, қала әлі де тыныш, мұнда асықпай өмір сүруге болады. Йогамен айналысып, медитация жасауға, тауға шығуға, күріш алқаптарының арасымен велосипед тебуге болады. Арт-ретриттер мен жергілікті дәстүрлі рәсімдерге де қатыса аласыз.
Кем тұстары да бар. Қарбалас уақытта мұнда да кептеліс болады. Теңізден алыс болғандықтан самал жоқ, сондықтан күн ыстық, ауа ылғалды. Қарашадан наурызға дейін жаңбыр маусымы жалғасады.
Қайда баруға болады:
- Campuhan Ridge Walk: күріш алқаптары мен пальмалардың арасындағы төбелермен өтетін жаяу жол.
- Tegallalang Rice Terrace: әткеншектері мен арқанмен сырғанайтын орындары бар әйгілі күріш алқаптары.
- Tukad Cepung Waterfall: үңгір ішіндегі сарқырама. Жоғарыдан түскен күн сәулесі бұл жерге ерекше көрік береді.
Хойан (Вьетнам)
Қайда тұрған дұрыс: Ан Банг сияқты теңіз жағасында не күріш алқаптарының ортасындағы үйлерді жалдап тұруға болады.
Виза: Қазақстан азаматтарына 30 күнге дейін виза қажет емес.
Хойан — Орталық Вьетнамдағы теңіз жағасында орналасқан шағын көне қала. ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұралар тізіміне енген. Қала дәстүрлі қолөнерімен танымал. Теңізді, көне қалаларды және асықпайтын өмірді ұнатсаңыз, Хойан сізге ұнауы мүмкін.
Дананг көлікпен небәрі 30 минуттық жерде болғандықтан, Хойанға турист көп келеді. Бірақ көбі Ескі қаланы аралап, көп ұзамай кетіп қалады. Сондықтан тыныш жерде тұрғыңыз келсе, үйді теңіз жағасынан немесе күріш алқаптарына жақын жерден іздеген дұрыс.
Кем тұсы — көршілес Данангпен салыстырғанда ірі азық-түлік дүкендері аз. Ал қыркүйектен желтоқсанға дейін тайфун маусымы болады, сол кезде қаланы су басу қаупі жоғары.
Қайда баруға болады:
- Ескі қала мен An Hoi көпірі: ескі ғимараттары сақталған тарихи орталық.
- Аспаздық пен қыш жасау бойынша шеберлік сабақтары: мұндай сабақтарды Airbnb-дің Experiences бөлімінен оңай табуға болады.
- Cam Kim аралы: ағаштан түрлі бұйым жасайтын шеберлері, бау-бақшасы мен күріш алқаптары бар ауыл.
Жаңалыққа құмарлар
- Луангпхабанг
- Джорджтаун
Көп адамға көшіп-қонып жүру — жаңа нәрсе көріп, жаңа жер танып, дүниетанымын кеңейтудің бір жолы. Мұндай адамдарға тарихы бай, сәулеті ерекше, мәдениеті сан алуан, жергілікті өмірі мен салт-дәстүрі өзгеше қалалар көбірек ұнайды.
Джорджтаун (Пенанг аралы, Малайзия)
Қай жерде тұрған дұрыс: Ескі қалада не соған жақын жерде.
Виза: Қазақстан азаматтарына 30 күнге дейін виза қажет емес.
Джорджтаунды көбіне туристер баратын қала деп біледі. Бірақ мен мұнда бір ай тұрып көрдім, цифрлық көшпенділерге де өте қолайлы дей аламын. Мұнда тіршілігі қайнаған қала мен көне кварталдар қатар орналасқан. Отарлау дәуірінен қалған ғимараттардың қабырғалары стрит-артпен көмкерілген. Малай, қытай мен үнді мәдениеті қатар кездеседі.
Кешке Ескі қаланың музей секілді көшелерін аралаған қызық. Кәдесый жасайтын шеберханаларға, винтаж заттар сататын дүкендерге кіріп, түрлі асүйді ұштастыратын мейрамханалардан тамақтануға болады.
Кем тұстары — күндіз күн қатты ысып кетеді. Шетелдіктер қауымы Дананг немесе Чиангмайдағыдай үлкен емес. Коворкингтер мен ноутбукпен отырып жұмыс істеуге ыңғайлы кафелер де аз.
Қайда баруға болады:
- Стрит-арт кварталдары: тарихи орталықтағы үйлердің қабырғасына салынған әйгілі граффити мен муралдарды көруге болады.
- Пенанг ботаникалық бағы: ағаш көлеңкесінде асықпай серуендейтін үлкен жасыл бақ.
- Penang Digital Library: қашықтан жұмыс істеуге болатын жайлы әрі тегін орын.
Луангпхабанг (Лаос)
Қай жерде тұрған дұрыс: Меконг пен Нам-Кан өзендерінің арасындағы тарихи орталықта.
Виза: 30 күндік визаны елге келгенде рәсімдеуге болады.
Мен Луангпхабангта өзім болған жоқпын, бірақ көптен бері цифрлық көшпенді болып жүрген танысым сонда тұрып көрген. Ол жергілікті халықтың ашық-жарқын екенін, қаланың кез келген жеріне жаяу жетуге болатынын айтып мақтады. Будда ғибадатханалары, таулар мен өзен — осының бәрі қалаға тыныш атмосфера береді.
Бірақ ескеретін тұстары да бар. Луангпхабанг қаладан гөрі шағын әрі тыныш діни ауылға көбірек ұқсайды. Қала монахтардың күн тәртібімен бірге өмір сүретіндей: жұрт ерте тұрып, ерте жатады. Мейрамхана да көп емес. Ұзақ уақыт тұрсаңыз, түрлі шара мен кәсіби орта болмағандықтан, ішіңіз пысуы мүмкін.
Қайда баруға болады:
- Садақа беру рәсімі (Tak Bat / Morning Alms-giving): монахтар таңертең қала көшелерімен жүріп өтетін ежелгі дәстүр.
- MandaLao Elephant Conservation: пілдерді қорғайтын орын. Мұнда туристерді пілге мінгізбейді.
- Saffron Coffee: Меконг өзеніне қарап отырып кофе ішуге болатын спешелти-кофехана.
