Англияда күнкөріске қанша керек: қазақ студентінің есебі
Негізгі шығындарды жазып шықтық.
Сәлем! Менің атым — Айжібек, мен University of Reading университетінің докторантурасында оқимын. Бұрыннан Англияда тұрып көргім келетін, сондықтан бакалавриатты аяқтағаннан кейін осы елде қандай мүмкіндіктер барын қарай бастадым. Сөйтіп Рединг қаласы мен осындағы университет жайлы білдім.
Рединг — Лондоннан пойызбен шамамен 20 минуттық жерде орналасқан шағын әрі жайлы қала. Мұнда күнкөріс Англиядағы басқа шағын қалалармен салыстырғанда қымбаттау. Оның негізгі себебі — көп адамдарға Редингте тұрып, Лондонда жұмыс істеген тиімдірек әрі арзанырақ. Бұл қаладағы үй мен тамақтың бағасы жоғары болғанымен, Лондонмен салыстырғанда әлдеқайда арзан.
Алғашқы шығын: виза алу
- Мен — Айжібек!
- Біздің лабораториядағы көрініс
Ұлыбританияға алғаш көшкен кезде ең үлкен шығындардың бірі — виза рәсімдеу. Әсіресе оқу бірнеше жылға созылатын болса, виза мен медициналық алымдарды бірнеше жылға бірден төлеуге тура келеді. Визаның өзі 558 GBP (шамамен 343 мың KZT), ал медициналық алым жылына 776 GBP (шамамен 478 мың KZT) тұрады.
Ұшақ билеттері
Қазақстаннан Ұлыбританияға Алматыдан Лондонға Air Astana-ның тікелей рейсімен ұшуға болады. Билет бағасы — шамамен 341 000 теңге.
Мен Астанадан болғандықтан, Лондонға Ыстанбұл арқылы Turkish Airlines әуе компаниясымен ұштым. Бұдан бөлек, Баку арқылы ұшатын бағыттарды да қарастыруға болады.
Лондонға жеткеннен кейін әуежайдан пойызға отырып, Редингке тез жетуге болады — бұл өте ыңғайлы. Пойыз билеті шамамен 20–30 GBP (шамамен 12–18 мың KZT) тұрады. Оны TrainPal не Trainline секілді платформалардан сатып алуға болады.
Тұрғын үй: ең үлкен шығынның бірі
Мен үйді таныстарым арқылы таптым. Редингте тұратын жер іздегенде жұрт көбіне OnTheMarket сияқты сайттарды пайдаланады.
Қала қауіпсіз саналады, бірақ кез келген қаладағыдай, мұнда да тыныш әрі жайлы аудандармен қатар, шулы аудандар бар. Қолайлы аудандардың қатарына Caversham, Earley мен Woodley жатады. Ал Oxford Road пен Whitley тұрғанға жайсыз аудандар саналады. Университетке не қала орталығына жақын аудандар қауіпсіз әрі студенттерге ыңғайлы деп есептеледі.
Бағалар таңдалған үйге байланысты өзгереді. Студиялар ең қымбат нұсқалардың бірі — бағасы шамамен аптасына 250 GBP (шамамен 154 мың KZT) басталады. Ал бөлме жалдау орта есеппен аптасына 200 GBP (шамамен 123 мың KZT).
Кейбір жалдау келісімшарттарында коммуналдық қызметтер — электр, су, газ бен интернет жалдау ақысының ішіне кіреді. Бұл қосымша шығынды азайтуға мүмкіндік береді. Сондықтан баспана іздегенде осындай тиімді нұсқаларды да табуға болады.
Күнделікті тұрмыс: тамақ пен басқа да шығындар
- Жергілікті супермаркеттегі тауарлар
- Сырттағы бургерлер
Мен азық-түлікті көбіне Aldi, Lidl мен Morrisons дүкендерінен аламын. Әсіресе Aldi — ең арзан супермаркеттердің бірі, сапасы да жақсы. Егер көбіне үйде тамақтансаңыз, айына азық-түлікке шамамен 150–200 GBP (шамамен 92–123 мың KZT) кетуі мүмкін.
Morrisons-та баға сәл жоғары, бірақ өнімдерінің сапасынан басқа дүкендермен салыстырғанда айырмашылық байқалады. Ал Marks & Spencer мен Waitrose сияқты дүкендер әлдеқайда қымбат саналады.
Базалық азық-түлік себеті (бір аптаға)
Редингте қарапайым азық-түлік себетін дұрыс жоспарласаңыз, үйде тамақтанған біраз ақшаңызды үнемдейді. Төменде күнделікті қажет негізгі азық-түлік пен олардың орташа бағасы берілген:
- Сүт (2 л) — 2 GBP (шамамен 1 231 KZT).
- Нан — 1 GBP (шамамен 615 KZT).
- Жұмыртқа (12 дана) — 3 GBP (шамамен 1 846 KZT).
- Тауық еті (1 кг) — 6 GBP (шамамен 3 693 KZT).
- Картоп (2–3 кг) — 2–3 GBP (шамамен 1 231–1 846 KZT).
- Көкөністер (қияр, қызанақ, сәбіз) — 5–8 GBP (шамамен 3 077–4 924 KZT).
Апталық базалық себет шамамен 25–35 GBP (шамамен 15–22 мың KZT) шығады.
Кафеде кофе ішу орта есеппен 3 GBP (шамамен 1 846 KZT) тұрады. Барлардағы сусын бағасы да әртүрлі: мысалы, сыраның орташа бағасы шамамен 5 GBP (шамамен 3 077 KZT) тұрады.
Жалпы, Редингте Лондондағыдай не Қазақстандағыдай ерекше сәнді орындар көп емес. Бірақ тамағы дәмді жерлер жеткілікті. Түскі ас орта есеппен 15 GBP (шамамен 9 232 KZT) тұрады.
Көлік: қалада қатынаудың тиімді жолдары
- Қала аумағындағы күннің көзі шығып тұрған сирек кездер
Редингте негізгі қоғамдық көлік — автобус. Жеке автокөлік те кең тараған. Көпшілік күнделікті автобусты пайдаланады, себебі автобус желісі жақсы дамыған. Велосипедті көп адам қолданбайды, оны ұрлап кетуі мүмкін.
Бір реттік автобус билеті шамамен 3 GBP (шамамен 1 846 KZT) тұрады. Егер сол күні автобусқа тағы мінсеңіз, келесі сапар арзанырақ — шамамен 2 GBP (шамамен 1 231 KZT). Автобусты жиі қолданатындар үшін айлық жол жүру билеті де бар. Оның бағасы — 72 GBP (шамамен 44 мың KZT). Бұдан бөлек, 90 күндік және бір жылдық жол жүру билеттері сатылады. Олардың бағасы тиісінше 210 GBP (шамамен 129 мың KZT) және 800 GBP (шамамен 492 мың KZT).
Такси көп, бірақ қоғамдық көлікпен салыстырғанда қымбатырақ. Орташа бір сапар шамамен 10 GBP (шамамен 6 155 KZT) тұрады. Көбіне адамдар Uber сияқты қосымшаларды не жергілікті такси сервистерін қолданады. Жалпы үнемдеуді мақсат етсеңіз, автобус ең тиімді нұсқа саналады, ал таксиге шұғыл керек кезде отырсаңыз болады.
Демалыс пен күнделікті өмір
- Қалада жиі музыка фестивальдарі өтеді
Рединг — шағын қала, бірақ өмір сүргенге қолайлы әрі тыныш. Бос уақытты өткізуге арналған орындар аздау болғанымен, қаланың орталық бөлігінде негізгі демалыс орындары шоғырланған: сауда орталығы, кинотеатр мен музей бар.
Басқа қалаларға жиі қыдырып баруға болады. Мысалы, Оксфорд қаласына барып-қайту билеті шамамен 8 GBP (шамамен 4 924 KZT) тұрады, ал Лондонға билет шамамен 25 GBP (шамамен 15 мың KZT) тұрады.
Қала ішінде де тегін демалыс түрлері бар: саябақтарда серуендеуге, ашық кеңістіктерде уақыт өткізуге, кейде музейлерге тегін кіруге болады. Мысалы, Reading Museum-ге баруға болады. Маған ұнайтын саябақтардың бірі — Friends of the Harris Garden. Ол университет аумағында орналасқан. Онда лалагүл, сәлдегүл, шие ағаштары мен тағы басқа өсімдіктер бар, төңірек түгел жап-жасыл.
Ақылы демалысқа келсек, киноға, барларға немесе фитнес залдарына баруға болады. Қаладағы Vue кинотеатрында билеттің бағасы 6 GBP (шамамен 3 693 KZT) басталады. Ал фитнес залға айлық абонемент 18 GBP (шамамен 11 мың KZT) басталады. Кейбір залдарда бұған қоса алғашқы тіркелу ақысын төлеу керек. Мысалы, The Gym Group залына жазылсаңыз, алғашқы айда 28 GBP (шамамен 17 мың KZT), ал кейінгі айларда 18 GBP (шамамен 11 мың KZT) төлейсіз.
Ұялы байланыс пен интернет те маңызды. Орташа мобильді тарифтер айына шамамен 10–20 GBP (шамамен 6 155–12 мың KZT) аралығында болады, оған интернет пакеті кіреді. Операторлар арасында Vodafone, Lebara, Three және басқалары бар.
Операторлардың көбі студенттерге арналған арзанырақ пакеттер ұсынады. Алғаш елге келген кезде мен Lebara қолдандым, бірақ интернеті кей жерлерде дұрыс ұстамағандықтан, Vodafone-ға ауысып кеттім. Қазір айына 12 GBP (шамамен 7 386 KZT) төлеймін, байланысы да, интернеті де жақсы жұмыс істейді.
Сонымен: күнкөріске қанша керек?
Жалпы есеп бойынша, шығын көлеміне қарай екі негізгі нұсқаны бөліп қарастыруға болады.
- Үнемдеп өмір сүру — тек ең қажетті шығындар: бөлме жалдау, үйде тамақ дайындау, қоғамдық көлік және басқа да ең қажетті дүниелер. Мұндай жағдайда айына шамамен 1 000 GBP (шамамен 615 мың KZT) жеткілікті болуы мүмкін.
- Жайлы өмір сүру — жеке баспана жалдау, кафеге тұрақты бару, демалыс пен саяхатқа ақша бөлу. Бұл жағдайда айлық бюджет шамамен 2 000 GBP (шамамен 1 млн KZT) болады.
Редингте тұрған арзан емес, әсіресе алғаш көшіп келгенде шығын көп болады. Бірақ уақыт өте қай жерден азық-түлікті арзанырақ алуға, көлік пен баспанадан қалай үнемдеуге болатынын түсіне бастайсың. Мұндағы оқу мен жаңа орта жұмсаған ақшам мен күшіме тұрарлық тәжірибе болды.
