Шетелдік күйеубала: сыртта жүргенде жігітпен танысу ережелері
Бойжеткеннің Вьетнамда бастан кешкен оқиғасы мен басқа қыздарға айтар ақыл-кеңесі.
Қазақстанда танысу қосымшаларын қолдануда тәжірибем мол. Шетелдік қосымшалар да негізінен ұқсас, бірақ өз ерекшеліктері бар. Демалыста ерекше көңілденіп, адамға сенгіш боп кететініміз рас. Әсіресе, күншуақ елдер мен тропикалық аралдарда сақтықты ұмытып жатамыз. Бұл — қалыпты жағдай, сондықтан ешкімді (тіпті өзімді де) абайсыздығы үшін жазғырмаймын.
Оның орнына, қауіпсіздігіңізге септігін тигізетін дейтинг-қосымшалардың пайдалы функцияларын бөлісейін, кездесудегі өзін-өзі ұстау ережелерін айта кетейін және демалыс кезіндегі сталкерге тап болған тәжірибемді де баяндап берейін.
Шетелде қай жерде танысады?
Халықаралық деңгейде ең танымал үш платформа бар:
Tinder
Мұнда қолданушы өте көп, жергілікті ортаның сипатын бірден түсінуге болады. «Мэтчтер» жаңбырдай жауады, кейде тіпті көшеде кетіп бара жатып, кездескен жанның бәрімен қол алысып амандасып жатқандай сезінесің. Сұхбаттасушылардың көптігінен назарды бір адамға аудару қиын. Шын мәнінде кездесуге шығу оңай емес, сондықтан көңіліңіз титтей де тартпаған адаммен кездесуге келіспеген жөн.
Мұнда тек танысу емес, дос, сапарлас не кешкі отырыстарға серік іздеуге де болады. Қызығушылықтар бойынша түрлі санат бар. Бұл қосымша әлеуметтік желіге көбірек ұқсайды.
Bumble
Мұндағы қауымдастық өте сыпайы, ал тізгін — әйел адамның қолында: диалогті бастау-бастамауды өзіңіз шешесіз. Тіл кедергісі болса, хабарлама жазуға көмектесетін дайын нұсқалар бар. Көп әйел мұны ең жайлы қосымша деп біледі, бірақ Алматыда ол онша танымал емес. Сондықтан жақсы серік тапқан қиын — көбіне іссапармен келген шетелдіктер кездеседі. Оның үстіне, бізде әйелдің бірінші болып жазғанына үйренбегендер көп, содан әңгіме де жараспай жатады. Дегенмен консерватив емес не мәдениеті аралас елдерде бұл қосымшаны жүктеп алған артық етпейді.
Pure
Бұл қосымша өзіне не керегін нақты білетін, эксперименттен қашпайтын не жай ғана ашық сөйлесіп, жақсы уақыт өткізгісі келетіндерге арналған. Уақыт жоғалтпай, өз талаптарыңды бірден айтуға болады. Мұндағы анық контекст бейадекват адамдарды бірден әшкерелейді, өйткені олар әуелде мұнда жасырынып, Tinder-дегідей сыпайы болып көрінуге тырыспайды. Ерлерге жазылымның ақылы болғаны да сүзгі рөлін атқарады (әйелдерге — тегін).
Құрбыларым бұл қосымшаны оғаш әрі тым ұятсыз анкеталар көп деп ұнатпайды. Ал мен мұнда неше түрлі «жауһар» нұсқалар табамын, тек сәл ұзағырақ іздеу керек. Ыңғайлы тұсы: сізге лайк басқандардың бәрі көрініп тұрады, уақытты бос кетірмей, өзіңізге қызыққандар ішінен ұнатқан жігітті таңдай аласыз.
Фукуок аралында дәл осы қосымша арқылы дайвинг-инструктор болып істейтін француз жігітімен таныстым. Керемет кездесу болды: емін-еркін әңгіме айтып, сыра ішіп, пул ойнап (айтпақшы, Қазақстан–Франция 1:0), кешкісін жағажайда өбістік.
Профильді қалай толтыру керек?
Анкетаға қарап-ақ көп нәрсені түсінуге болады. Өз тәжірибем мен байқағаным бойынша бірнеше кеңес берейін:
- Ең алдымен: верификациясы бар, табиғаттың не актерлердің емес, өзінің анық суретін қойған профильдерді таңдаңыз.
- Сипаттама: мәтіннің жоқтығы — адамның әңгімелесуге ниеті жоқ не айтар ештеңесі жоқ екенін білдіреді. Жұмысы, хоббиі не армандары туралы жазғандарға лайк басыңыз.
Мен де солай істеймін: тек сырт келбетіме қарап таңдамас үшін маған маңызды дүниелерді жазып қоямын. Көбі сипаттаманы оқымайды, ол алғашқы хабарламадан-ақ белгілі болады.
- Сөзіне сеніңіз: егер ер адам анкетасында өзін «нашармын» не «мінезім ауыр» деп таныстырса не серігіне қояр талаптар тізімін жазып қойса — уақыт жоғалтпай-ақ қойыңыз, өтіп кетіңіз.
- Қауіпсіздік: қай қонақүйде тұрып жатқаныңызды білдіретін суреттер салмаңыз. Танымал туристік орындардағы не бейтарап фондағы суреттерді жүктеңіз.
Қауіпсіз хат алмасу ережелері
Емен-жарқын сөйлесіңіз, бірақ сақтықты ұмытпаңыз. Tinder мен Bumble-да хабарламаны аудару үшін көшіріп алуға болады — бұл ағылшын тіліне сенімді болмағанда өте ыңғайлы.
Pure бұл жағынан қатаңдау: мәтінді көшіруге болмайды, ал чаттағы суреттерді скриншот жасауға рұқсат жоқ. Егер қарсы тарап экранды суретке түсірмек болса, сізге бірден хабарлама келеді (оған да барады, сондықтан өзіңіз де жасап жүрмеңіз). Бұл шаралар әңгімені барынша қауіпсіз етеді.
Кездеспес бұрын
Қалай дайындалу керек?
Егер кездесуге келіссеңіз, баратын жерді нақтылап, шотты кім төлейтінін алдын ала анықтап алыңыз. Шет елде 50/50 форматы — қалыпты жағдай. Қолыңызда жергілікті валютада қолма-қол ақша болсын.
Адам көп жиналатын бейтарап жерде кездесіңіздер. Баратын жерге де, қайтарда қонақүйге де өз бетіңізше (таксимен) жетіңіз. Байланысты тексеріп, телефонды толық қуаттап, пауэрбанк ала шығыңыз.
Қауіпсіздік
Жақындарыңызға не бірге жүрген достарыңызға қайда бара жатқаныңызды айтыңыз. Pure қосымшасында «қауіпсіздік сигналы» бар — сенімді адамыңызға геолокацияңыз бен сұхбаттасушыңыздың профиліне сілтеме жібере аласыз (2, 4 не 6 сағатқа).
Қосымшада осылай көрінеді.
Tinder-де «қос кездесу» функциясы бар: құрбыңызды ертіп баруға болады, бұл ыңғайсыздықты азайтып, қауіпсіздікті арттырады (бірақ бәрібір сақ болыңыз).
Түйсігіңізге сеніңіз
Егер еш себепсіз аяғыңыз тартпай тұрса, өз сезіміңізге сеніңіз. Кез келген сәтте кездесуді тоқтатып, кетіп қалуға құқығыңыз бар. «Ыңғайсыз болады» дегеннен гөрі, амандығыңыз маңыздырақ.
Қауіп-қатер
Стақаныңызға абай болыңыз. Бөтелкелерді өзіңіз ашыңыз не барменнің қалай ашып жатқанын бақылаңыз. Мен әдетте әжетханаға барар алдында сусынды тауысып ішемін не өзіммен бірге ала кетемін. Серігіңіздің қолынан ештеңе жемеңіз, ішпеңіз және темекі тартпаңыз.
Маңызды: Кенеттен қатты мас болып бара жатқаныңызды сезсеңіз, мекеме қызметкерлеріне айтып, жағдайды түсіндіріңіз. Сенімді адамыңызға хабарлаңыз. Мұндай күйде мекемеден жалғыз не серігіңізбен екеуара шығып кетпеңіз. Егер қауіп төнсе, бірден полицияға хабарласыңыз.
Кештің жалғасы
Егер бәрі жақсы болса және кездесу жалғасын тапса, өзіңізге тағы бір мәрте ойлануға уақыт беріңіз. Сенімді адамыңызбен ақылдасып, мән-жайды айтып қойған артық етпейді.
Не істемеу керек: Фукуоктағы сталкинг туралы оқиға
Онлайн-дейтингінің майталманы болсам да, кездейсоқ кездесулерде келгенде, өкінішке қарай, сақтығым сыр беріп жатады. Қауіпті жағдайға қалай тап болғанымды және одан қандай сабақ алғанымды айтып берейін.
Қалай кездестік?
Фукуокта демалып жүріп, құрбыма ескерттім де, жағажайдағы кешке жалғыз кеттім. Қазір түсініп отырмын, бұлай істеуге болмайды (№1 қателік). Билеп-билеп, сәл қызып қалған соң, шезлонгқа демалуға отырдым. Бір жігіт қасыма келіп, әңгімеміз жарасып, WhatsApp нөмірімізді алмастық (№2 қателік). Жұрттан оқшауланып, қараңғы жерге барып отырдық (№3 қателік). Әңгіме айтып, мұңымызды шағып, сүйістік. Сосын ол менің адамым емес екенін бірден түсініп, ашық айттым. Жігіт жылы шырайлы көрінгенімен, жабысқақ болып шықты — бірден махаббатын білдіріп, Қазақстандағы ата-анаммен танысуға ниет білдірді. Бұл маған өте оғаш көрініп, кеткім келетінін айттым. Ол жібергісі келмей, «мопедпен жеткізіп тастайын» деп қоймады.
Сол сәтте такси (Grab) шақыруға қорықтым. Масаң едім, «бұл жігітпен мені жұрт көрді, хабарлама қалды, ал мопедтен қажет болса секіріп кетемін» деп ойлап, келісе салдым (№4 қателік). Қазір болса, барменге барып, бір жігіт қыр соңымнан қалмай жүр деп шағынып, соның көзінше такси шақырар едім.
Жолда ол өз үйіне бұрылып кетпекші болып, мені неге сүймейтінімді айтып налыды. Мен болсам қорыққаннан онымен тоқтаусыз сөйлесіп, көңілін аулаумен болдым. Әйтеуір қонақүйге жеттік, бірақ оқиға мұнымен бітпеді. Көшеде ешкім жоқ, лоббиге сәл қалғанда ол қолымнан ұстап жібермей қойды. «Тағы кездесеміз» деп уәде беріп, әрең құтылдым.
Келесі күн
Таңертең ол «түсімде сені көрдім» деп хабарлама жазды (қазір соны оқысам, денем түршігеді). Бірнеше күн бойы хат жазып тұрды. Оны бұғаттауға қорықтым, өйткені байланыста болу жағдайды бақылап отырғандай сезім сыйлады (№5 қателік). Әр хабарлама келген сайын дірілдейтін болдым, себебі оның жабысқақтығы нағыз манияға айналды. «Ол менің қайда тұратынымды біледі» деген ой маза бермеді.
Соңғы күні жағажайда күннің батқанын тамашалағым келді. Суға кіргенімде біреудің маған тесіле қарап тұрғанын сездім. Сол екен — маған қол бұлғап шақырып тұр. Судан шықпай қойғым келді, не істерімді білмедім. Ол жауап ала алмаған соң, 200 метрдей жерге барып, мені күтіп отырып алды. Біраз уақыттан соң кетті, мен жүгіріп барып телефонымды тексердім. Шынымен де сол екен. Қатты қорыққанымнан оны «сталкинг» жасады деп айыптап, полициямен (Вьетнамда — 113) қорқыттым да, қонақ үйге қарай қаштым.
Құрбыма жазып, ChatGPT-ден нұсқаулық сұрадым. Бот оны бұғаттап тастауды, ресепшенге барып жағдайды айтуды кеңес берді. Күзет оны территорияға кіргізбеуге уәде берді. Таңғы 5-те аман-есен әуежайға кеттік. Тек Алматыға қонғанда ғана оны бұғаттауды ұмытып кеткенімді білдім — ол тағы да «хэй» деп жазыпты, сол жерде оны біржола банға жібердім.
Демалыстағы кездесуде қауіпсіздікті сақтау бойынша кеңестер:
- Серігіңіздің қолынан ештеңе ішпеңіз, стақаныңызды бақылаңыз;
- Жеке мәліметтерді, әсіресе тұрып жатқан жеріңізді (қонақүй аты, бөлме нөмірі) айтпаңыз;
- Физикалық күйіңізді, әсіресе қаншалықты мас болғаныңызды қадағалаңыз;
- Ішкі түйсігіңізге құлақ түріп, ыңғайсыздық сезілсе, бірден әрекет етіңіз;
- Қауіп төнсе, бірінші кезекте мекеме қызметкерлеріне хабарлаңыз;
- Таксиді немесе полицияны куәгерлердің көзінше күтіңіз;
- Егер соңыңыздан қалмай аңдыса, қонақ үй әкімшілігіне ескертіңіз.
Суретті салған — Дада Кирей.
