Ата-ананы қажылыққа қалай дайындау керек?
Рухани әрі физикалық тұрғыдан бөлек нені ескеру керегін айтамыз.
Қасиетті Мекке мен Мәдина қалаларына сапар шегу — мұсылманның бір парызы һәм үлкен арманы. Киелі сапарға әуелі ата-анасын жіберіп жататындар көп. Әке-шешеңіз бұл сапарға сақадай сай болсын десеңіз, бар мәлімет егжей-тегжейлі жазылған осы мақаланы жіберіп қойыңыз.
Биыл Қажылық уақыты 25-30 мамырға сәйкес келіп тұр. Оған дайындықты кемі екі-үш апта бұрын бастаған жөн. Алдымен ниет етіп, кейін рухани және материалдық жағдайды дұрыстап, сосын денсаулықты нығайтуды қолға алған дұрыс.
Бюрократиялық дайындық
Әлем бойынша үлкен қажылыққа барам деушілер көп болғандықтан, жыл сайын Сауд Арабиясы әр елге белгілі бір мөлшерде квота бөледі. Биыл Қазақстанға 4 000 квота берілді. Ол квотаны ҚМДБ (Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы) жергілікті туроператорларға бөліп береді. Туроператорлар да арнайы іріктеуден өтеді, биыл олардың саны — 14.
Әдетте туроператорлар виза рәсімдеу, билет алу, қонақүй брондау, трансфер сияқты жұмыстың бәрін өз мойнына алады. Ал виза жасау үшін паспорт (сапардан кейін мерзімінің бітуіне кемі алты ай қалатындай болуы керек), менингит сияқты міндетті вакциналар, құжатқа арналған фотосуреттер болуы керек. Оның бәрін жинап, туроператорға тапсырған соң, жолдаманың дайын болғанын күтесіз. Туроператор арқылы қажылыққа барып қайту шамамен 6 000 USD (шамамен 2 857 572 KZT) басталады.
Кіші қажылық — Ұмраға барғыңыз келсе, оған әлдеқайда аз ақша кетеді. Мәселен, авторымыз екі адамға арналған Ұмра сапарына небәрі 1 500 USD (шамамен 714 393 KZT) доллармен қалай барып-қайтқанын айтып берген.
Физикалық дайындық
Қажылық — физикалық тұрғыдан ауыр сапар. Күніне бірнеше шақырым жүру керек болады. Ауа райының қолайсыздығы тағы бар. Сондықтан ата-анаңызды қажылыққа жібермес бұрын міндетті түрде дәрігерге кіріп-шыққан дұрыс.
Ең алдымен, қан қысымын тексеріп, жүрек жұмысын қадағалаған маңызды. Одан кейін буындардың саулығы тексеру керек. Қажылыққа бармас бұрын бір-екі ай күн сайын 6-7 шақырым жаяу жүруді әдетке айналдырған жақсы. Жаттығу жасап, буындарды қатайту керек. Дәрумендер ішіп, ағзаның, иммунитеттің жұмысын жақсартқан жөн. Ұйқы режимін қалыпқа келтіріп, күніне үш рет тамақтануды ереже қылған абзал.
Психологиялық дайындық
Қажылыққа әлемнің түкпір-түкпірінен әртүрлі адамдар жиналады. Сондықтан кейбір нәрселер тосын көрінуі мүмкін. Оның үстіне Меккеде күн бізге қарағанда әлдеқайда ыстық.
Адам көп болғандықтан ұзақ тұрып, күтіп қалатын кездер де болады. Сол үшін қажы бәріне дайын болып, сабыр сақтағаны абзал. Ата-анаңызға оны ескертіп, моральдық тұрғыдан әртүрлі жағдайға дайындап қойған жөн.
Рухани дайындық
Мұсыман адам қажылыққа бармас бұрын ренжіткен кісілерден кешірім алуы керек. Өзі ренжіп жүрсе, кешіруге тиіс. Шын жүректен күнәлары үшін тәубе етуі лазым. Қажылық, Ұмра туралы діни кітаптарды бір оқып, онда жасалатын дұғалар мен негізгі амалдарын білуі керек.
Уайым мен қарыздан арылған маңызды. Жолға шығарда көңіліңіз тыныш, жүрегіңіз жай табуы керек. Қарыздардан құтылып, жолға кететін шығынды уайымдамау керек. Көңілдегі дегбірсәз алдын алып, таза ниетпен аттанған абзал.
Қажылық рәсімдерін үйрету
Қажылық — мұсылманға маңызы зор сапар. Оның бар кереметін сезініп, парызын дұрыс орындау үшін негізгі рәсімдерін алдын ала біліп, дайындалып барған абзал.
Ихрамға кіру
Қажылық ихрамға кіруден, яғни ғұсыл алып, арнайы киім киіп, ниет етуден басталады. Ер адамдар екі ақ матадан тұратын ихрам киеді. Әйелдер шариғатқа сай кез келген киім киеді. Бұл сәттен бастап күнәлі істерге, шаш алуға, әтір себуге тыйым салынады.
Тәуап пен Сағи жасау
Меккеге келіп, Қағбаны сағат тіліне қарсы бағытта жеті рет айналып тәуап жасалады. Одан кейін Сафа мен Маруа төбешіктерінің арасында жеті рет жүріп өту керек. Бұл рәсім Хажар ананың баласы Исмайылға су іздеген оқиғасын еске түсіреді.
Мина жазығына бару
Содан соң қажылар Меккеден бес шақырым жердегі Мина шатырлы қалашығына барып, бесін, екінті, ақшам, құптан, келесі күннің таң намазын оқиды. Бұл ең маңызды бөлік алдындағы рухани дайындық боп саналады.
Арафат тауы
Келесі күні түс ауғаннан күн батқанға дейін Арафат жазығында тұру рәсімі жасалады. Бұл қажылықтың ең маңызды кезі — уақфа деп аталады. Осы уақытта көп дұға жасалып, кешірім тілеу керек. Одан кейін қажылар Мұздалифаға аттанып, ақшам мен құптан намаздарын оқиды. Шайтанға ату үшін ұсақ тастар жинайды.
Айттың бірінші күні
Айттың бірінші күні қарбаласқа толы. Қажылар Мина жазығына келіп, бағаналарға жеті тас лақтырады. Бұл Ибраһим пайғамдардың шайтанды қуған оқиғасын еске түсіреді. Кейін құрбан шалынып, ерлер шашын алдырып, әйелдер шашын бір елідей қысқартады.
Тас ату мен қоштасу
Қажылық аяқталарда қажылар Қағбаға келіп, соңғы рет тәуап жасап, Меккемен қоштасады. Осы сәттен олар ихрамнан шыққан боп есептеледі.
Қажылыққа қажет заттар
Қажылыққа жиналғанда жалпы сапарға қажеттінің бәрін салып апаратын жол жүк пен Мина жазығында түнеуге қажет заттар салатын рюкзак секілді қол жүгін ала жүрген жөн. Қажылыққа мына нәрселерді ала барған дұрыс:
- Жұқа әрі ыстықтан қорғайтын киім;
- бірнеше іш киім (2-3 дана);
- жеңіл күртеше, (мешіттерде салқындатқыш орнатылған);
- жеңсіз жейде, жейде, кең шалбар (2-3 дана);
- ихрам («хартуш» матасынан тігілген ихрам алған жөн, қол сөмкесіне 2 дана);
- Қолшатыр;
- Күннен қорғайтын көзілдірік;
- Фонарь;
- Тіс щеткасы мен пастасы, сусабын, жуынатын заттар;
- Айна, тарақ, ұстара;
- Қағаз майлық;
- Қалтаға салуға ыңғайлы Құран кітап;
- Кішкентай жайнамаз;
- Қалам, қойын дәптері, дұға жинақтары;
- Кішкентай сүлгі (3-4 дана);
- Өкшесі ашық жеңіл аяқ киім;
- Шұлық (4-5 дана).
Қажылар Мина жазығына аттанарда өзімен бірге дәрі-дәрмек пен дәрумендер, жеңіл әрі ыңғайлы пластик жайнамаз, жылы киім, жамылғы, дұғалар мен діни кітаптар, асқазан қабынуынан айықтыратын дәрілер, аздаған азық-түлік, 1,5 литр су алып алғаны абзал.
Қажылықтағы қауіпсіздік
- Қажы қажыларға арналған білезік белгілер мен қажы екенін куәландыратын құжаттарды үнемі өзімен бірге алып жүруі шарт. Сонымен қатар қажылар қажылықта ҚР консулдығының, елшілігінің және қажылық компаниясының өкілдерінің, қонақүйдің мекенжайлары мен телефон нөмірлері жазылған қағаз алып жүргендері абзал.
- Көліктердің арасымен жүрмеу керек.
- Төлқұжатыңыздың бірнеше көшірмесін жасап, әр жерге салып қою керек. Қонақүйде бағалы заттар мен ақшаны тастамау керек.
- Төлқұжаттың түпнұсқасын киімнің ішкі қалтасында сақтап, бірнеше қайтара тексеріп жүру керек.
- Елге қайтарда әуежайда, қонақүйде бейтаныс адамдардан ешқандай зат алмаған жөн. Конверт, сөмке, пакет — ештеңе тасымау керек.
