Өскеменде көретін не бар: көне трамвай, ерке Ертіс пен атақты Алтай балы
Қымыз қосылған стейк деп, Ертіс бойынша серуендеп қайтыңыз.
Сәлем! Менің есімім — Аружан. Өскеменге жиі барып тұрамын. Шынымды айтсам, алғаш барарда бұл қаладан ерекше ештеңе күткен жоқпын. Бірақ Өскемен маған тез-ақ ұнап қалды. Қала тып-тыныш, өзен жағасында ұзақ серуендеуге, демалыс күндері тауға кетіп қалуға не Арбатта кофе ішіп отыруға болады. Жазда Өскемен жап-жасыл қалаға айналады. Осы жерден Бұқтырмаға шомылуға баруға болады. Ал қыста «Нұртау» немесе «Алтай Альпісі» базаларына барып, шаңғы тебесіз. Жергілікті балдан дәм татып, кәуап жеп, ескі трамвайға бір рет болса да мініп көру керек.
Бұл гидте Өскемендегі өзім жақсы көретін жерлерді, кофеханалар мен мейрамханаларды және қала сыртында баруға болатын орындарды топтап шықтым.
Өскеменде мына жерлерді көрмей кетпеңіз
Қаланы алғаш келген болсаңыз, қыдырысты орталық пен өзен жағасынан бастаңыз.
Славский атындағы жағалау
Бұл — қаладағы негізгі орындардың бірі. Өскеменде бір-ақ кешіңіз болса да, осында келіңіз. Жағалау Ертісті бойлай қала орталығы арқылы созылып жатыр. Меніңше, бұл — Қазақстандағы серуендеуге ең жайлы әрі ең ұзын жағалаулардың бірі.
Қазір мұнда кең веложолдар, өзенге қарай түсетін баспалдақтар, тамашалау алаңдары, кафелер мен демалыс орындары бар. Бірақ ең бастысы — Ертістің өзі. Бұл жерде өзеннің кеңдігі сонша, кейде мынау өзен бе өзі, көл ме деп қаласың. Жағалаумен әрі қарай жүрсеңіз, Ертіс пен Үлбі қосылатын Стрелкаға жетесіз.
«Қазақстан» тауы
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Кіру: тегін.
Таудағы үлкен «Қазақстан» жазуы қаланың символына айналған. Ал шолу алаңынан бүкіл Өскемен көрінеді. Әсіресе күн батып, қаланың шамдары жанғаннан кейін әдемі.
Республика алаңы
Мекенжайы: Горький көшесі, 40.
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Кіру: тегін.
Әкімдікке қарама-қарсы орналасқан, қала орталығындағы негізгі орынның бірі. Мұнда Абай ескерткіші тұр, жазда субұрқақтар жұмыс істеп, гүлдер жайқалады. Қаланы аралауды осы жерден бастаған дұрыс. Славский атындағы жағалау, ескі көшелер мен әдемі саябақтар осы жерден бірнеше минуттық жерде.
Арбат
Мекенжайы: Бейбітшілік көшесінің жаяу жүргіншілерге арналған бөлігі.
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Кіру: тегін.
Арбат 2019 жылы ашылған. Көше аз уақыттың ішінде қала орталығындағы танымал серуен орнына айналды. Оның үстіне Арбат Жамбыл атындағы және «Жастар» саябақтарын бір-бірімен жалғайды.
Көше бойында гүлзарлар, орындықтар, балалар алаңдары, жарығы бар екі құрғақ субұрқақ, музыканттар мен суретшілерге арналған орындар бар. Күндіз мұнда тыныш серуендеуге болады, ал кешке музыка ойнап, қала тұрғындары жиналады. Қыста аязына қарамай, осы жерден жаңа жылдың көңіл күйін іздегенді ұнатамын: қар қалың жатады, дүкендер мен үйлер гирляндамен безендіріледі, ыстық шай мен какао сатылады.
Сол жағалау кешені
Мекенжайы: Қаныш Сәтбаев даңғылы, 92.
Жұмыс уақыты: 10:00–21:00, дүйсенбі — демалыс.
Кіру: ересектерге — 800 теңге; 6 жастан асқан балаларға, студенттер мен зейнеткерлерге — 400 теңге; 6 жасқа дейінгі балаларға — тегін.
Бұл — Ертістің жағасында орналасқан ашық аспан астындағы үлкен музей. Мұнда әскери техника аллеясы, кеңес дәуірінің ескерткіштері мен саябақ мүсіндері, белгілі композиторлардың барельефтері мен әртүрлі халықтың дәстүрлі баспаналары қойылған этноауыл — бәрі бар.
Үй ішімен келуге болады. Балалар алаңдары, аттракциондар, шағын хайуанаттар бағы мен ат жалға беру қызметі бар. Жазда өзен жағасындағы күркелерді жалға алып, пикник жасайды. Қыста коньки теуіп, төмпешіктен сырғанауға болады.
Өскеменде тағы не істеуге болады?
Тек жағалауда серуендеп қойғыңыз келмесе, музейге, театрға барыңыз немесе қала сыртына шығып қайтыңыз. Қызық жерлер алыс емес.
«Нұртау» шаңғы базасы
Мекенжайы: Бобровка ауылы, Есептік квартал, 124.
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Бағасы: 10 адамдық күркені жалға алу — 40 000 теңгеден басталады.
Өскеменге ең жақын тау шаңғысы кешені. Көлікпен 30–40 минутта жетуге болады. Қыста мұнда шаңғы, сноуборд және тюбинг тебуге келеді. Көтергіштер, жабдық жалдайтын орын және инструкторлар бар. Базада қонақүй жоқ. Бірақ жылдың кез келген мезгілінде жылытылатын күрке жалдап, отбасыңызбен немесе достарыңызбен пикник жасауға болады.
«Алтай Альпісі» тау шаңғысы курорты
Мекенжайы: Горная Ульбинка ауылы, Есептік квартал, 124.
Жұмыс уақыты: тәулік бойы.
Бағасы: қонақүйдегі екі адамдық бөлме, таңғы және түскі аспен — 67 мың теңгеден; альпілік үйдегі екі адамдық бөлме — 40 мың теңгеден басталады.
Қаладан бір сағаттық жердегі қалың қарағайдың арасында орналасқан курорт. Мұндағы қысқы трассалар «Нұртауға» қарағанда қиындау: жолдар ағаштардың арасымен өтеді, биіктік айырмасы да көбірек.
Жазда мұнда орманда серуендеу, балық аулау және пантоемге келеді. Пантоем — маралдың мүйізінен алынған сығынды қосылған сауықтыру процедуралары мен ванналар.
Шығыс Қазақстан облыстық тарихи-өлкетану музейі
Мекенжайы: Қайсенов көшесі, 40.
Жұмыс уақыты: 09:00–18:00, сенбі және жексенбі — демалыс.
Кіру: ересектерге — 550 теңге, студенттерге — 150 теңге, балаларға — тегін.
Аймақтың көшпенділер дәуірінен бүгінге дейінгі тарихын бір-екі сағатта біліп шығуға болатын жақсы музей. Маған археология залы ерекше ұнады. Онда екі мың жылдан асқан алтын әшекейлер, қару-жарақ пен тұрмыстық бұйымдар қойылған. Көрші залдарда қазақ халқының дәстүрі мен тұрмысына арналған үлкен этнографиялық коллекция бар.
Шығыс Қазақстан облыстық драма және оперетта театры
Мекенжайы: Қаныш Сәтбаев даңғылы, 55.
Жұмыс уақыты: 09:00–17:30, сейсенбі — демалыс.
Билет: 600 теңгеден басталады.
Бұл — Өскемендегі басты театр. Мұнда қазақ және орыс драма труппалары, жасөспірімдер театры мен оперетта театры бір шаңырақ астында жұмыс істейді.
Репертуары алуан түрлі. Ересектерге Александр Островскийдің «Қасқырлар мен қойлар», Оскар Уайльдтың «Дориан Грей» сияқты классикалық шығармалары қойылады. Оперетталар мен музыкалық комедиялар да бар. Күндіз балаларға «Етік киген мысық», «Рикки-Тикки-Тави», «Кішкентай Мук» сияқты ертегі мен мюзикл көрсетеді.
Шығыс Қазақстан өнер музейі
Мекенжайы: Тоқтаров көшесі, 47А.
Жұмыс уақыты: 08:00–17:00, үзіліс 12:00–13:00, сенбі және жексенбі — демалыс.
Кіру: ересектерге — 300 теңге, зейнеткерлерге — 200 теңге, студенттерге — 150 теңге, балаларға — тегін.
XX ғасырда салынған көпес үйінде орналасқан шағын әрі жайлы музей. Мұнда Леонид Агейкиннің Алтай табиғаты мен адам портреттері бейнеленген көптеген туындысы бар. Қазақстан өнерінің классиктері Әбілхан Қастеев, Шаймардан Сариев пен Бақтияр Табиевтің картиналары да сақталған.
Шығыс Қазақстанның қазіргі суретшілері, мысалы Әлібек Шоқанов пен Ирина Усованың еңбектері де қойылған. Сонымен бірге дәстүрлі қолөнер бұйымдарын — сырмақтар мен ағаштан жасалған заттарды көре аласыз.
Өскеменде қайда дәмді тамақтанып, кофе ішуге болады?
Өскеменде дәмді тамақ табу қиын емес. Мұнда 90-жылдардан бері келе жатқан аты шыққан донер де, құмда қайнатылған кофе де, өзенге қарап отырып тамақтанатын мейрамханалар да бар. Таңғы, түскі және кешкі асқа өзім тексерген бірнеше орын ұсынамын.
Таңғы ас
- Moti Coffee: таңертең кездесіп, кофе ішуге болатын қалалық кафе. Халуа немесе цитрус қосылған раф пен жаңа піскен бәліш алып көріңіз.
- Hurrem Sultan: асықпай таңғы кофе ішуге арналған түрік кофеханасы. Кофені құмда қайнатып, шығыс тәттілерімен бірге береді. Интерьері түрік сериалындағыдай.
- Cremé: спешелти-кофе ұнататындарға арналған орын. Мәзірде үйреншікті кофе де, жидек немесе дәмдеуіш қосылған раф сияқты авторлық сусындар да бар.
- «Чехов»: Арбаттың дәл үстіндегі тыныш кофехана. Терезе алдында отырып, жаяу жүргіншілер көшесіне қарап кофе мен десерт жеуге жақсы.
Түскі ас
- Doner: 1993 жылдан бері жұмыс істейтін қаладағы аты шыққан фастфуд. Қытырлақ нанға салынған, уақыт сынынан өткен донерін жеп көріңіз.
- Kinza: жергілікті жұрт тойып тамақтану үшін баратын орын. Қой, сиыр және тауық етінен шоққа піскен кәуабы жақсы.
- Meiman: жағалаудағы үлкен мейрамхана. Күндіз палау мен ет жеуге болады, ал кешке ұлттық аспаптардың жанды дауысын тыңдайсыз.
Кешкі ас
- Qurt n Wine: заманауи қазақ асханасының мейрамханасы. Мәзірдің басты ерекшелігі — құрт. Оны соусқа, десертке, маринадқа да қосады. Кешкі асқа қымыз қосылған рибай стейкін немесе марал етінен жасалған манты алып көріңіз.
- «Две Реки»: Ертіс пен Үлбі қосылатын жерде орналасқан панорамалы мейрамхана. Авторлық еуропалық тағамдар ұсынады, терезеден өзенге әдемі көрініс ашылады.
- The Forest: қаладан 30 шақырым жердегі қарағай арасында орналасқан мейрамхана. Кешке қала сыртына шығып тамақтанғыңыз келсе, жақсы нұсқа. Мәзірде гриль еті, паста және еуропалық тағамдар бар.
- «Пхали Хинкали»: достармен кешкі ас ішуге болатын орын. Мәзірде аджар хачапуриі, мангалда піскен ет пен хинкали бар.
Өскеменнен не алып қайтуға болады?
Бал, тайга жаңғағы, шай және кептірілген көксерке сияқты жеуге болатын кәдесыйларды Орталық базардан немесе «Заречный» базарынан іздеген ыңғайлы. Мұнда бал мен балық сататын тексерілген сатушылар бар.
- Алтай балы. Тау балы, қарақұмық балы немесе түрлі шөптен жиналған бал алыңыз. Мен сыйлыққа крем-бал немесе самырсын жаңғағы қосылған бал алғанды ұнатамын.
- Марал мүйізінен жасалған өнімдер. Өңірдің ерекшеліктерінің бірі — Алтай маралының мүйізінен алынған сығынды қосылған сауықтыру бальзамдары, косметика, ванна тұзы мен шөп қоспалары.
- Самырсын жаңғағы мен Алтай шөптері. Тайганың жаңа жиналған жаңғағы, иван-шай, жебіршөп пен итмұрын қосылған хош иісті тау шайларын алуға болады.
- Бұқтырманың балығы. Жергілікті ерекше дәм — Бұқтырма су қоймасынан ауланған ысталған немесе кептірілген көксерке, табан және алабұға. Ұшақпен ұшсаңыз, иісі басқа жолаушыларға кедергі келтірмеуі үшін балықты үш қабаттап орауды ұмытпаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Өскеменге қалай жетуге болады?
Ең жылдам жолы — Астана немесе Алматыдан ұшақпен жету. Жолға 1,5–2 сағат кетеді. Әуежайдан қала орталығына таксимен 20–30 минутта жетесіз. Астанадан пойызбен барсаңыз, шамамен 18 сағат жол жүресіз. Көлікпен не автобуспен 14–16 сағаттай уақыт кетеді.
Өскеменге қай кезде барған дұрыс?
Әр маусымның өз қызығы бар. Жазда өзен жағасында ұзақ серуендеп, Бұқтырма су қоймасы мен Сібе көлдеріне барған жақсы. Күзде таудың алуан түске боялған көрінісін тамашалап, таза ауамен тыныстайсыз. Ал қыста «Нұртау» мен «Алтай Альпісінде» шаңғы және сноуборд тебу маусымы басталады.
Өскеменде немен жүрген ыңғайлы?
Өскеменнің орталығын жаяу аралаған ыңғайлы. Алыстағы аудандарға Яндекс Go шақыруға болады: қала орталығындағы қысқа сапар шамамен 800–1700 теңге тұрады. Қалада автобус пен ескі трамвайлар да жүреді. Өскемен — Қазақстанда трамвай желісі әлі сақталған үш қаланың бірі.
Суретті салған — Кира Кустова.
