Чэндудағы бір тәулік транзит: пандаларды көрдік, қаланы араладық
Бұл қалаға арнайы келгенге әбден лайық, әрине.
Сингапурдан Қазақстанға қайтарда Чэндудағы транзит уақыты ұзақ билетті әдейі таңдадым. Осылайша транзитті шағын саяхатқа айналдырғым келді. Чэнду — Қытайдың оңтүстік-батысындағы алып мегаполис. Бірақ Азияның ірі қалаларына тән қарбалас мұнда аса сезілмейді.
Інім екеуіміздің бұл қалада 23 сағатымыз бар еді. Жоспарлағанымыздың бәріне үлгердік: пандаларды көрдік, үйіп-төгіп кәдесый алдық, қаланы аралап шықтық, тіпті жергілікті жұрт туристерді алдайтын бірнеше айлаға да тап болдық. Маршрутымызды және басқа да маңызды ақпаратты айтып берейін.
- Қытайда транзит визасы керек пе?
- Әуе компаниясы берген қонақүйге неге бармадық?
- Интернетті қалай қосамыз?
- Таксист бізді қалай алдап кете жаздады?
- Таңғы ас бермеуі мүмкін, нақтылаңыз
- Пандалар орталығына қалай жеттік?
- Орталыққа бармас бұрын мынаны біліңіз
- Чэнду орталығында көретін не бар?
- Тяньфу әуежайы қандай екен?
- Қалаға шыққанымыз дұрыс болды ма?
Қытайда транзит визасы керек пе?
Ең алдымен, әуежайдан қалаға шығуға бола ма, соны анықтап алған жөн. Қытайдағы визасыз транзит ережелері жиі өзгереді әрі әр елдің азаматына әртүрлі талап қойылады. Бірақ Қазақстан азаматтарына оңай: Қазақстан мен Қытай арасында өзара визасыз режим бар. Елде қатарынан 30 күнге дейін визасыз жүруге болады. Сондықтан шекарада күрделі құжат рәсімдеудің қажеті жоқ. Әуежайдан қалаға емін-еркін шыға аласыз.
Әуе компаниясы берген қонақүйге неге бармадық?
Сингапур — Алматы бағытымен Air China ұшағымен ұшқан сапарымыз шамамен 34 сағатқа созылды. Ұшақ көңілімізден шықты: орындықтары жайлы, тамағы да жаман емес. Гарнирмен берілетін тауық не сиыр-қой етін таңдауға болады, оған қоса тоқаш, жеміс пен йогурт береді.
Air China-мен ұшып, транзитіңіз алты сағаттан ұзақ болса, әуе компаниясы тегін қонақүй беруі мүмкін. Бірақ бірнеше шарты бар: екі рейс те бір билетпен рәсімделуге тиіс, тариф әуе компаниясының талабына сай болуы қажет және қонақүйді алдын ала брондауыз керек.
Басты мәселе — мұндай транзит қонақүйлері көбіне әуежай маңында орналасады. Тек ұйықтап алғыңыз келсе, таптырмайтын нұсқа. Ал біз пандаларды көріп, қала тіршілігі қайнаған ығы-жығы көшелерін аралағымыз келді. Сондықтан тегін қонақүйден бас тартып, қала орталығынан өзіміз баспана брондадық.
Интернетті қалай қосамыз?
Қытайда VPN болмаса, біз үйренген Google, WhatsApp, Instagram мен Telegram сияқты сервистердің көбі істемейді. Бұғатталған сервистерді қалай ашамын деп бас қатырғыңыз келмесе, VPN-і бірге келетін eSIM сатып алыңыз. Біз RedteaGO сервисін пайдаландық. 23 сағаттық транзитке карта мен мессенджерлер үшін 1–2 ГБ интернет артығымен жетеді. Екінші жолы — кәдімгі Қытай SIM-картасын сатып алып, VPN-ді өзіңіз орнатып алу.
Тағы бір маңызды нәрсе — төлем. Қытайда төлемнің көбі QR-код арқылы жасалады. Ең оңайы — Alipay-ді алдын ала жүктеп, оған кез келген банк картасын тіркеп қою. Қазақстандықтарға тағы бір ыңғайлы мүмкіндік бар: Kaspi қосымшасында Alipay арқылы төлеу функциясы бар. Сондықтан бөлек қосымша жүктемей-ақ қоюға болады.
Таксист бізді қалай алдап кете жаздады?
Чэндуда екі халықаралық әуежай бар — Тяньфу (TFU) және Шуанлю (CTU). Билет аларда осыны ескерген дұрыс. Шуанлю қала орталығынан небәрі 16 шақырым жерде. Ал Тяньфу шамамен 50 шақырым жерде орналасқан. Сондықтан одан қонақүйге жетуге бір сағаттай уақыт кетеді.
Тяньфудан қалаға №18 экспресс метро желісімен жетуге болады. Бірақ біз кешке қарай қондық та, бірден такси шақырдық.
Такси шақыратын көліктерге арналған орын әдетте әуежайдың төменгі қабаттарында болады. Біз Uber-дің қытайлық баламасы Didi арқылы көлік шақырдық. Қосымша ақшаны банк картасынан не Alipay-ден алады. Қала орталығына дейінгі жол 8 мың теңге болды. Жолда жүргізуші трассаның ақылы екенін айтып, жол ақысын өзіне аударуды немесе қолма-қол беруді сұрады. Ештеңеден күдіктенбей, үстінен тағы 3 мың теңгедей төледік.
Бірнеше сағаттан кейін картамыздан дәл сондай ақша тағы алынғанда таңғалдық. Сөйтсек, Didi ақылы трасса, көпір, магистраль мен тұрақ ақысын сапардың соңғы бағасына өзі қосады екен. Осылайша бір шлагбаумнан өткені үшін екі рет ақша төледік.
Алданып қалмас үшін: ақылы жолдың ақшасын жүргізушіге қолма-қол бермеңіз. Ақша сұрай берсе, аудармашы арқылы: «Қолма-қол төлемеймін. Жол ақысын Didi-ге қосыңыз, сол жерден төлеймін» деп көрсетіңіз. Ақша екі рет алынып қойса, түбіртектердің скриншотын тіркеп, Didi қолдау қызметіне жазыңыз. Бізге артық алынған ақшаның бәрін қайтарып берді.
Таңғы ас бермеуі мүмкін, нақтылаңыз
Жоспарымыз мынадай еді:
- кешке — ұшып келу, қонақүйге таксимен жетіп, демалу;
- таңертең — пандаларды зерттеу және көбейту орталығына бару;
- күндіз — қала орталығын аралау: IFS сауда орталығы, Taikoo Li кварталы, түскі ас пен кәдесый;
- кешке — әуежайға қайтып, ұшып кету.
Қала орталығындағы Sonderia хостелінен жеке жуынатын бөлмесі бар бөлме брондадық. Екі адамға таңғы аспен бірге бір тәулікке 20 мың теңге төледік. Бірақ қонақүйге келгенде ресепшндегі қызметкер таңғы ас кірмейтінін айтты. Ал Booking-тегі броньда таңғы ас бар деп анық жазылған еді.
Мұндайда дауласып, дауысты көтеріп, бірдеңені дәлелдеудің қажеті жоқ. Мен қызметкерге телефондағы бронды ғана көрсеттім. Ол экранды суретке түсіріп, мәтінді аударып алды да, артық сұрақсыз таңғы асқа ваучер берді.
Пандалар орталығына қалай жеттік?
Таңертең қонақүйден шығып, рюкзактарымызды алып, сапарымыздың басты мақсаты — алып пандаларды зерттеу және көбейту орталығына (Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding) аттандық.
Қала орталығынан пандалар орталығына 30–40 минутта жетуге болады. Метромен барып, кейін шаттлға ауыса аласыз. Жол ақысы — шамамен 140 теңге. Туристік автобус та бар, билеті 8 CNY (шамамен 536 KZT).
Біз такси шақырдық. Оның бағасы орта есеппен 30–50 CNY (шамамен 2 011–3 352 KZT). Бірақ қосымша баратын жер ретінде оңтүстік қақпа маңындағы автотұрақты автоматты түрде таңдап қойыпты. Ал ол жерден орталыққа бірден кіре алмайсыз.
Қайда барарымызды анықтай алмай тұрғанымызда бір жергілікті тұрғын келіп, кіреберіске дейін 58 CNY (шамамен 3 888 KZT) тастауды ұсынды. Ал жаяу барсаңыз, төрт-ақ минуттық жер екен. Біз бас тартып, жолды өзіміз таптық.
Айтпақшы, Қытайда Google Maps-тен гөрі Apple Maps жақсырақ істейді. Жаяу жүретін маршрутты да көбіне дұрысырақ көрсетеді.
Орталыққа бармас бұрын мынаны біліңіз
Алып пандаларды зерттеу және көбейту орталығы (Chengdu Research Base of Giant Panda Breeding) — Чэндудың басты символдарының бірі әрі осы жануарларды қорғайтын әлемдегі ең үлкен кешен. Мұнда шамамен 260 панда тұрады.
Ересектерге стандарт билет 55 CNY (шамамен 3 687 KZT) тұрады. Билетті орталықтың ресми сайтынан сатып алуға болады, бірақ сайт тек қытай тілінде. Тағы бір жолы — Trip.com сияқты сервистерді пайдалану. Онда орысша нұсқасы бар әрі нақты уақытты таңдауға болады.
Кіру уақыты екіге бөлінген: таңғысы — 07:30–12:00, күндізгісі — 12:00–18:00. Орталыққа билетте көрсетілген уақытта кіру керек. Ал ішке кіргеннен кейін жабылғанша жүре беруге болады. Кесте кейде өзгереді, сондықтан барар алдында жұмыс уақытын тағы бір тексеріп алған дұрыс.
Ең бастысы — билетті алдын ала, ең дұрысы бір күн бұрын кешке алып қойыңыз. Таңғы уақытқа билет тез таусылып қалады. Пандалар таңертең және күн салқындау кезде белсенді болады. Күндіз ыстықта көбіне ұйықтайды, ондайда оларды әйнектің ар жағынан ғана көріп қалуыңыз мүмкін. Сондықтан пандаларды қоршауда жүрген кезінде көргіңіз келсе, орталық ашылғанда барған дұрыс.
Кіреберісте жүйе немесе қызметкер шетел паспортыңыздың нөмірін тексереді. Қазақстан азаматтары ескеретін бір нәрсе бар: біздің паспорт нөмірінде N әрпі болады. Билет сатып алғанда оны міндетті түрде енгізіңіз. Әйтпесе кіреберістегі жүйе құжатыңызды танымай қалуы мүмкін.
Шаттл, су мен тегін жүк сақтау орны
Орталық аумағы өте үлкен, бәрін бір барғаннан жаяу аралап шыққан қиын. Ішінде адам басына 30 CNH (шамамен 2 011 KZT) шаттл жүреді. Уақыт пен күшті жақсы үнемдейді.
Баламен саяхаттасаңыз, арбаны күніне 50 CNY (шамамен 3 352 KZT) жалға алуға болады. QR-кодты сканерлеп, қолшатыр да жалдай аласыз.
Біз сияқты шабадан не рюкзакпен келсеңіз де, уайымдамаңыз. Оңтүстік кіреберісте, негізгі жолдың оң жағында қол жүгі мен үлкен жүкті тегін қалдыратын орын бар. Сол маңдағы ақпарат орнында қызметкерлер сұрақтарыңызға ағылшынша не аудармашы арқылы жауап бере алады.
Орталық ішінде бір бөтелке су 5–6 CNY (шамамен 335–402 KZT) тұрады. Ал қақпаның сыртында 2 CNY (шамамен 134 KZT) алуға болады. Бос бөтелкені өзіңізбен бірге алып кірсеңіз, шығар алдында ауызсу кранынан тегін толтырып аласыз.
Ал панда бейнеленген кәдесыйлар орталықтағы дүкендерде қалаға қарағанда әлдеқайда қымбат. Магнит не жұмсақ ойыншық алғыңыз келсе, кейін қала орталығынан алған дұрыс.
Бұл жер пандасымен ғана емес, табиғатымен де ұнады. Айнала қалың бамбук, тап-таза жол, балық пен аққу жүзген тоған, гүлзар мен күрке көп. Сұрғылт ғылыми орталықтан гөрі жайлы саябаққа көбірек ұқсайды. Асықпай аралағыңыз келсе, кемі жарты күн бөліңіз.
Орталық аумағындағы алып пандалар туралы ғылым музейіне де кіріп шығыңыз. Баламен барсаңыз соқпай кетпеңіз. Музей толықтай интерактив: экспонаттарды ұстап көруге болады, сенсорлы экранда панданың қаңқасын құрастырып, оған бамбук «беріп» не өзіңізді ғалым рөлінде сынап көре аласыз. Мұнда жүгіріп, шулауға тыйым салмайды. Сондықтан балалар экрандарды жан-жағынан қоршап алып, мәз болып жүреді. Кәдімгі музейден гөрі қызық аттракционға көбірек ұқсайды.
Пандаға қалағаныңызша қарап, бамбуктың таза ауасына тойып, рюкзактарымызды алдық та, Чэндудың мүлде басқа қырын көру үшін мегаполистің қақ ортасына аттандық.
Чэнду орталығында көретін не бар?
Пандалар орталығынан қала орталығына таксимен шамамен жарты сағатта жеттік. Қалған уақытта көліктен көлікке ауысып жүрмей, бәрін көріп үлгергіміз келді. Сондықтан Чуньси-Лу көшесінің маңындағы шағын әрі тіршілігі қайнаған ауданды таңдадық. Бұл — Чэндудың тарихи орталығы. Көше тағамдары, дүкендер мен қаладағы ең танымал фотоға түсетін орындардың бірі — бәрі жаяу жететін жерде.
Бағдар қылып алуға ең ыңғайлы жер — IFS (International Finance Square) сауда орталығы. Ол ғимарат қабырғасымен өрмелеп бара жатқандай көрінетін алып панда мүсінімен танымал. Дәл жанында ашық көшелері, кафелері мен қымбат бренд дүкендері бар Тайкули (Taikoo Li) кварталы орналасқан.
Ұшаққа дейінгі бірнеше сағатты осында өткізуге болады: жаяу жүргіншілер көшелерін аралап, түскі ас ішіп, сыйлық сатып аласыз. Панда бейнеленген магнит пен ойыншық сияқты кәдесыйлар мұнда Пандалар орталығына қарағанда әлдеқайда арзан.
Ал тез әрі таныс тамақ жегіңіз келсе, сауда орталықтарының бірінің екінші қабатында McDonald's бар. Бургер, картоп, наггетс пен коласы бар комбо шамамен 46 CNY (шамамен 3 084 KZT) тұрады. Қазақстандағыдан да арзан.
Қолымыз кәдесыйға толып, қарнымыз тойған соң таксиге отырып, әуежайға қайта жол тарттық.
Тяньфу әуежайы қандай екен?
Қайтарда да Тяньфу әуежайынан ұштық. Таксимен бардық, жолға шамамен 9 мың теңге кетті. Кешкі асты терминалдың өзінде ішетін болдық. Кафелердегі баға да аса қымбат емес екен.
Бір маңызды нәрсе бар: егер сіз трансфермен ұшып бара жатсаңыз, яғни бұл бөлек сапар емес, рейстер арасындағы транзит болса, тіркеу орнын іздеудің қажеті жоқ. Билетіңізбен бірден тексеру аймағына бара аласыз.
Тексеруден өткен соң Transfer Lounge деген жазуы бар қызғылт белгіні іздеңіз. Бұл — транзит жолаушыларға арналған өте ыңғайлы орын. Мұнда тегін ауызсу, массаж креслолары бар. Кресло ақылы. Тіпті жеке ұйықтайтын кабиналар да қарастырылған.
Душ та бар. Фен мен тәпішкені сол жерден береді, ал сүлгі мен душқа арналған гельді өзіңізбен бірге алып жүрген дұрыс.
Transfer Lounge ішінде мейрамхана жоқ. Бірақ әуежайдың басқа бөліктерінде, паспорт бақылауына дейін де, одан кейін де тамақтанатын жер көп. KFC сияқты таныс фастфудтан бастап, жергілікті асханаға дейін табуға болады.
Қалаға шыққанымыз дұрыс болды ма?
Әрине, еш өкініш жоқ. Рейстер арасында небәрі 23 сағатыңыз болса да, Чэнду сізді таңғалдырып үлгереді. Ал көбірек уақыт қалса, көретін жер әлі де көп. Мысалы, шайханалары мен ішкі аулалары бар көне Куанчжай Сянцзы көшесіне баруға, бір сәтте бетперде ауыстыратын әйгілі қойылымы бар Сычуань операсын көруге болады. Біз үлгермеген қызық жер өте көп.
Сондықтан ұзақ транзит — Чэндуды аз да болса аралап, қаланың атмосферасын сезініп көргенге таптырмас мүмкіндік. Бірақ бұл қала арнайылап келгенге әбден лайық.
