Ұшақтағы жеке заттар мен қолжүк: айырмасы не және оған ақы төлеймін бе?
Артық шығынды ұнатпайтындарға шағын нұсқау.
Ұшаққа билет сатып алғанда тариф сипаттамасынан қолжүк және жеке зат дейтін екі бөлек санатты көрген боларсыз. Қолжүктің не екені түсінікті, ал «жеке зат» деген ұғым көп адамды ойландырып тастауы мүмкін. Мысалы, киім салынған рюкзактан бөлек әйелдер сөмкесін алуға бола ма? Duty Free дүкенінен алған пакетіңізді жасыру керек пе? Ұшаққа отырарда уайымдап, артық ақша төлемеу үшін бортқа нені тегін алып кіруге болатынын, оның өлшемі қандай болуы керегін және қай кезде қосымша ақша төлеуге тура келетінін түсіндіріп берейік.
- Жеке заттың қолжүктен не айырмасы бар?
- Ұшақта не нәрсе жеке зат деп саналады?
- Жеке заттың өлшемі қандай болуы мүмкін?
- Қандай заттарды жеке зат деп алып кіруге болмайды?
- Әртүрлі әуе компанияларында жеке заттарды тасымалдау ережелері
- Жеке зат рұқсат етілген өлшемнен асып кетсе қайтеміз?
- Жиі қойылатын сұрақтар
Жеке заттың қолжүктен не айырмасы бар?
Жеке зат — негізгі қолжүкке қосымша ұшақ бортына тегін алып кіретін затыңыз. Бұл шағын әйелдер сөмкесі, кішкентай рюкзак немесе ноутбук салынған сөмке болуы мүмкін. Ол алдыңыздағы орындықтың астына оңай сыюы керек. Егер сөмке ол жерге сыймаса, әуе компаниясы оны жеке зат емес, екінші қолжүк деп есептеуі мүмкін. Жеке заттың салмағы үш келіден аспауы керек.
Қол жүгі — ұшақ салонына алып кіретін негізгі жүгіңіз. Әдетте бұл дөңгелегі бар шағын шабадан не рюкзак болады. Ұшақта оны орындықтардың үстіндегі жүк сөресіне қояды. Әуе компанияларының көбі салмағы 7–10 келіге дейінгі сөмке алуға рұқсат береді, ал оның өлшемі 55×40×20 см шамасында болуы керек.
Күмәнданып тұрсаңыз, алдымен өлшеміне қараңыз: қолжүк әрдайым үлкенірек болады, ал жеке зат шағын болып, көп орын алмауы керек және басқа жолаушыларға кедергі келтірмеуге тиіс. Әуе компанияларының көбінде жеке затты қолжүкке қосымша тегін алып кіруге болады.
Дегенмен кейбір лоукостерлердің ережесі қатаң. Ең арзан тарифке тек орындықтың астына сыятын бір сөмке ғана кіруі мүмкін. Мысалы, Pegasus, FlyOne мен Ryanair-де осындай талап бар. Керісінше жағдай да кездеседі: арзан тарифке қолжүк кіреді, бірақ одан бөлек ештеңе алып кіруге болмайды. Мысалы, FlyArystan-да осындай ереже бар.
Ұшақта не нәрсе жеке зат деп саналады?
Әуе компаниялары ұшаққа алып кіруге болатын заттардың тізімін өзі белгілейді. Бірақ негізгі қағида бәрінде ұқсас: зат ұшақ ішіндегі өту жолына кедергі келтірмеуі керек және басқа жолаушыларға бөгет болмауға тиіс. Мына заттар осы талапқа сай келеді:
- Әйелдер сөмкесі не шағын портфель;
- Алдыңыздағы орындықтың астына оңай сыятын шағын рюкзак;
- Сырт киім (пальто, қысқы күрте, плащ, пиджак);
- Балаға ұшу кезінде қажет болатын балалар тағамы, сондай-ақ бесік не бала арбасы (әрине, олар алдыңғы орындықтың астына сыймайды, бірақ бұлар — ерекше жағдай);
- Гүл шоғы, арнайы қапқа салынған костюм не көйлек;
- Қажет болатын дәрі-дәрмек, таяқ не балдақ;
- Duty Free дүкенінен алған заттар салынған, ашылмаған пакет.
Әуе компаниясының қызметкерлерін алдап кетемін деп ойламаңыз. Егер өте үлкен сөмкені «әйелдер сөмкесі» деп өткізуге тырыссаңыз, қызметкерлер оны калибраторға салып тексеріңіз не таразыға қойыңыз деп сұрауы мүмкін.
Жеке заттың өлшемі қандай болуы мүмкін?
Ортақ стандарт жоқ. Өлшемді әр әуе компаниясы өзі белгілейді. Іс жүзінде көбіне үш негізгі өлшем кездеседі:
- 40×30×20 см — әуе компанияларының көбінде жиі кездесетін өлшем. Мұндай көлемге сыйымдылығы 20 литрге дейінгі кәдімгі рюкзактар жақсы сыяды.
- 40×25×20 см — өте қатаң өлшем. Мұндай талап көбіне лоукостерлерде кездеседі. Мысалы, Ryanair-де.
- 45×35×20 см — талаптары жеңілдеу өлшем. Мұндай нұсқаны кейде алыс бағыттарға ұшатын әуе компаниялары ұсынады.
Бұл жерде басты өлшем құралы — калибратор. Ол тіркеу аймағында және ұшаққа отырғызу қақпасының жанында тұратын, сөмкенің өлшемін тексеруге арналған металл құрылғы. Калибратор тек қолжүкті тексеруге керек деп ойлауымыз мүмкін. Бірақ күмән туындаса, қызметкерлер жеке затыңызды да оған салып көруді сұрайды. Сөмке калибраторға еркін сыйып кетуі керек.
Қандай заттарды жеке зат деп алып кіруге болмайды?
Сыйымдылығы 30–40 литр болатын, арқасы қатты үлкен туристік рюкзактарды, кез келген көлемдегі шабаданды, тіпті ең кішкентай, балаларға арналған не екі дөңгелекті шабаданды да жеке зат ретінде алып кіре алмайсыз. Көлемді спорт сөмкелері мен спорт жабдықтарына да осы ереже қолданылады.
Сондай-ақ қатты қаптағы гитара сияқты үлкен музыкалық аспаптар, спорт құралдары, тұрмыстық техника мен үлкен қораптар да жеке зат болып саналмайды. Өйткені мұндай заттар алдыңыздағы орындықтың астына сыймайды. Ал қолжүкке арналған орынға ақша төленбесе, бортсеріктер оларды үстіңгі сөреге қоюға рұқсат бермейді.
Әртүрлі әуе компанияларында жеке заттарды тасымалдау ережелері
Әуе компаниясы | Жеке заттың өлшемі | Тасымалдау ерекшелігі |
|---|---|---|
Air Astana | 30×40×10 см-ге дейін | Эконом-класта бір қолжүк (8 келіге дейін, 56×45×25 см) және оған қосымша бір жеке зат (2 келіге дейін) алуға болады. |
FlyArystan | Жалпы лимитке кіреді | Лоукостердің базалық тарифіне тек бір зат кіреді (7 келіге дейін, 56×23×36 см). Әйелдер сөмкесі, ноутбук немесе әуежайдан алған заттардың бәрі осы сөмкенің ішіне толық сыюы керек. |
SCAT | 30×40×10 см-ге дейін | Негізгі қолжүкке (55×40×20 см, тарифке қарай 5–10 келіге дейін) қосымша әйелдер сөмкесін, портфельді не ноутбук салынған сөмкені тегін алып кіруге болады. |
VietJet Qazaqstan (бұрынғы Qazaq Air) | 30×20×10 см-ге дейін (ноутбук үшін 40×30×10 см-ге дейін) | Бір негізгі қолжүк (56×36×23 см) және бір шағын жеке зат алуға болады. «Жеңіл» және «Оңтайлы» тарифтерінде екі заттың жалпы салмағы 7 келіден аспауы керек. |
Pegasus Airlines | 40×30×15 см | Ең арзан Light тарифінде орындықтың астына сыятын бір ғана жеке затты тегін алуға болады (үш келіге дейін). Үстіңгі сөреге салынатын толыққанды шабадан үшін қосымша ақы төлеу керек. |
Air Arabia | 25×33×20 см-ге дейін | Үстіңгі сөреге бір шабадан (7 келіге дейін, 55×40×20 см) және оған қосымша бір жеке зат (3 келіге дейін) алуға болады. Екі сөмкенің жалпы салмағы 10 келіден аспауы керек. |
AirAsia | 40×30×10 см-ге дейін | Бір негізгі қолжүк (56×36×23 см) және орындықтың астына бір шағын сөмке алуға болады. Екі заттың жалпы салмағы 7 келіден аспауы керек. |
Turkish Airlines | 40×30×15 см | Эконом-класта бір қолжүк (8 келіге дейін, 55×40×23 см) және оған қосымша бір жеке зат (4 келіге дейін) алуға болады. |
Emirates | Жалпы нормаға кіреді (55×38×20 см-ге дейін) | Эконом-класта салмағы 7 келіге дейінгі бір ғана затты — шабадан немесе портфельді алып кіруге болады. Бұл лимиттен бөлек жеке зат қарастырылмаған. |
Air Astana
Жеке заттың өлшемі
30×40×10 см-ге дейін
Тасымалдау ерекшелігі
Эконом-класта бір қолжүк (8 келіге дейін, 56×45×25 см) және оған қосымша бір жеке зат (2 келіге дейін) алуға болады.
FlyArystan
Жеке заттың өлшемі
Жалпы лимитке кіреді
Тасымалдау ерекшелігі
Лоукостердің базалық тарифіне тек бір зат кіреді (7 келіге дейін, 56×23×36 см). Әйелдер сөмкесі, ноутбук немесе әуежайдан алған заттардың бәрі осы сөмкенің ішіне толық сыюы керек.
SCAT
Жеке заттың өлшемі
30×40×10 см-ге дейін
Тасымалдау ерекшелігі
Негізгі қолжүкке (55×40×20 см, тарифке қарай 5–10 келіге дейін) қосымша әйелдер сөмкесін, портфельді не ноутбук салынған сөмкені тегін алып кіруге болады.
VietJet Qazaqstan (бұрынғы Qazaq Air)
Жеке заттың өлшемі
30×20×10 см-ге дейін (ноутбук үшін 40×30×10 см-ге дейін)
Тасымалдау ерекшелігі
Бір негізгі қолжүк (56×36×23 см) және бір шағын жеке зат алуға болады. «Жеңіл» және «Оңтайлы» тарифтерінде екі заттың жалпы салмағы 7 келіден аспауы керек.
Pegasus Airlines
Жеке заттың өлшемі
40×30×15 см
Тасымалдау ерекшелігі
Ең арзан Light тарифінде орындықтың астына сыятын бір ғана жеке затты тегін алуға болады (үш келіге дейін). Үстіңгі сөреге салынатын толыққанды шабадан үшін қосымша ақы төлеу керек.
Air Arabia
Жеке заттың өлшемі
25×33×20 см-ге дейін
Тасымалдау ерекшелігі
Үстіңгі сөреге бір шабадан (7 келіге дейін, 55×40×20 см) және оған қосымша бір жеке зат (3 келіге дейін) алуға болады. Екі сөмкенің жалпы салмағы 10 келіден аспауы керек.
AirAsia
Жеке заттың өлшемі
40×30×10 см-ге дейін
Тасымалдау ерекшелігі
Бір негізгі қолжүк (56×36×23 см) және орындықтың астына бір шағын сөмке алуға болады. Екі заттың жалпы салмағы 7 келіден аспауы керек.
Turkish Airlines
Жеке заттың өлшемі
40×30×15 см
Тасымалдау ерекшелігі
Эконом-класта бір қолжүк (8 келіге дейін, 55×40×23 см) және оған қосымша бір жеке зат (4 келіге дейін) алуға болады.
Emirates
Жеке заттың өлшемі
Жалпы нормаға кіреді (55×38×20 см-ге дейін)
Тасымалдау ерекшелігі
Эконом-класта салмағы 7 келіге дейінгі бір ғана затты — шабадан немесе портфельді алып кіруге болады. Бұл лимиттен бөлек жеке зат қарастырылмаған.
Жеке зат рұқсат етілген өлшемнен асып кетсе қайтеміз?
Үйде зат жинап жатқанда рюкзактың тым толып кеткенін және орындықтың астына сыймайтынын байқасаңыз, уайымдамаңыз. Мәселені артық әбігерсіз шешудің үш жолы бар.
- Қосымша орын үшін алдын ала ақша төлеңіз. Бұл — ең үнемді нұсқа. Ұшуға бірнеше сағат қалғанда әуе компаниясының сайты не қосымшасы арқылы екінші сөмкеге алдын ала ақы төлеу әуежайдағы гейт алдында төлегеннен арзан болады. Баға айырмашылығы екі, тіпті үш есе болуы мүмкін.
- Қолжүгіңізді қайта жинаңыз. Ең ауыр әрі көлемді киімдерді үстіңізге киіп алыңыз. Мысалы, қалың худи не қалтасы үлкен күрте киюге болады. Қалтаға пауэрбанк, ауыр қуаттағыш пен кітаптарды салып алыңыз. Жолаушының үстіндегі киім өлшенбейді. Осылайша рюкзактың көлемі бірден кішірейіп, жеке зат ретінде өтуі мүмкін.
- Заттардың бір бөлігін багажға өткізіңіз. Сөмке рұқсат етілген өлшемге еш сыймаса, оны тіркеу орнында багажға өткізіп, ұшаққа жеңіл барған дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жеке зат пен қолжүкті бірге алуға бола ма?
Классикалық әуе компаниясымен ұшсаңыз, иә, алуға болады. Мысалы, Air Astana не Turkish Airlines рейстерінде қолжүк пен жеке затты қосымша ақысыз бірге алып кіруге болады. Ал бюджеттік әуе компаниясын, мысалы FlyArystan не Pegasus-ты таңдасаңыз, ең арзан билетке көбіне орындықтың астына сыятын бір зат не бір қолжүк қана кіреді.
Рюкзак жеке зат болып санала ма?
Иә, бірақ ол шағын әрі жұмсақ болуы керек. Қатты қаңқасы жоқ, оңай жиналатын және 40×30×20 см өлшеміне сыятын кәдімгі қалалық рюкзакты жеке зат ретінде өткізуге болады. Ал зат толы үлкен туристік рюкзакты қолжүк деп есептеуі мүмкін.
Ноутбук бөлек жеке зат болып санала ма?
Әдетте, иә, ноутбук салынған бөлек сөмке не қап жеке зат болып саналады. Сондықтан үстіңгі сөреге шабадан, орындықтың астына шағын рюкзак және оған қоса ноутбук салынған бөлек қапты тегін алып кіру мүмкін емес. Өйткені рұқсат етілген екі заттың орнына үшеу болып кетеді. Мұндай жағдайда ноутбукты рюкзактың немесе сөмкенің ішіне салу керек.
Duty Free пакетін қосымша алуға бола ма?
Әуе компанияларының көбі Duty Free дүкендерінен алынған, ашылмаған пакеттерді белгіленген нормадан бөлек алып кіруге рұқсат береді. Бірақ талаптары қатаң лоукостерлер сатып алған заттарыңыздың бәрін рұқсат етілген жалғыз сөмкеге салуды талап етуі мүмкін. Мысалы, FlyArystan-да осындай талап бар.
Жеке заттың өлшемін тексере ме?
Иә. Әсіресе бюджеттік әуе компанияларының қызметкерлері мұқият қарайды. Егер сөмке тым толып кеткен не шамадан тыс үлкен болып көрінсе, ұшаққа отырғызар алдында оны калибраторға салып тексеріңіз деуі мүмкін. Егер сыймаса, қосымша ақы төлеуге тура келеді.
Жеке зат нормадан үлкен болса не болады?
Екі нұсқа бар: заттарыңыздың бір бөлігін әуежайда қалдыруға немесе қосымша қолжүк не багаж үшін ақша төлеуге тура келеді. Ақысын төлегеннен кейін сөмкені салонға алып кіруге рұқсат етуі немесе ұшаққа отырар алдында багаж бөліміне алып кетуі мүмкін.
Жеке затты орындықтың астына қоюға бола ма?
Негізі оның орны — сол жер. Жеке заттар ұшу кезінде алдыңыздағы орындықтың астында тұруы керек. Тек бірінші қатарда не апаттық шығу есігінің жанында отырған жолаушыларға бұл ереже жүрмейді. Қауіпсіздік талабына сай ұшақ көтерілгенде және қонғанда олардың аяқ жағындағы орын толық бос болуы керек. Сондықтан заттарды үстіңгі сөреге қоюға тура келеді.
Суретті салған — СашаШура.
