Көктегі интернет: ұшақта Wi-Fi қалай жұмыс істейді?

Ұшақта төрт–бес сағат бойы байланыссыз отырған көп адамға оңай емес. Жұмыстағылар іздеп қалмады ма екен, достар жіберген мемдер көрілмей қалды-ау, үйдегілер бір хабарымды күтіп отырған шығар деп дегбірің қашады. Мына заманда ұшақтағы Wi-Fi су мен әжетхана сияқты қалыпты қызметке айналуы керек қой дерсіз. Бірақ бәрі сіз ойлағандай оңай емес. Ұшақтағы интернет қалай жұмыс істейді, неге ол барлық рейсте жоқ, оған қанша төлеу керек және Қазақстандағы рейстерде интернет қашан пайда болады — осы және өзге сұрақтарға жауап іздедік.

Неліктен ұшарда телефонды ұшақ режиміне ауыстыру керек?

Бортсеріктер ұшақ отала бергенде жолаушылардан телефон мен басқа құрылғыларды ұшақ режиміне ауыстырып қойыңыздар деп сұрайды. Уайымдамаңыз, смартфонның сигналы автопилотты істен шығармайды. Қазіргі жолаушылар ұшақтарының навигациялық жүйесі жақсы қорғалған.

Мәселе басқада. Қалыпты режимде тұрған телефон жердегі байланыс мұнараларын үздіксіз іздеп тұрады. Соның салдарынан ұшқыштардың құлаққабында бөгде шу пайда болуы мүмкін. Оның үстіне қоңыраулар мен хабарламалар ұшақ көтерілгенде және қонарда айтылатын қауіпсіздік жөніндегі маңызды хабарландырулардан көңіліңізді бұрады. Сондықтан экипаждың нұсқауын орындаған дұрыс.

Ұшақта интернет қалай жұмыс істейді?

Бортсеріктердің ескертуіне құлақ аспай, телефонды ұшақ режиміне қоспасаңыз (әрине, олай етуге болмайды), ұшақ биіктікке көтерілген бойда байланыс жоғалып кеткенін байқайсыз. Ендеше интернет ондаған шақырым биіктікте қалай жұмыс істейді?

Жердегі байланыс мұнаралары (ATG — Air-to-Ground)

Бұл технология кәдімгі ұялы байланысқа ұқсайды. Тек антенналар жерге емес, аспанға бағытталған.

Артықшылығы: бағасы салыстырмалы түрде арзан.

Кемшілігі: тек құрлықтың үстінде және байланыс мұнарасынан шамамен 100 шақырым радиуста ғана жұмыс істейді. Оның үстіне жылдамдығы өте төмен — бүкіл салонға бар болғаны 10–20 Мбит/с. Сондықтан бұл технология біртіндеп ескіріп келеді.

Спутниктер

Ескі спутниктік жүйелер тұрақты байланыс бергенімен, интернет жылдамдығы орташа, ал пинг өте жоғары болады.

Жаңа төмен орбиталы спутниктер (мысалы, Starlink) 350–500 Мбит/с жылдамдық бере алады. Мұндай интернетпен 4K сапасындағы бейнені еш қиындықсыз көруге, тіпті бейнеқоңырау шалуға да болады.

Неліктен барлық ұшақта Wi-Fi жоқ?

Мұның басты себебі — аэродинамика мен шығын.

Ұшақтың төбесіне орнатылатын спутниктік антенна ауа кедергісін арттырады. Соның салдарынан ұшақ көбірек жанармай жұмсайды. Бұған қоса жабдықтың өзі де қымбат, ал интернет провайдерлеріне тұрақты абоненттік төлем төлеу қажет. Сондықтан әуе компаниялары, әсіресе лоукостерлерге мұндай шығын әзірге өзін-өзі ақтамайды.

Қандай әуе компанияларының бортында интернет бар?

Сіз Aviasales.kz-тің желідегі парақтарына жазыласыз, ал біз сізге рақмет айтамыз. Ок па?

Telegram

Instagram

Ұшақтағы интернет қанша тұрады?

Көп жағдайда әуе компаниялары интернет үшін уақытқа не трафик көлеміне қарай ақы алады.

• Уақыт бойынша: бір сағат интернет пайдалану құны орта есеппен 5–10 USD (шамамен 2 238–4 475 KZT) болады. Ал бүкіл рейске арналған пакет әдетте — 15–30 USD (шамамен 6 713–13 мың KZT).
• Трафик бойынша: тек мессенджерлерге арналған шамамен 20–50 мегабайттық пакетті 3–5 USD (шамамен 1 343–2 238 KZT) долларына аласыз. Мұндай көлем мәтіндік хабарлама жіберуге жеткілікті. Бірақ үйдегілерге видео жіберген қиын болады.

Осы тақырыпта басқа не бар?

Роумиң, SIM-карта немесе eSIM: шетелде өзіңізге ыңғайлы байланыс түрін таңдаңыз

Ұшақта интернет болмаса не істеуге болады?

Рейсте Wi-Fi болмаса, уақытты борттағы ойын-сауық жүйесімен өткізуге болады. Ұзақ рейстерде көбіне орындықтың арқалығына орнатылған экрандар болады. Сол жерден фильм көріп, ойын ойнауға мүмкіндік бар.

Кейбір әуе компаниялары (мысалы, FlyArystan) жолаушыларға ұшақтың ішкі желісіне қосылуға мүмкіндік береді. FlyAndFun жүйесі арқылы телефон не планшеттен фильм көріп, музыка тыңдауға болады. Бұл үшін сыртқы интернет қажет емес.

Ал ұшақта ойын-сауық жүйесі болмаса ше?

Фильмдер мен YouTube видеоларын жүктеп қойыңыз. Үйде не әуежайда жүргенде жолда не істеймін деп қамданып қойыңыз. Мысалы, Кинопоиск не Netflix қосымшаларынан сүйікті сериалыңыздың бірнеше маусымын жүктеп алуға болады. Ал ұзақ сұхбаттар мен басқа видеоларды YouTube Premium арқылы офлайн көруге сақтап қойған ыңғайлы.

Кітап оқыңыз. Демалысқа барарда «жағажайда оқимын» деп бірнеше қалың кітап алып, кейін біреуін де ашпай қайтатын жағдай көпшілікке таныс шығар. Ал ұшақта кітап оқу — уақытты қызық өткізудің ең жақсы жолы. Оның үстіне кітаптарды телефонға алдын ала жүктеп алуға не өзіңізбен бір ғана электронды кітап алып жүруге болады.

Фотоларды тазалаңыз. Біз айтпасақ та білетін шығарсыз мұны. Интернетсіз ұзақ ұшу — телефондағы 400 бірдей скриншоттан, өткен демалыстан қалған күн батыстың бірдей суреттерінен және қайда түсірілгені белгісіз видеолардан тазалап алғанға таптырмас мүмкіндік. Бір жағынан алдағы сапарда түсіретін жаңа суреттерге орын босатып қоясыз.

Ұйықтап алыңыз. Ұйқыға арналған маска тағып, құлақ тығынын тағып алыңыз. Мүмкіндік болса, құлаққабыңыздағы шуды басу режимін қосыңыз. Екі-үш сағат сапалы ұйқыдан кейін діттеген жеріңізге шаршамай жетесіз. Ал ұшақта қалай тез ұйықтап кетуге болатынын біз бұдан бұрын жазғанбыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Ұшақтан ұялы байланыс арқылы қоңырау шалуға бола ма?

Жоқ. Ұшақ жоғары биіктікте ұшатындықтан, кәдімгі ұялы байланыс жұмыс істемейді. Егер әуе компаниясының ережесі рұқсат етсе, тек Wi-Fi арқылы мессенджерлердің көмегімен ғана қоңырау шалуға болады.

Ұшақтағы интернеттің жылдамдығы видео көруге жете ме?

Егер ұшақта жаңа Starlink жүйесі орнатылған болса, тіпті 4K сапасындағы видеоны да көруге болады. Ал ескі спутниктік жүйелерде көбіне тек мессенджерлерді пайдалануға мүмкіндік бар, оның өзінде фотоларды жіберген қиын болуы мүмкін.

Ұшақтағы Wi-Fi-ға қалай қосылуға болады?

Ұшақ қажет биіктікке көтерілгеннен кейін телефоныңыздағы Wi-Fi-ды қосыңыз. Әуе компаниясының желісін таңдаңыз, браузерді ашып, экрандағы нұсқауларды орындаңыз. Әдетте орын нөмірін, аты-жөніңізді не интернет пакетін төлеу қажет болады.

Ішкі ойын-сауық жүйесіне қалай қосылуға болады?

Кейбір әуе компанияларында фильм көру не подкаст тыңдау үшін орындықтың арқасына орнатылған экран пайдаланылады. Мысалы, мұндай жүйе Air Astana ұшақтарында бар. Құлаққапты тағып алып, қажет контентті таңдайсыз да, көре бересіз.

Ал кейбір компанияларда (мысалы, FlyArystan) ойын-сауық жүйесі ұшақтың ішкі Wi-Fi желісі арқылы жұмыс істейді. Мұндай жағдайда қажет желіге қосылып, телефондағы браузерді ашсаңыз болды.

Суретті салған — СашаШура.