Күнмен ойнама, күйерсің. SPF кремін қалай таңдау керек?

Күннен қорғану — бұл тек шипажайға барғанда ғана емес, терінің сұлулығы мен саулығы үшін күн сайын жасалуға тиіс маңызды қадам. Ультракүлгін сәулелер өте қу: олар жасушалардың терең қабаттарына еніп, теріні ерте қартайтады, пигментті дақтардың пайда болуына әкеледі және қатты күйік шалдыруы мүмкін.

Бірақ теріге мінсіз келетін өнімді табу оңай емес. Кремдердің сан алуан құрылымы мен күрделі құрамдары адамды шатастырып жібереді. «Золотое Яблоко» сарапшыларымен бірге өзіңізге ыңғайлы санскринді қалай табуға болатынын түсіндіреміз.

Маңызды ескерту: Күннен қорғайтын құралдардың қарсы көрсетілімдері болуы мүмкін. Бойыңызда дерматологиялық ерекшеліктер не тері аурулары болса, жаңа өнімді қолданбас бұрын дәрігермен кеңескен дұрыс.

SPF-крем деген не және ол қалай жұмыс істейді?

Әдемі құтыларды жаппай сатып алмас бұрын, теорияға үңіліп алайық. Қаптамадағы түсініксіз әріптерді көріп шошудың қажеті жоқ — бәрі оп-оңай.

SPF аббревиатурасы қалай оқылады?

SPF дегеніміз — Sun Protection Factor, яғни «күннен қорғау факторы». Бұл құралдың теріні B типіндегі ультракүлгін сәулелерден (UVB) қаншалықты тиімді қорғайтынын көрсететін халықаралық таңба. Бұл ретте қазіргі заманғы кремдердің көбі бір мезгілде екі бағытта жұмыс істеп, A типіндегі сәулелерден де қорғайды. Мұндай жағдайда құтының сыртынан қосымша PA таңбасын көресіз.

SPF кремдері қалай жұмыс істейді?

Санскриндердің құрамында арнайы сүзгілер болады. Олардың кейбірі айна сияқты жұмыс істеп, ультракүлгінді жай ғана кері қайтарады, ал басқалары оны өзіне сіңіріп, қауіпсіз жылуға айналдырады. Сондықтан крем теріде көзге көрінбейтін қорғаныс қабатын түзеді, ал оның тиімділігі кремді теріге қаншалықты қалың әрі біркелкі жаққаныңызға байланысты.

Технологиялық тұрғыдан алғанда, санскрин — ең күрделі косметикалық өнімдердің бірі. Қорғаныс сүзгілері алғашында кристалды ұнтақ түрінде болады, оларды крем формуласында жақсылап «еріту» керек. Кремнің тиімді, теріге жайлы болуы немесе бетте ауыр ақ маска сияқты тұрып қалуы тікелей технологтың шеберлігіне байланысты.

SPF қандай сәулелерден қорғайды және UVA мен UVB-нің айырмашылығы неде?

Жер бетіне ультракүлгін сәулелердің екі түрі жетеді және олардың өз ерекшелігі бар.

B типіндегі сәулелер (UVB сәулелері) терінің беткі қабатында жұмыс істейді: бізді әдемілеп қарайтатын да, терінің қызаруы мен күнге күйіп қалуына кінәлі де — осы сәулелер. Олардың белсенділігі жаз айларында шегіне жетеді.

Ал A типіндегі сәулелер (UVA сәулелері) өте қу келеді. Олар жыл бойы белсенді, бұлттардан да, тіпті терезе әйнегінен де оңай өтіп кетеді. Бұл сәулелер терінің терең қабаттарына еніп, коллаген мен эластинді бұзады. Фотокәрілікке, әжім мен даққа себеп болатын дәл осы — UVA сәулелері.

Қазіргі заманғы сапалы санскриндердің көбі сәуленің екі түрінен де қорғайды. А типіндегі сәулелерден қорғау деңгейі PA әріптерінің жанындағы плюс белгілерімен көрсетіледі: плюс неғұрлым көп болса, қорғаныс соғұрлым сенімді деген сөз.

SPF кремдерінің қандай түрлері болады?

Дүкен сөрелерінде бізді қою минералды пасталардан бастап, жеңіл флюидтерге дейін — ондаған түрлі құты күтіп тұр. Олар сүзгілердің түріне және қорғаныс дәрежесіне қарай бірнеше топқа бөлінеді.

Химиялық және физикалық SPF-тің айырмашылығы неде?

Күннен қорғайтын барлық сүзгілер физикалық (минералды) және химиялық болып бөлінеді. Әр түрдің өзіндік ерекшеліктері, артық-кем тұстары бар.

Заманауи өнімдерде өндірушілер көбіне осы сүзгілерді біріктіріп, теріге барынша жайлы гибридті формулалар жасайды.

SPF 30 және SPF 50 арасындағы айырмашылық неде?

Санына қарап, елулік отыздыққа қарағанда екі есе күшті қорғайды деп ойлауыңыз мүмкін. Бірақ бұл — миф: SPF 30 UVB сәулелерінің шамамен 97%-ын, ал SPF 50 — 98%-ын бөгейді. Айырмашылығы — бір-ақ пайыз. 

Дегенмен SPF 50-дің үлкен артықшылығы бар: ол қателіктерді «кешіреді». Егер сіз кремді тым жұқа етіп жақсаңыз не терінің бір бөлігіне жағуды ұмытып кетсеңіз, SPF 50 бәрібір де SPF 30-ға қарағанда сенімдірек қорғайды.

Жоғары қорғаныс факторы аққұба, терісі пигментацияға бейім адамға өте маңызды. Сондай-ақ SPF 50 — балаларға жалғыз дұрыс таңдау. Кішкентай балаларда меланиннің табиғи түзілу механизмдері әлі толық қалыптаспаған, сондықтан олардың терісін ерекше мұқият қорғау керек.

Бетке арналған SPF-ті қалай таңдау керек?

Мінсіз санскрин — бұл тек демалыста емес, қалада да күн сайын еш қиындықсыз жағып жүруге ыңғайлы крем. Крем бетіңізде майлы құймақ сияқты жылтырап тұрмауы үшін, оны теріңіздің түріне қарай таңдаңыз.

Терінің түріне қарай SPF-ті қалай таңдаймыз?

Өнімнің құрылымына қараған өте маңызды.

• Майлы және проблемалы тері. Жеңіл флюидтерді, гельдерді немесе «oil-free» (майсыз) деген белгісі бар кремдерді таңдаңыз. Құрамында LA ROCHE-POSAY anthelios флюиді сияқты бетті жылтыратпайтын компоненттері болса жақсы. Мұндай теріге қою минералды құрылымдардан қарағанда, химиялық және гибридті сүзгілер әлдеқайда жақсы келеді.
• Құрғақ және сусызданған тері. Сіздің таңдауыңыз — терең ылғалдандыратын кремдер. Құрамынан гиалурон қышқылын, церамидтерді және табиғи майларды іздеңіз. Керемет бір мысалы — AQUAXYL қуатты ылғалдандыру кешені бар D'ALBA waterfull essence sun cream.
• Сезімтал тері. Физикалық сүзгілері бар өнімдерге назар аударыңыз. Олар терінің бетінде жұмыс істейді, терең сіңбейді және мүлде дерлік тітіркену тудырмайды. Спирт пен өткір хош иістендіргіштерден аулақ болыңыз. Мысалы, құрамында тыныштандыратын центелла мен каламині бар BENTON skin fit mineral sun cream spf 50+ pa++++ сәйкес келеді.
• Купероз бен розацеа. Бұл жағдайда да физикалық сүзгілер көмекке келеді. Химиялық сүзгілерден айырмашылығы — олар ультракүлгінді жылуға айналдырмайды, демек теріні қыздырмайды және нәзік тамырлардың кеңеюіне жол бермейді.

Сіз Aviasales.kz-тің желідегі парақтарына жазыласыз, ал біз сізге рақмет айтамыз. Ок па?

Telegram

Instagram

SPF-ті маусым мен UV-индекске қарай қалай таңдау керек?

Қай кремді қалай жағайын деп ойлағанда, UV-индекске (ультракүлгін индексіне) қараңыз. Оны үйден шығар алдында смартфондағы кез келген күн райы қосымшасынан тексеруге болады.

• UV-индекс 0-2. Қорғаныс қажет емес. Ерекшелік — егер сіз күтіміңізде ретинол немесе қышқылдарды қолдансаңыз, сондай-ақ пилингтен кейін. Бұл компоненттер теріні күн сәулесіне сезімтал етеді, сондықтан индекс нөлге тең болса да, SPF 30 қажет болады.
• UV-индекс 3-5 (орташа). Егер ұзақ серуенге шығар болсаңыз, SPF 15-30 жағыңыз.
• UV-индекс 6-7 (жоғары). SPF 30-50 міндетті түрде қажет.
• UV-индекс 8+ (экстремал). Максималды SPF 50+ қорғанысы керек. Бірақ есіңізде болсын: күн ең қатты ыситын уақытта (сағат 12:00-ден 16:00-ге дейін) тіпті ең күшті крем де құтқара алмайды. Көлеңкеде жүріңіз, бас киім киіп алыңыз.

Қыста қалада санскрин әдетте қажет емес. Бірақ егер сіз Шымбұлаққа шаңғы немесе сноуборд тебуге бара жатсаңыз, SPF міндетті түрде керек — аппақ қар үлкен айна сияқты жұмыс істеп, сәулелердің 80%-на дейін кейін шағылыстырады. Көктем мен жазда күн барлық жерде белсенді, сондықтан аптап ыстық мегаполисте қысқа уақытқа сыртқа шыққанның өзінде SPF 15-30 бар жеңіл крем қажет болады.

SPF-тің қандай форматын таңдаған дұрыс?

Классикалық кремдерден бөлек, брендтер әртүрлі мақсаттарға арналған көптеген ыңғайлы форматтарды шығарады. 

Жеңіл, су сияқты флюидтер күнделікті майлы теріге өте ыңғайлы.

Ықшам стиктер мұрын, бет сүйегі, ерін мен құлақ сияқты ең тез күйетін аймақтардың қорғанысын жаңартып қою үшін жасалған. Мысалы, ISA KNOX uv sun pro 365 airy стигі теріні аздап салқындатады әрі көлемі де шап-шағын.

Спрейлер ең ыңғайлы формат сияқты көрінгенімен, онда бір шикілік бар. Өнімде көрсетілген қорғанысты алу үшін оны өте ұзақ әрі мол шашып, содан кейін бәрібір қолмен жағу керек. Желді күні кремнің көп бөлігі сізге тимей, ұшып кетеді. Спрейлерді тек жағажайда қорғанысты тез жаңарту үшін ғана қолданыңыз, бірақ негізгі база ретінде пайдаланбаңыз.

SPF кремін қалай дұрыс қолдану керек?

Жақсы крем сатып алдым, болды демеңіз. Күніне бір рет бүкіл бетке сәл ғана крем жағып қойсаңыз, оның аса бір пайдасы болмайды. Міне, мынадай бірнеше қарапайым ереже бар.

SPF кремін бетке қалай дұрыс жағу керек?

Санскрин — бұл таңғы күтіміңіздің соңғы нүктесі. Оны ылғалдандыратын кремнің үстінен жағыңыз және макияж жасамас бұрын 10-15 минут сіңуіне мүмкіндік беріңіз. Құралды массаж сызықтары бойынша, қатты ысқыламай, ұқыпты таратыңыз.

Құлақты, мойынды, декольте аймағын және егер кепкасыз жүрсеңіз, бастағы шаш айрығын да ұмытпаңыз. Көз айналасына абайлап жағыңыз: химиялық сүзгілер қатты терлеген кезде ағып, көздің шырышты қабығын тітіркендіруі мүмкін. Қабақ үшін минералды негіздегі арнайы өнімдерді қолданған дұрыс, мысалы, Dr Irena Eris eyes zone supreme eye cream-ді алыңыз.

Заманауи сүзгілер жаққаннан кейін бірден жұмыс істей бастайды. Бірақ далаға шықпас бұрын 20 минут күте тұрған жөн — осы уақыт ішінде крем теріге бекіп, не тисе де сүртіліп кетпейтін сенімді қорғаныс қабатын түзеді.

Бетке қанша SPF кремін жағу керек?

Ең жиі кездесетін қателіктің бірі — күннен қорғайтын кремді тым аз жағу. Күннен қорғайтын факторды (SPF) анықтайтын барлық зертханалық сынақ терінің әр 1 см² аумағына 2 мг крем жағу есебімен жүргізіледі. Іс жүзінде бұл бет пен мойынға шамамен шай қасықтың үштен біріне тең мөлшерде крем жағу керек дегенді білдіреді. Мұны сұқ және ортаңғы саусақтың бойымен сығып шығарылған екі жолақ кремнің көлемімен де шамалауға болады. Ал денеге бір рет жағу үшін орта есеппен 30–35 мл крем қажет.

Егер кремді бұдан аз мөлшерде жақсаңыз, SPF 50 қорғанысы теріде ең жақсы жағдайда SPF 15 деңгейінде ғана жұмыс істейді.

SPF-ті қаншалықты жиі жаңартып отыру керек?

«Таңертең бір рет жағып алсаң, күні бойы жетеді» деген қағида тек кеңседе немесе ғимарат ішінде жүрген жағдайда ғана жұмыс істейді. Егер ашық күн астында жүрсеңіз, қорғаныс қабатын әр екі сағат сайын жаңартып отырған жөн. Ал жағажайда шомылған сайын немесе денені сүлгімен қатты сүрткеннен кейін кремді қайта жағу қажет. Тіпті қаптамасында «суға төзімді» деп жазылған болса да, бұл ережені ескерген дұрыс.

SPF үстінен макияж жасауға бола ма?

Иә, әбден болады. Ең бастысы — санскриннің бетте толық кеуіп, қабық түзуіне мүмкіндік беру (10-15 минут күтіңіз). Егер тоналды кремді бірден жақсаңыз, құрылымдар араласып, қорғаныс қабаты бұзылады да, бетте қорғаныссыз аумақтар пайда болады. Тоналды құралды базаны зақымдап алмас үшін жеңіл соққылап отырып жағыңыз.

SPF-ті қашан қолдану керек?

Беттегі SPF кремін немен жуу керек?

Санскрин сізді күні бойы қорғағаннан кейін, терінің тыныс алуына мүмкіндік беру керек. Бұл жерде жай ғана сумен жуған жеткіліксіз.

SPF кремін жуу міндетті ме?

Иә, және барынша мұқият жуу керек. Санскрин компоненттері (әсіресе суға төзімді полимерлер мен тығыз минералды сүзгілер) теріге нық жабысып тұратындай етіп жасалған. Егер оларды түнде нашар жусаңыз, олар макияж қалдықтарымен, тері майымен және шаңмен араласып, тері тесіктерінің бітеліп, безеу шығып кетуі мүмкін.

SPF-ті қалай дұрыс жуу керек?

Химиялық сүзгілері бар жеңіл қалалық флюидтерді кетіруге әдетте кәдімгі жуынуға арналған гель не көбік жеткілікті. Бірақ суға төзімді крем не тығыз физикалық SPF қолдансаңыз, екі кезеңмен тазалаңыз. Алдымен сүзгілерді гидрофильді маймен, мицеллярлық сумен не бальзаммен ерітіп алыңыз, содан кейін қалдықтарын су негізіндегі жуынатын құралмен шайып тастаңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар (FAQ)

Күннен қорғану туралы жиі кездесетін сұрақтарға қысқа-нұсқа жауаптар.

SPF қолдану міндетті ме?

Иә, егер UV-индекс 3 не одан жоғары болса крем жағу керек. Бұл — өзіңізді фотокәріліктен, дақтан және терінің қауіпті ісіктерінен қорғаудың ең қарапайым әрі дәлелденген жолы.

Қай уақыттан кейін SPF жақпауға болады?

Күннің батуына және смартфондағы UV-индекс көрсеткіштеріне назар аударыңыз. Әдетте сағат 18:00-19:00-ге қарай индекс нөлге дейін төмендейді, мұндайда кремнің қажеті болмайды.

Үйде SPF жағу керек пе?

Күн сәулесі молынан түсетін балконда не панорамалық терезе алдында сағаттап отырмасаңыз, үйде SPF қолданудың қажеті жоқ.

SPF астынан ылғалдандыратын крем жағу керек пе?

Бұл теріңізге байланысты. Заманауи санскриндердің көбі гиалурон қышқылы мен центелласы бар жақсы ылғалдандыратын кремдер негізінде жасалады. Егер теріңіз майлы болса, SPF күндізгі кремнің орнын толық баса алады. Ал теріңіз құрғақ болса, алдымен жеңіл ылғалдандыратын күтімді жағып, оның сіңгенін күтіңіз, артынша үстінен санскрин жағыңыз.

Тоналды құралдағы SPF жеткілікті ме?

Өкінішке қарай, жоқ, ол аздық етеді. SPF 30 бар тоналды крем бетті шынымен қорғауы үшін, оны қалың маска етіп жағуға тура келеді — бұл сіз әдетте жағатын мөлшерден шамамен 3 есе көп. SPF бар BB-кремдер мен опаларды қорғанысқа тамаша қосымша ретінде қолданыңыз, бірақ негізгі санскрин орнына пайдаланбаңыз.

SPF жағылған тері күнге күйе ме?

Иә, күннен қорғайтын крем жаққанның өзінде теріңіз бәрібір қарайады. Тек бұл процесс баяуырақ жүреді, ал күнге күю біркелкі болып, терінің күйіп, кейін қабыршақтанып түсу қаупі азаяды. Өйткені ешбір күннен қорғайтын крем ультракүлгін сәулелерді 100 пайыз толық бөгей алмайды.

Көз айналасына SPF жағуға бола ма?

Болады және жағу керек те, өйткені ол жердегі тері жұқа әрі бәрінен бұрын қартаяды. Бірақ абай болыңыз. Химиялық сүзгілер қатты терлегенде көзді ашытуы мүмкін, сондықтан көз айналасына минералды негіздегі арнайы жұмсақ кремдерді не стиктерді таңдаған дұрыс.

Мерзімі өткен SPF-ті қолдануға бола ма?

Олай етуші болмаңыз. Күннен қорғайтын сүзгілер — өте нәзік химиялық қосындылар. Уақыт өте келе олар бұзылады. Жарамдылық мерзімі өткен кремді (не былтыр ыстық жағажайда жатып қалған кремді) қолдана отырып, теріңізге қатер төндіресіз. 

Солярийде SPF қолдануға бола ма?

Қажет жоқ. Санскриндер табиғи күн сәулесінен қорғау үшін жасалған, ал солярий лампалары өте жоғары қуатты концентрлі UVA сәулесін шығарады. Теріні солярийден қорғаудың ең жақсы жолы — ол жерге мүлдем бармау.

Суға төзімді SPF қалай жұмыс істейді?

Оның құрамында ылғалға төзімді, тығыз қабық түзетін арнайы полимерлер бар. Ол суға түсу кезінде теріде шамамен 40-80 минут сақталады. Бірақ есіңізде болсын: бетіңізді сүлгімен сүртсеңіз болды, қорғаныс өшеді. Жағажайдағы душтан кейін кремді жаңарту керек.

Теріні күннен қорғау туралы не білген маңызды?

• Санскрин — бұл әмбебап құрал емес. SPF 50 кремі бар деп, тал түсте күн астында сағаттап жатуға болады деп ойламаңыз. Ең ыстық кездері көлеңкеде жүріңіз, күннен қорғайтын көзілдірік тағып, жеңі ұзын жейделер мен кең жиекті бас киім киіңіз.
• Мінсіз SPF-ті әркім өзі табады. Барлығына бірдей келетін әмбебап құты жоқ. Әртүрлі құрылымдарды байқап көріңіз, бетіңізде сезілмейтін және өзіңізге жайлы түрін іздеңіз. Сонда ғана теріні қорғау артық шаруа емес, өзіңізге ұнайтын әдетке айналады.
• Сәндік косметикаға сеніп қалмаңыз. Опадағы, кушон не басқа сәндік косметика құрамындағы SPF — қорғанысты күшейтетін қосымша артықшылық қана, бірақ оны күннен қорғайтын кремнің толыққанды баламасы деп санауға болмайды. Бетті фотокәріліктен тиімді қорғау үшін әрдайым жеке күннен қорғайтын сапалы кремді жеткілікті мөлшерде жағып жүрген дұрыс.