Төрт бала, мәшине, мыңдаған шақырым: Астанадан оңтүстікке қалай жеткен дұрыс?
Жезқазғанның «жаман» жолымен де, Тараздың тегіс трассасымен де жүріп көрдік. Баламен жүргенге қайсысы дұрыс екенін айтайын.
Бізге «Бір емес, төрт баламен қалай жолда жүресіңдер?» деген сұрақты көп қояды. Мұндайда «Біздің балалар әбден үйреніп кеткен, жолды жақсы көтереді» деп жауап береміз. Бірнеше айлық кездерінен көргендері — мәшине, пойыз, ұшақ. Үйренбесіне амал жоқ.
Маусымда Шиеліге (Қызылорда облысы) жол түсті. Пойызға билет табылмай, мәшинемен шығып кеттік. Барарда жақын, бірақ жолы нашар Жезқазған жақпен жүрдік. Қайтарда ұзақтау, десе де жолы жақсы Тараз арқылы жүреміз деп шештік. Сапар қалай өткенін айтып берейін.
Мәшинемен саяхат
Біз мәшинемен жолға шыққанда асықпаймыз. 12 сағат тоқтамай жүріп жетуге болатын жолдың өзін екіге бөліп, түнге қалсақ, жақын маңнан қонақүй алып қонамыз. Себебі балаларымыз кішкентай (6, 4, 2 жасар және 5 айлық). Одан қала берді қалаған жерімізде тоқтап, айналаны тамашалағанды жақсы көреміз. Негізі мәшинемен жүргеннің жақсысы да сол емес пе?! Ерік өзіңде, қалауыңа қарай шешім қабылдай бересің.
Бірақ бұл жолы Шиеліге тез жетуіміз керек болды. Сондықтан жолы нашар болса да, жақындау деп Жезқазған-Қызылорда тас жолын таңдадық. Астана мен Шиелінің арасы — 1100 шақырымдай. Еш жерге аялдамағанның өзінде 14 сағатта жетуге болады. Біз кешкі сегізге таяу шығып, ертеңіне тоғыз шамасында келдік. Жолға тура 25 сағат кетті.
Жеткізбейтін Жезқазған
Мәшинемен шығатын кезде жүрек жалғауға деп тамақ аламыз. Осында су, өзімізге ұнайтын сусындар, сендвич жасауға нан, шұжық, ірімшік, балаларға снек ретінде пішнәй, алма, алмұрт, қызанақ, қияр салып алдық. Кешке қарай шыққандықтан үйден тыңқиып тойып шыққанбыз. Сондықтан ол күні жолда кафелерге соққан жоқпыз. Шығаберісте толтырып жанармай құйып алдық та, жолға аттандық.
Біз таңдаған маршрутпен жүрсеңіз, алдымен Астана–Қарағанды тас жолымен жүріп, Жаңаарқа арқылы өтесіз. Екі ара 300 шақырымнан асады. Жол айнадай тегіс.
Одан кейін Қарағанды-Жезқазған трассасына түсесіз. Жолы шұрық тесік, ескі. Сонау 70-жылдары салынған жол осы кезге дейін жөндеу көрмеген. QazAvtoJol мәліметіне сүйенсек, биыл жөндеу басталып, 2029 жылға дейін аяқталады деседі. Ал оған дейін жаман жолмен жүруге тура келеді. «Әрең дегенде Жезқазғанға жеттім» деп қуануға әлі ерте. Себебі ең қиын әрі алыс жол енді басталады. Алда Қызылорданың шекарасына дейін 400 шақырымнан аса жол бар. Яғни бұл — сапардың әлі бел ортасы.
Жезқазған–Қарағанды тас жолы дәл қазір жөнделіп жатыр. Аяқталған жеріне келгенде қуанып, жылдамдықты көбейтуге болады (рұқсат етілгені — 140км/сағ). Бірақ біз көбіне сағатына 110 км/сағ жылдамдықты ұстап отырдық. Жержолға келгенде тасбақа жүріске салуға тура келеді. Әрі ондай жер өте көп. Сондықтан картада 14 сағатта жетуге болады деп тұрса да, шынында одан әлдеқайда ұзайды.
Мәшинедегі аз-маз ұйқы
Жезқазғанның шекарасына кіргеннен кейін таңғы сағат үштерде аялдап, ұйықтап алдық.
Жолға шыққан ұстанатын бірден-бір ереже — көзің талып, ұйқы қысса ештеңеге қарамай демалып алу керек. Әрі қасыңда әңгіме айтып отыратын серік болғаны дұрыс. Басқалардың пысылдап ұйықтап жатқаны жүргізушіге кері әсер етеді.
Бұл жолы қонақүй алмай, мәшинеде қона салдық. Жолдасым мен 4 жасар қызым жүксалғыш жаққа жайғасты. Үлкен ұлым — жолаушы отыратын алдағы орындықта, 2 жасар қызым артта ұзыннан түсіп ұйықтады. Мен бес айлық қызыммен жүргізуші отырғышын жатқызып алдым. Біздің балалардың күй талғамайтыны осындайда жақсы. Кез келген жағдайға икемделе кетеді. Luxury қонақүйдің нөмірінде де, Әбу-Даби әуежайының еденінде де, Өзбекстан шекарасында арбада да жата береді. Мәшинемен жүргенде әркім ыңғайын тауып алады. Сөйтіп бес сағаттай тынығып алып, таңертең таңғы ас ішіп, сапарды жалғастырдық.
Жол азабын жүрген білер
Қызылордаға Жезқазған арқылы жүретін кезде жолда елді мекен аздау екенін есте ұстау керек. Сол себепті жанармай бекетін көрсеңіз, толтырып ала беріңіз. Әйтпесе далада қалуыңыз мүмкін. Желі көп жерде ұстамайды. Кафе, дүкен табу оңай емес. Жолда суымыз таусылып, балалар қатты шөлдеді. Тоқтап тұрған көліктерден су сұрап құйып алғанымыз бар. Сондықтан жазда шыққанда суды мол алып алған жөн.
Бұл жолдың ескі екенін айттық. Абайлап жүру керек. Барынша ақырын келе жатсақ та, қиыршық тастардан дөңгелегімізді тесіп алдық. Содан қосалқы дөңгелекті салып алдық. Айналада тіршілік жоқ. Өзі жай келе жатқан біз тағы біреуін жарып алмайын деп жылдамдықты тіпті азайттық.
Шамалы жүргеннен кейін жол салып жатқандардың нысаны көзге түсті. Базаға кіріп, сол жердегілерден көмек сұрадық. Олар да өтінішімізді жерге тастамай, жамап берді. Мәз болып қайта жолға шықтық. Он шақырымдай жүре бергенде жолда дөңгелегі жарылған жолаушыларды көрдік. «Жол азабын жүрген білер» дегендей, бей-жай өтіп кете алмадық. Қосалқы дөңгелегімізді сол кісілерге беріп кеттік. Бір қызығы, ортақ таныстарымыз бар болып шықты.
Жолы жақсы жерлерде жылдамдықты көбейтіп, нашар болса, азайтып отырып Қызылордаға да жеттік. Облыстың аумағына кірген бетті теп-тегіс жол басталады. Жұбаныштың «Оу, алыс, түзу жолдармен самғап» деген әнін қосып қойып, зулап жүре беруге болады. Үйге жетіп, сыбағамызды жеп, шаршауымызды бастық. Бірақ қайтарда «мұндай экшн керек емес, басқа жолды таңдаймыз» дестік.
Қайтар жол
Негізі тоқтамай Шуға жетіп алғымыз келген. Бірақ түнде ұйықтап алған дұрыс деп, Қазығұртта қондық. Ол жақта «Бибі Фатима» кешенінен төрт орындық нөмірге орналастық. Ішінде туалет, душ бар. Басында 20 мың теңге сұраған, соңында 15 мыңға келістік. Оңтүстікте саудаласуға болатыны қандай жақсы! Таңертең осы жерден таңғы ас ішіп алып, жолға шықтық. Кейін жанармай құйып, Таразға тарттық.
Түс ауа Жамбыл облысына жетіп, түскі асты «Арзан сити» кешенінен іштік. Баламен жүргендерге осы жерге аялдауға кеңес беремін. Өйткені сыртында да, ішінде де алаңқай бар. Аяқ созып отырғыңыз келсе, сәкіге жайғаса аласыз. Намазханасы да тап-таза. Кез келген жолаушыға жағдай жасап қойған. Бағасы да аса қымбат емес. Тамағы дәмді. Асқазанға ас барғасын ұйқы келіп, сол жерде көз шырымын алып алдық. Жақсылап демалып алған соң осы күшпен біраз жолды еңсереміз дедік.
Сөйтіп Тараздан Балқашқа дейін тоқтамай бардық. Түнде осы жақтағы «Көк теңіз» қонақүйіне орналастық. Екі адамдық нөмір бос екен. Жерге матрас төсеп берді. Тәулігіне — 16 мың теңге. Дәретхана мен душ бәріне ортақ, бір қабатта. Сонысы қолайсыз. Әрі нөмір де бізге тарлық қылды. Дегенмен таңға дейін ұйықтап алғанға жарайды. Ертеңіне тұрып таңғы ас ішпек болғанбыз. Балалар жейтін ботқа жоқ боп шықты. Сүт бітіп қалыпты. Біздің мұсылман екенімізді орамалымнан біліп, мұндағы қызметкерлер «бірнеше метр жерде халал асхана бар. Сол жақтан тамақтансаңыздар болады» деп сілтеді. Тауып барып, тамақтанып алдық.
Балқаш пен Астананың арасы 600 шақырымнан асады. Жолда «биылдыққа бірінші қарбызымыз» деп, сойып жеп алдық. Сол жүргеннен тоқтамай Астанаға тарттық. 13 маусым кешкі ондарда шыққаннан 15 маусым күні кешкі алтыға таяу жетіппіз. Санап қарасақ, жолда 44 сағат өткен екен. Қайтар жолда қанша жерден ұзақ болса да, қатты шаршамадық. Барарда 25 сағатта жетсек те, шаршауымыз біраз басылмай жүрді.
Баламен шығатындарға кеңес
Көлікпен жол жүреміз деп отырсаңыздар, алдымен балаға жағдай жасаған дұрыс.
- Баланың жасына сай автокресло не бустер орнатып қойыңыз;
- Өздеріне ұнайтын ойыншық, кітап, планшет ала шықсаңыз болады;
- Жеңіл-желпі снектер салып алыңыз;
- Суды көп құйып алып алған жөн;
- Мәшинеде дымқыл сүрткіш, қоқыс салатын пакет болуы керек;
- Жаз болса да, қалың киім алып шыққан жөн;
- Егер балаңыз жастықсыз жата алмайтын болса, көрпеше, жамылғы, көпшігін алуды ұмытпаңыз;
- Дәрі қобдишасы міндетті түрде болуы керек. Ең қажет болатындары: қызу түсіретін, ауырғанды басатын, іш, асқазан ауырғанда ішетін, аллергияға қарсы дәрілер, күйікке жағатын май. Сондай-ақ, антисептик, йод, бұласыр, дәке де болғаны абзал. Шығарда ішіндегі заттарды түгендеп, мерзімін тексеріп алыңыз;
- Әр 4-5 сағат сайын тоқтап, аяқ жазып алу керек. Әсіресе, балалар бір орында тапжылмай отыра алмайды. Сол үшін шамалы ойнап алуға, дәретханаға барып келуге мүмкіндік жасау керек.
Мәшинемен шығарда мынаны ескеріңіз
- Жолдың жағдайына қараңыз. Жөңдеу көрмеген, ескі жолдарда қиындық көбірек болады.
- Елді мекендер арасы шалғай болса, жанармай, тамақ, су — бәрін ойластырып алыңыз. Қиналып қалуыңыз мүмкін.
- Жолдағы ақылы не тегін дәретханалардың жағдайы керемет бола бермейді. Іші лас болуы ғажап емес.
- Қай мезгілде жолға шықсаңыз да қалың киім ала жүріңіз. Жамылғы, төсеніштер артық етпейді. Бір жерге тоқтағанда жайып жіберіп демалып алғанға жақсы.
- Көлігіңіз бұзылып қалуы мүмкін. Дөңгелек жарылып қалады, суы қызып кетеді дегендей неше түрлі сынаққа дайын болыңыз.
- Шаршап тұрсыз ба, мәшинені қойып, ұйықтап алыңыз. Барар жерге 2 сағат ерте жеткеннен бұрын амандығыңыз маңызды.
- Қоқысты пакетке салып жинап қойыңыз. Контейнер болмаса, жүксалғышқа жинай беріңіз.
- Жол ережесін бұзбаңыз. Трассада камера көп. Жылдамдықты сәл асырсаңыз, сіз діттеген жерге жетем дегенше айыппұл келіп тұрады. Қауіпсіздік белдігін тағып жүріңіз.
Біз жүріп өткен тас жолдар
А17 — Павлодар мен Қызылорданы жалғайтын автожол. Қарағанды мен Жезқазған арқылы өтеді. Жолы жөнделіп бітпегендіктен нашар тұсы көп.
Е38 — халықаралық маршрут. Орал, Ақтөбе, Арал, Қызылорда мен Түркістан арқылы өтеді. Жолы теп-тегіс.
А2 — Шымкент пен Алматыны жалғап, әрі қарай Ташкентке созылады. Жол өте жақсы.
М36 — Алматы, Балқаш, Қарағанды, Астана, Қостанай арқылы өтіп, әрмен қарай Ресейге жалғасады. Жолы айнадай.
Қанша ақша кетті?
Астанадан Шиеліге, одан кері жолға бізден шыққан шығын мынадай:
Неге жұмсадық? | Қанша кетті? |
|---|---|
Жанармай | 80 мың теңге (барып-қайтуға, 7-8 рет жанармай құйып алдық) |
Жолға азық-түлік, су | 35 мың теңге |
Кафелерден тамақ | 38 300 теңге |
Қонақүй | 31 000 теңге |
Ақылы жол | балансқа 2000 теңге салдық |
Барлығы | 186 300 теңге |
Неге жұмсадық? | Қанша кетті? |
|---|---|
Жанармай | 80 мың теңге (барып-қайтуға, 7-8 рет жанармай құйып алдық) |
Жолға азық-түлік, су | 35 мың теңге |
Кафелерден тамақ | 38 300 теңге |
Қонақүй | 31 000 теңге |
Ақылы жол | балансқа 2000 теңге салдық |
Барлығы | 186 300 теңге |
Түйін
Баламен жүргенде шаршамай барғанның қамын жасаған дұрыс. Сондықтан ең алдымен жолдың қандай екенін нақтылап алыңыз.
Жезқазған-Қызылорда сияқты соқпағы көп жол болса, сапар қиын болады. Мысалы, Астана мен Шиелінің арасы мың шақырымнан асады. Ал Шу арқылы барсаңыз, 1800 шақырымға жуықтайды. Бір қарағанда екі есе алыс сияқты көрінеді. Шақырым, уақыт жағынан ұтылатыныңыз рас. Шығын да әлдеқайда көбірек.
Бірақ жолдың жағдайы жақсы болса әрі түнде ұйықтап, уақытылы тамақтанып барсаңыз, онда жолдың ауырлығын онша сезбейсіз. Бұған дейін де екі күндеп жолда жүріп, осы нұсқа дұрыс дейтін едік. Ойымыздың дұрыс екеніне осы жолы тағы бір мәрте көзіміз жетті.
