Чартерлік рейс дегеніміз не және оған сенуге бола ма?
Мұндай рейстердің артық-кем тұсын жазып шықтық.
Демалыс маусымы қызған шақта рейстер кестесі лық толады. Кей кезде танымал бағыттарға күтпеген жерден өте-мөте тиімді билеттер шығып қалады. Соның кейбірінен «чартерлік рейс» деген ескертуді көрген боларсыз. Бұл сонда не рейс өзі деп ойланған болуыңыз да бек мүмкін.
Бүгінгі мақалада мұндай рейстердің қалай жұмыс істейтінін және олардың біз үйренген тұрақты рейстерден қандай айырмашылығы барын талдаймыз.
- Чартерлік рейс деген не?
- Чартерлік рейске билетті қалай сатып алуға болады?
- Тайландқа баратын чартерлердің ерекшеліктері
- Чартерлік рейстің артық-кем тұстары
- Чартерлік рейстердің түрлері
- Қандай әуе компанияларының чартерлік рейсі бар?
- Чартерлік рейстер туралы жиі қойылатын сұрақтар
- Сонымен билет сатып алмас бұрын чартерлік рейс туралы не білген дұрыс?
Чартерлік рейс деген не?
Қысқаша айтқанда, чартерлік рейс дегеніміз — бұл жыл бойы бекітілген қатаң кестеге байланбаған ұшақ. Оған нақты бір сапар үшін тапсырыс беріледі және мұны көбіне туроператорлар жасайды. Турфирма бүкіл борты (не оның бір бөлігін) көтерме бағамен сатып алады да, рейсті өзінің турларына қажет бағыттар мен күндерге қояды.
Чартерлік рейстің тұрақты рейстен айырмашылығы
Параметр | Чартерлік рейс | Тұрақты рейс |
|---|---|---|
Кім іске қосады? | Туроператор (мысалы, Қазақстаннан теңізге арналған турларға). | Әуе компаниясы (Air Astana, FlyArystan, SCAT және т.б.). |
Қаншалықты жиі ұшады? | Күнде емес, көбіне маусымда (жаз/қыс). | Көбіне үнемі тұрақты кесте бойынша ұшады. |
Билетті қайдан сатып алуға болады? | Турпакет құрамында не туроператор арқылы, агрегаторлардан. | Әуе компаниясының сайтында, Aviasales.kz сайты не қосымшасында. |
Қазақстаннан шығатын бағыттар | Курорттық жерлерге ұшады: Анталья, Дубай, Шарм-эль-Шейх, Бодрум, Таиланд, кейде Еуропаға маусымдық рейстер. | Таяу не қиыр шетелдегі барлық бағытқа апарады. |
Күндердің икемділігі | Ұшу күндері нақты белгіленген және жолаушының таңдауына емес, турдың кестесіне байланысты болады. | Кестеде нұсқалар көп, ең ыңғайлы күн мен уақытты таңдауға болады. |
Бағасы қандай? | Көбіне арзанырақ. | Әдетте тұрақты, ұшу күні мен ұшақтың толуына байланысты. |
Рейстің өзгеруі | Ұшу уақыты ауысуы не рейстер біріктірілуі мүмкін. | Сирек кездеседі, кестесі әлдеқайда тұрақты. |
Багаж пен шарттары | Туроператор мен тарифке байланысты. Көбіне жүк бағасы ішіне кіреді. | Тариф шарттарына байланысты. |
Рейске тіркелу | Тіркелу тек әуежайда ғана өтеді. | Онлайн тіркелуге болады. |
Кім іске қосады?
Чартерлік рейс
Туроператор (мысалы, Қазақстаннан теңізге арналған турларға).
Тұрақты рейс
Әуе компаниясы (Air Astana, FlyArystan, SCAT және т.б.).
Қаншалықты жиі ұшады?
Чартерлік рейс
Күнде емес, көбіне маусымда (жаз/қыс).
Тұрақты рейс
Көбіне үнемі тұрақты кесте бойынша ұшады.
Билетті қайдан сатып алуға болады?
Чартерлік рейс
Турпакет құрамында не туроператор арқылы, агрегаторлардан.
Тұрақты рейс
Әуе компаниясының сайтында, Aviasales.kz сайты не қосымшасында.
Қазақстаннан шығатын бағыттар
Чартерлік рейс
Курорттық жерлерге ұшады: Анталья, Дубай, Шарм-эль-Шейх, Бодрум, Таиланд, кейде Еуропаға маусымдық рейстер.
Тұрақты рейс
Таяу не қиыр шетелдегі барлық бағытқа апарады.
Күндердің икемділігі
Чартерлік рейс
Ұшу күндері нақты белгіленген және жолаушының таңдауына емес, турдың кестесіне байланысты болады.
Тұрақты рейс
Кестеде нұсқалар көп, ең ыңғайлы күн мен уақытты таңдауға болады.
Бағасы қандай?
Чартерлік рейс
Көбіне арзанырақ.
Тұрақты рейс
Әдетте тұрақты, ұшу күні мен ұшақтың толуына байланысты.
Рейстің өзгеруі
Чартерлік рейс
Ұшу уақыты ауысуы не рейстер біріктірілуі мүмкін.
Тұрақты рейс
Сирек кездеседі, кестесі әлдеқайда тұрақты.
Багаж пен шарттары
Чартерлік рейс
Туроператор мен тарифке байланысты. Көбіне жүк бағасы ішіне кіреді.
Тұрақты рейс
Тариф шарттарына байланысты.
Рейске тіркелу
Чартерлік рейс
Тіркелу тек әуежайда ғана өтеді.
Тұрақты рейс
Онлайн тіркелуге болады.
Чартерлік рейске билетті қалай сатып алуға болады?
Екі жолы бар:
- Туроператор арқылы дайын турмен бірге.
- Aviasales.kz арқылы. Іздеу нәтижелерінен сіз тұрақты рейстерді де, чартерлерді де таба аласыз. Чартерлер арнайы белгімен көрсетіледі, сондықтан оны байқамай қалуыңыз мүмкін емес.
«Билетте чартер бар» деген белгіні бассаңыз — сол жерде бұл рейстің барлық ерекшелігі қысқаша жазылып тұрады. Ал оның қыр-сырын толық білгіңіз келсе, осы мақаланы не Aviasales.kz-тің қолдау қызметінің мына материалын оқыңыз.
Чартерлік рейске билетті қашан жібереді?
Алғаш рет чартермен ұшатындарды уайымдататын бір нәрсе бар: кәдімгі тұрақты рейске билет алғанда, маршруттық түбіртек поштаға бірер минутта-ақ келеді. Чартерлерде бұл жағы өзгеше: туроператорлар билеттерді әдетте ұшуға 24–48 сағат қалғанда бір-ақ жібереді.
Сондықтан жол ақысын бір ай бұрын төлеп, поштаңызға тек брондау туралы шағын растау хатын ғана алған болсаңыз, саспаңыз, бәрі дұрыс. Билеттің өзі ұшу уақыты таяғанда келеді.
Тайландқа баратын чартерлердің ерекшеліктері
Бұл елге ұшатын чартерлік рейстердің туристің бәрі біле бермейтін бір қатаң ережесі бар. Егер сіз Тайландқа чартермен ұшып барсаңыз, үйге де сол чартермен қайтуға міндеттісіз. Бір саяхат ішінде барар жолға чартерді, ал қайтар жолға тұрақты рейсті араластырып алуға болмайды — жергілікті заңнама бұған рұқсат бермейді. Мысалы:
- Алматы — Пхукет чартерімен ұшып бардыңыз ба? Онда қайтар билетті де чартерлік борттан іздеңіз.
- Тұрақты рейспен қайтамын деп шештіңіз бе? Демек шекарашылар сұрағына дайын болыңыз.
Сондықтан билет сатып алмас бұрын шарттарды міндетті түрде қайта тексеріп алыңыз және туроператорыңыздан не әуе компаниясынан мәліметтерді нақтыламай тұрып, рейстің бұл екі түрін араластырып жүрмеңіз.
Чартерлік рейстің артық-кем тұстары
Чартерлердің өзіндік ерекшелігі бар: біреуге бұл ақша үнемдеудің жолы болса, енді біреуді бұл кесте жылжып кетпей ме деп артық уайымға салып қояды. Ендеше артық-кем тұстарын тізіп көрейік.
Артық тұстары | Кемшін тұстары |
|---|---|
Кәдімгі рейстерден арзанырақ тұрады | Ұшу уақытын өзгертіп жіберуі мүмкін |
Курорттарға тікелей рейс көп | Кестесі тұрақты емес |
Турмен бірге сатып алған ыңғайлы | Билетті қайтару не айырбастау мүмкін емес |
Өте тиімді «жанып тұрған» билеттерді ұстап алуға болады | Таңдауға болатын күндер аз |
Тұрақты тікелей рейстер жоқ жерге маусым кезінде жиі ұшады | Кейде түнде не таңертең ерте ұшып жатады |
Артық тұстары | Кемшін тұстары |
|---|---|
Кәдімгі рейстерден арзанырақ тұрады | Ұшу уақытын өзгертіп жіберуі мүмкін |
Курорттарға тікелей рейс көп | Кестесі тұрақты емес |
Турмен бірге сатып алған ыңғайлы | Билетті қайтару не айырбастау мүмкін емес |
Өте тиімді «жанып тұрған» билеттерді ұстап алуға болады | Таңдауға болатын күндер аз |
Тұрақты тікелей рейстер жоқ жерге маусым кезінде жиі ұшады | Кейде түнде не таңертең ерте ұшып жатады |
Чартерлік рейстердің түрлері
Чартерлік рейстердің өзі де бірнеше түрге бөлінеді. Олардың бәрі бірдей жағажайға дейінгі тікелей рейс жеткізе бермейді, кейде ұшу сызбасы күрделірек болуы мүмкін. Жиі кездесетін төрт түрі мынадай:
Шаттл-чартер. Пакеттік турларда жүретін нұсқа. Ұшақ туристердің бір тобын курортқа жеткізеді де, демалысы аяқталғандарды алып қайтады. Маусымның қызған шағында Түркияға, Египетке не БАӘ-ге ұшатын чартерлер әдетте осылай жұмыс істейді. Жолаушыға бұл кәдімгі тікелей барып-қайту рейсі сияқты болады.
Сплит-чартер. Бұл аралас ұшу түрі: жолдың бір бөлігіне тұрақты рейспен, қалған бөлігіне чартермен жетесіз. Мұндай формат сіздің қалаңыздан тікелей чартер болмаған кезде қолданылады. Мысалы, алдымен жолаушы тұрақты рейспен ірі хабқа дейін ұшады, содан кейін ғана курортқа баратын чартерге ауысып мінеді.
Поличартер. Сплитке ұқсайды, бірақ мұнда барлық бөлігі чартерлік рейс болады. Ауысып міну бірнешеу болуы мүмкін. Мұндай нұсқа сирек кездеседі және әдетте алыс не өте күрделі бағыттарға қолданылады.
Тұрақты чартер. Бұл жағдайда ұшақ туристерді демалысқа апарады да, сонда оларды күтіп тұрады, содан кейін сол жолаушылар тобымен кері қайтады. Әдетте мұндай рейстер қысқа демалыстарға — көбіне бір аптаға есептелген. Әуе компанияларына ұшақты бос жібергеннен гөрі осы тиімдірек болуы мүмкін.
Қандай әуе компанияларының чартерлік рейсі бар?
Қазақстанда чартерлік бағдарламаларды әдетте танымал әуе компаниялары (SCAT, FlyArystan, Air Astana) іске асырады, бірақ олар туроператорлардың тапсырысымен ашылатын маусымдық не туристік рейстер форматында болады.
Мысалы, FlyArystan Алматы мен Астанадан Солтүстік Гоаға чартерлік рейс ұшырады. Мұндай рейстер әдетте бағытқа сұраныс артатын маусымда (бұл жағдайда — желтоқсаннан наурызға дейін) қосылады.
SCAT Airlines-тың еншілес әуе компаниясы — Sunday Airlines жыл бойы жұмыс істейді және дәл осы туристік бағыттарға маманданған. Оның кестесінен БАӘ, Үндістан, Қытай, Малайзия, Тайланд пен Түркияға ұшатын рейстерді табуға болады. Бұл ретте маршрут желісі икемді әрі сұранысқа байланысты өзгеріп отыруы мүмкін.
Кейде чартерлік рейстерді Air Astana да іске қосады — әдетте бұл сұраныс жоғары кезде қосылатын маусымдық бағыттар. Мысалы, жазда қазақстандықтарға Черногорияға визасыз режим күшіне енгенде, Подгорицаға ұшатын чартерлік рейстер шығады.
Чартерлік рейстер туралы жиі қойылатын сұрақтар
Рейстің чартерлік екенін қалай түсінуге болады?
Бұл туралы билетте не брондау кезінде ашық жазылады — «charter» деген сөзді не туроператор туралы ескертуді іздеңіз. Егер билеттерді Aviasales.kz-тен іздесеңіз, арнайы белгі тұрады. Ал теңізге дайын тур сатып алсаңыз, чартермен ұшатыныңыз айдан анық.
Чартерлік рейстер неге арзанырақ тұрады?
Себебі әуе компаниясы туроператорға орындықтарды бөлек-бөлек емес, бүкіл ұшақты тұтас сатады. Жолаушыға тиімді баға осыдан шығады.
Чартерлерді неге жиі ауыстырады?
Бұл рейстердің өзгертуге болмайтын киелі кестесі жоқ. Оларды борттардың толғанына, күн райының құбылуына және әуежай кестесіндегі бос уақытқа бейімдеп, ұшу уақытын өзгертіп отырады.
Чартерлік рейстерде тамақ беріле ме?
Қайда және кіммен ұшатыныңызға байланысты. Қысқа бағытта ыстық тамақсыз қалдырып, жеңіл тіскебасар ғана ұсынуы мүмкін, ал алыс рейстерде толыққанды түскі ас беріп жатады.
Чартерлік рейске билетті қайтаруға бола ма?
99% жағдайда — жоқ, билетті мүлдем қайтара алмайсыз не үлкен көлемдегі айыппұлмен ғана кері алады. Есесіне, көп туроператорда заңды лайфхак бар: егер жоспарыңыз шұғыл өзгерсе, билетті басқа адамның атына рәсімдеуге болады. Ол үшін әуе компаниясына мүмкіндігінше ертерек жазып, деректерді ауыстырғаныңыз үшін айыппұл төлеп тастау керек. Тек бұл да үнемі жұмыс істей бермейді, сондықтан туроператорлардан алдын ала нақтылап алыңыз. Оның үстіне, орныңызға ұшатын адамды өзіңіз табуыңыз керек болуы да мүмкін.
Чартерлік рейс тоқтатылса не істеу керек?
Саспаңыз. Туроператор сізге балама нұсқа ұсынуға, күндерді жылжытуға не соңғы амал ретінде ақшаны қайтаруға міндетті.
Сонымен билет сатып алмас бұрын чартерлік рейс туралы не білген дұрыс?
- Билеттің ақшасын қайтару мүмкін емес деуге болады, көп жағдайда ақшаңыз күйіп кетеді. Шешімді ойланып қабылдаңыз.
- Чартердің қатаң графигі жоқ. Ұшу уақытын жарты күнге — алға да, артқа да шегеруі мүмкін. Кейде ірі қалаларда тіпті ұшатын әуежай да өзгеріп кетеді, сондықтан хабарламаларды мұқият қадағалап жүріңіз.
- Өте арзан билет тапқыңыз келе ме? Ендеше ұшуға бірер күн қалғанда іздеңіз. Туроператорлар бос орындарды толтырып жібергісі келеді және билетті су тегін бере салады.
- Күнді өзгерту мүмкін емес, бірақ кейде билет рәсімделген адамды өзгертуге болады. Тіпті ұшуға бір-екі күн қалса да, орныңызға басқа адамды ұшыруға болады. Бірақ әр туроператордың ережесі әр түрлі екенін ескеріңіз.
Суретті салған — СашаШура.
