Мамырда қайда барып демалуға болады: кәуап, хайкинг пен алыс-жақын шетел
Үйде отырғанды ұнатпайтындарға арналған ең қызық бағыттар.
Биылғы күнтізбе демалысқа тартып кеткенге өте қолайлы боп тұр. 1 мамырда (жұма), 7 мамырда (бейсенбі) және 9-11 мамырда (жұмадан дүйсенбіге дейін) демаламыз. Бұл арадағы жұмыстан үзіліс ала алсаңыз, толыққанда демалысқа барып-қайтуға болады. Күн райы тамылжып тұратын бұл мезгілде бір тынығып қайтсаңыз, жазға дейін жететін біраз күш жинап алар едіңіз. Баратын жер іздесеңіз, елден де, шетелден де ұсынарымыз көп.
Қазақстанда қайда баруға болады?
Ең керемет сапар үйіңізден бірнеше сағаттық жерде-ақ күтіп тұруы мүмкін. Табиғат аясына шығып кәуап пісіруге, форель шаруашылығында балық аулауға не басқа қалаға бір-екі күнге қыдырып қайтуға болады.
Қызғалдақ гүлдегенін көріңіз
Жабайы қызғалдақтардың гүлдеуі — қазақ даласындағы көктемнің ең керемет кезі. Ұлан-ғайыр дала қанқызыл түске боялады. Олардың шығатын жері жыл сайын өзгеріп отырады: Қапшағай жолында, Алматы–Талдықорған тас жолында немесе Қордай асуы жағында кездесуі мүмкін. Әдетте гүлдеудің шарықтау шегі мамырдың басына дөп келеді.
Мұндай сапарды жоспарлағанда табиғатқа аялап қарауды ұмытпаңыз: қызғалдақтарды жұлуға болмайды, таптауға болмайды. Гүлдің үстінде пикник ұйымдастыруға, көлікпен жүруге тыйым салынған. Ең дұрысы — таң атпай жолға шығып кетіңіз. Сонда адам қарасы аз кезде тұмса табиғатты армансыз тамашалайсыз.
Ақтау мен Бозжыраға барыңыз
Демалыс күндерінде батысқа — Ақтауға кетіп қалуға болады. Мамырда Каспий жағалауы біраз жылынып қалады, су әлі де салқын болса да, Жартасты соқпақпен серуендеп, толқын үнін тыңдап қайтасыз. Ақтауда теңізге қарайтын заманауи қонақүй мен дәмді мейрамхана өте көп. Қарақия ойпатына барып, Шерқала тауын көру үшін гидпен бірге жол талғамайтын көлік жалдағаныңыз абзал.
Маңғыстауға жолыңыз түссе, Бозжыраға уақыт бөліңіз. Көне Тетис мұхитының түбінен көтерілген алып ақ борлы жартастар мамырдың ашық аспаны астында ертегідей көрінеді. Бұл кезде күн аса ыстық емес, шолу алаңдарын еркін аралап, тіпті шатыр тігіп түнеуге болады — Бозжыраның аспаны еліміздегі жұлдызы ең жарық жерлердің бірі саналады. Бірақ өзіңізбен бірге жылы киім ала жүріңіз: мамыр басында кешкісін не түнде тоңып қалуыңыз мүмкін.
Қазақстан қалаларын аралаңыз
Күңбей тіршілік пен қарбалас қалаңыздан бір уақыт жыраққа кеткіңіз келсе, бірақ шатыр тігіп жатуға дайын болмасаңыз, өзіңіз бұрын-соңды болмаған жаңа қалаға барыңыз. Еліміздің солтүстігіне, әрине, Астанаға соққан жөн — мұнда әлі де жел болуы мүмкін (ыстықтан ендігі шаршап үлгерсеңіз), бірақ қыдырғанға өте жайлы. Тіпті Астана тұрғыны болсаңыз да, Fading Tse жобасының Walking Tse экскурсиясына жазылуды ұсынамыз: сіз ескі Астананың қандай болғанын, алғашқы мектептер мен вокзалдардың қалай пайда болғанын біліп, қала сәулетінің ерекшеліктері туралы естисіз.
Қарағандыға да бір-екі күнге соға кетіңіз: «Шахтер даңқы» монументі немесе Кеншілер мәдениет сарайы маңында серуендеп, қала тарихымен танысыңыз. Депортацияланған халықтар салған көптеген католик шіркеуін көріп, уақыт болса Долинкадағы Қарлаг мемориалдық мұражайына барыңыз.
Қала қарбаласынан шаршасаңыз, Бурабайға аттаныңыз. Астанадан көлікпен шамамен үш сағатта жетуге болады, сондықтан бір күндік сапарға да қолайлы, бірақ біз көл жағасында түнеп қайтуға кеңес береміз. Мамырда мұнда қарағайдың жұпар иісі аңқып тұрады, жазға қарағанда туристер де аз. Күндіз жаңадан ашылған шолу алаңдарын аралап, таңертең орманға қарап отырып, кофе ішуге болады.
Ал оңтүстікке саяхаттағыңыз келсе, Алматыдан бастаңыз: мамыр айы — қала жап-жасыл әрі жылы боп тұратын, ал тауларда әлі де қар жататын тамаша кезең. Шымкентке барып, суы мөлдір Қошқар ата өзеніне шомылып, Цитадельді аралап, ең дәмді тандыр самса мен кәуапті жеп көруге болады. Шымкент сапарын Түркістанмен ұштастырыңыз: ежелгі Яссауи кесенесі мен заманауи «Керуен-сарайдың» қалай үйлесім тапқанын көріп, кешкісін су бетіндегі ғажап шоуды тамашалаңыз.
Таңбалы тас пен Іле өзені
Таңбалы тас шатқалы Алматыдан 170 шақырым жерде, Іле өзенінің оң жағалауында, Қапшағай су қоймасынан небәрі 20 шақырым қашықтықта орналасқан. 60 метрлік тік жартастарда үш орталық бейне қашалып салынған: Будда Шакьямуни, емші құдай Манла және Бодхисаттва Авалокитешвара. Аңыз бойынша, жойқын жер сілкінісі кезінде жартастар Ілеге құлап, қажылар керуені үшін табиғи өткел жасаған — оның іздерін әлі күнге дейін өзен арнасынан көруге болады.
Қызық тарихынан бөлек, бұл — кемпингіге ыңғайлы орын. Іле жағалауы мұнда кең, өзенге қарап шатыр тігу үшін судың іргесіне дейін көлікпен баруға болады. Петроглифтерді тамашалап қана қоймай, жартасқа өрмелеуге не төмен қарай бір жарым шақырым жердегі «Көшпенділер қаласы» декорациялық бекінісіне дейін жаяу баруға болады. Мамырда өзен ағысы баяу, бұл сап-бордпен алғаш рет жүзіп көргенге өте қолайлы. Сондай-ақ Іленің суы мол кез болғандықтан, рафтингпен де айналысуға болады.
Көлсай көлдері мен Шарын шатқалы
Тау мен салқын ауаны сағынсаңыз, Көлсайға жол тартыңыз. Мамырда көлдердегі мұз еріп, суы қою қошқыл-көгілдір түске енеді. Айналада ағаштар бүршік жарып, ашық жасыл түске боялады, ал беткейлерде алғашқы тау гүлдері шешек атады. Бұл — Көлсай-2 көліне хайкинг жасауға жақсы уақыт, бірақ жер әлі дымқыл боп жатуы мүмкін. Үсті-басыңызды бүлдіргіңіз келмесе, бірінші көлде қайықпен серуендеген дұрыс. Ал ең батыл саяхатшылар Қайыңды көліне дейін бара алады: ол жаққа қарапайым көлік өте алмайды, саяхатшылар әдетте жергілікті «УАЗ» көліктеріне мінеді, ал жоғарыдағы тұрақтан көлдің өзіне дейін не атпен, не жаяу тағы бірнеше шақырым жүру керек. Бірақ ішінде қайыңдар өскен мөлдір тау көлі мен ондағы көрініс жол қиындығын ұмыттырып жібереді.
Жол-жөнекей Шарынға соғуды ұмытпаңыз. «Қамалдар аңғарында» мамыр айында аптап ыстық болмайды, маса жоқ. Шарын өзеніне дейінгі екі шақырымдық жолды жартастардың таңғажайып пішіндеріне тамсана отырып еркін жүріп өтіп, төменгі жақта ағаш көлеңкесінде түскі ас ішуге болады.
Визасыз қайда ұшып кетуге болады?
Шетелге шыққыңыз келсе, тек бюджет пен уақыт шектеулі болса, Орталық Азия не Кавказ елдерін қарастырыңыз. Онда теңіз де, көл де, көне қалалар да, хайкинг орындары да және ең дәмді ұлттық асхана да бар.
Әзірбайжан
Виза: қажет емес.
Ауа райы: күндіз +20–23 °C.
Қалай жетуге болады: Ақтау, Алматы мен Астанадан Бакуге тікелей рейстер бар.
Мамыр мерекелеріндегі қысқа демалыс үшін өте ыңғайлы нұсқа. Билеттер арзан, ал көрікті жерлерді бірер күнде аралап шығуға болады. Оның үстіне, Бакуде мамыр айы өте жайлы: теңізден жағымды жел есіп тұрады, ал ауа температурасы ұзақ серуендегенге қолайлы. «Жалын мұнараларынан» бастап Ескі қалаға дейін жаяу жүріп өтіңіз де, Гейдар Алиев орталығына бас сұғыңыз. Онда ел тарихы туралы қызық көрмелер өтеді. Ичери-шехерде міндетті түрде көк шөп қосылған құтабтың дәмін татып, «Бриллиантовая рука» фильмі түсірілген танымал жерді тауып алыңыз (мына мәтінде шағын нұсқау бар). Ал кешкісін жағалау бойымен заманауи ғимараттар арасында гондоламен жүзуге болатын «Кіші Венецияға» қарай тартыңыз.
Грузия
Виза: қажет емес.
Ауа райы: күндіз +20–25 °C.
Қалай жетуге болады: Алматы, Шымкент пен Ақтаудан Тбилиси мен Кутаисиге тікелей рейстер бар. Батумиге Астана мен Алматыдан маусымдық тікелей рейстер ашылады.
Батумиде суға түскенге әлі ерте, есесіне туристер аз. Тбилисиде бұл кезде айнала жап-жасыл, базарларға маусымдық көкөністер мен балғын ірімшіктер қойылады. «Бейбітшілік көпірімен» жүріп өтіп, Нарикала бекінісіне аспалы жолмен көтерілуге, ал сакура мен магнолия гүлдеп жатқан Ботаникалық бақ арқылы төмен түсуге тамаша уақыт.
Тек астанамен шектеліп қалмай, грузин шарабының отаны Кахетияға аттаныңыз. Мамырда Алазань аңғарының жүзімдіктері әлі жап-жасыл (жүзім қыркүйекке қарай піседі), бірақ мұнда у-шу аз. «Махаббат қаласы» Сигнахиге барыңыз — ол өзінің сүйіктісі француз актрисасына миллион қызыл раушан сыйлаған жергілікті суретші Нико Пиросмани туралы әйгілі аңызға байланысты осылай аталады. Бұл хикаяда ойдан шығарылған нәрсе көп болғанымен, қала расымен өте әдемі әрі романтика тұнып тұр. Оның бекініс қабырғасы бойымен серуендеп, жеке шарапханада дегустацияға кіріңіз.
Армения
Виза: қажет емес.
Ауа райы: күндіз +20–25 °C.
Қалай жетуге болады: Ақтау–Ереван тікелей рейсін 18 сәуірде іске қосу жоспарланып отыр.
Астананың орталығы жаяу серуендеуге ыңғайлы етіп жоспарланған: Республика алаңындағы ән салатын фонтандардан бастап Солтүстік даңғылы арқылы Каскадқа — заманауи өнер туындылары қойылған монументалды баспалдаққа дейін баруға болады. Ең басына шықсаңыз, Арарат тауының шыңын көресіз. Сарьян көшесіне соғып, In Vino барында жергілікті шараптың дәмін татып, «Лаваш» мейрамханасында көз алдыңызға пісірілетін ыстық наннан ауыз тиіңіз.
Ереваннан небәрі бір сағаттық жерде Хор Вирап монастыры орналасқан — бұл Арарат фонында суретке түсуге ең жақсы нүкте. Сондай-ақ антикалық Парфенонды еске түсіретін Гарни пұтқа табынушылар храмы да сонда. Көріністі өзгерткіңіз келсе, қара туфтан салынған ерекше сәулеті бар Гюмри қаласына аттаныңыз.
Өзбекстан
Виза: қажет емес.
Ауа райы: күндіз +28–30 °C.
Қалай жетуге болады: Алматы мен Астанадан Ташкентке тікелей рейстер, сондай-ақ Шымкенттен пойыздар мен автобустар бар.
Самарқандта міндетті түрде Регистан алаңына барыңыз: мамырда мұнда кешкі жарық шоулары өтеді, ал Тіллә-Қари және Шердор медреселерінің көгілдір мозаикасы көктемгі күн астында ерекше жарқырап тұрады. Тек орталықпен шектелмеңіз — Шаһи-Зинда кесенелер кешені мен Гөр-Әмір кесенесіне соғып, Темірланның нефрит құлпытасын көріңіз. Ташкентте болсаңыз, Чорсу базарына барыңыз: мамырда мұнда жаңа піскен құлпынай мен шие шығады, нарын мен жас самсаның дәмін татуға болады.
Тағы екі күніңіз болса, Хиуаға аттаныңыз: оның ішкі қаласы Ичан-Қала — балшықтан соғылған бекініс. Мұнда Ислам-Қожа мұнарасына шығып, көшелер лабиринтін тамашалауға болады. Қалалар арасында қатынайтын «Афросиаб» жүрдек пойызының билеттері тез-ақ сатылып кетеді, сондықтан оларды Uzrailways сайты немесе қосымшасы арқылы мүмкіндігінше ерте брондап қойыңыз.
Мамырда қай жерде теңізге түсуге болады?
Шомылу маусымын тағатсыздана күтіп жүргендер, шабаданды жинай беріңіздер. Суға ертерек түсуге болады. Мамырда тропиктерде әлі аптап ыстық пен жаңбырлы маусым басталмайды, ал Жерорта теңізінде су әлі салқын болғанымен, күн жаздағыдай қызып тұрады.
Индонезия
Виза: келген бойда (VOA) алынады, құны шамамен 35 USD (шамамен 16 723 KZT), әуежайда ресімделеді. Елде жүру мерзімі — 30 күн.
Ауа райы: күндіз +30–32 °C-қа дейін, мұхит суы — +28 °C-қа дейін.
Қалай жетуге болады: Қазақстаннан Индонезияға тікелей рейстер жоқ, бірақ Куала-Лумпур арқылы Джакартаға жетуге болады. Балиге барғыңыз келсе, Джакартадан тікелей рейс көп.
Мамыр айында Балиде ең қолайлы құрғақ маусым басталады. Бұл кезде жаңбыр тоқтап, арал бойымен байкпен ұзақ серуендеп жүруге болады. Бұл — Балиді бүкіл сұлулығында көруге таптырмайтын уақыт: зүбәржат күріш алқаптарынан бастап, қара түсті жанартау жағажайларына дейін тамашалай аласыз. Жылдың бұл мезгілінде мұхит тыныш әрі мөлдір, бұл сноркелинг пен серфингтің алғашқы сабақтары үшін өте қолайлы.
Саяхатыңызды Убудтан бастаңыз: Маймылдар орманына барып, таңсәріден, күн қатты ысымай тұрып «Суретшілер соқпағымен» жүріп өтіңіз. Содан кейін оңтүстікке — 70 метрлік құздың жиегінде орналасқан Улувату храмына қарай ауысуға болады. Тып-тыныш жағажай керек десеңіз, Нуса-Дуаға барыңыз — ондағы құмды жағажайлар сөзсіз әдемі, бала-шағасымен барғандарға да инфрақұрылым өте жайлы.
Тайланд
Виза: 30 күнге дейін қажет емес.
Ауа райы: ауа температурасы +32 °C-қа дейін, су — +29 °C-қа дейін көтеріледі.
Қалай жетуге болады: Алматыдан Пхукет пен Бангкокқа тікелей рейстер бар, Астанадан тек Пхукетке жете аласыз.
Мамырда Пхукетте теңіз толқып жатқанда, Самуи мен Панган аралдарында отбасылық демалыс үшін нағыз тыныштық орнайды. Бұл бағыт демалыстың баяу ырғағын, балғын теңіз өнімдерін және шексіз көше тағамдары бар «Walking Street» бойымен кешкі серуенді ұнататындарға арналған.
Самуиде Үлкен Будданы және сиқырлы тастар бағын көріп, содан кейін қайық жалдап, Анг Тонг ұлттық паркіне — жасырын лагуналары бар 42 иесіз аралға баруға тұрарлық. Ал Панганда мамыр айында тек су жолымен жетуге болатын Боттл-Бич сияқты мүлдем бос жағажайларды табуға болады.
Түркия
Виза: 90 күнге дейін қажет емес.
Ауа райы: ауа температурасы күндіз +24–26 °C-қа дейін, су — +20–21 °C-қа дейін көтеріледі.
Қалай жетуге болады: Алматы мен Астанадан Ыстанбұл, Анталия мен Анкараға тікелей рейстер бар. Шымкента, Ақтау мен Атыраудан Ыстанбұл мен Анталияға рейстер қатынайды.
Теңізге шомылуға болады, әсіресе суы тез жылитын Сиде немесе Аланияның таяз шығанақтарында суға түсе аласыз, бірақ суы жылытылатын бассейні бар қонақүйлерді таңдаған дұрыс. Жағалау бойында апельсин ағаштары мен раушан гүлдері шешек атып, Тавр таулары Жерорта теңізінің көгілдір суымен үйлесіп, әлі де қарлы шыңдарымен көз тартады. Бұл — ыстықты ұнатпайтын, бірақ туристер ағыны басталмай тұрып үйреншікті бәрі қосылған жүйесімен демалғысы келетіндерге тамаша кез.
Анталиядағы Калеичи ескі қаласын міндетті түрде аралаңыз: оның тар көшелері мен ежелгі Адриан қақпасында мамырда адам аз болады. Кемерді таңдасаңыз, ежелгі Фазелиске барыңыз — қарағайлар көлеңкесінде антикалық жәдігерлер арасында серуендеген жылдың осы уақытында өте жайлы.
Вьетнам
Виза: 30 күнге дейін қажет емес.
Ауа райы: ауа температурасы күндіз +31 °C-қа дейін, су — шамамен +27 °C.
Қалай жетуге болады: Алматы мен Астанадан Нячанг пен Фукуокқа (тұрақты және чартерлік) тікелей рейстер бар.
Орталық Вьетнам (Дананг және Хойан) жылдың бұл мезгілінде құрғақ әрі шуақты ауа райымен қуантады. Дананг өзінің шақырымдарға созылған кең құмды жағажайларымен және демалыс күндері аузынан от шашатын әйгілі Айдаһар көпірі сияқты заманауи сәулетімен танымал.
Бір күніңізді Хойанға арнаңыз — бұл кешкісін қағаз шамдар теңізіне айналатын көне сауда порты. Оның сары түсті көшелерімен серуендеп, көше дүкендерінен әйгілі «бань ми» (вьетнам сэндвичі) дәмін татыңыз. Ал адреналин алғыңыз келсе, алып тас қолдар ұстап тұрған Алтын көпірмен жүру үшін Ba Na Hills паркіне барыңыз — мамырда мұнда тұман аз болады және бүкіл жағалау анық көрінеді.
Грекия
Виза: шенген қажет.
Ауа райы: ауа температурасы күндіз +28 °C-қа дейін, су — +20 °C-қа дейін.
Қалай жетуге болады: тікелей рейстер жоқ, бірақ Кутаиси арқылы жетіп алуға болады.
Мамырда грек аралдары әлі жазғы аптапқа күйе қоймаған, сондықтан айнала жап-жасыл боп, гүлге оранып тұрады. Ыстықты ұнатпасаңыз, бірақ көне ескерткіштерді аралап, Еуропаға туристер көп келмейтін кезде барғыңыз келсе, бұл ел сөзсіз сізге арналған. Қарағай мен теңіз иісі аңқып тұратын, ал таверналарда жас ірімшік қосылған ең балғын грек салаты ұсынылады.
Родоста Еуропадағы ең жақсы сақталған ортағасырлық бекіністердің бірі — Ескі қаланы аралаңыз. Рыцарлар көшесімен жүріп өтіп, Ұлы Магистрлер сарайына көтеріліңіз. Мұнда кештер әлі де салқын болуы мүмкін, сондықтан жағалауда кешкі ас ішкен өте жайлы.
Мамырда бала-шағамен қайда демалуға болады?
Жазғы демалыс әлі басталған жоқ, бірақ қорытынды емтихандар алдында бір сәт тынығып алғанға жақсы мүмкіндік бар. Астанада тұрсаңыз және табиғат аясына қысқа уақытқа шыққыңыз келсе, ең жақсы нұсқа — Бурабай. Көлге шомылуға әлі ерте, бірақ мамырда қарағайлы ормандар ауасы тап-таза, ал былтыр ашылған шолу алаңдары (мысалы, Аютас немесе Кебістас жартастарына қараған) тіпті кішкентай балалармен немесе қариялармен серуендеуді қауіпсіз ете түсті. Балалармен жергілікті визит-орталыққа немесе орман фермаларына баруға болады, онда теңбіл бұғылар мен маралдарды қолмен сипап, жем бере аласыздар.
Балаларды табиғатпен таңғалдыра алмасаңыз, отбасылық роуд-трипті қарастырыңыз. Жақын тұрған Ташкентке баруға болады. Балаларды Magic City-ге апарыңыз — бұл алып қамалы, ерекше безендірілген көшелері мен лазер шоуы бар әдемі саябақ. Сондай-ақ астанада заманауи ойын-сауық саябақтары (мысалы, ән салатын фонтандары бар Tashkent City Park) және маусымды дәл мамырда ашатын ірі аквапарктер жұмыс істейді.
Әрине, классикалық нұсқалар — Түркия мен Египет те бар. Түркияда (әсіресе Белекте) мамырда балалар мини-клубтары толықтай жұмыс істеп тұрады. Ал Египетте су анық жылы (+25 °C), бұл балаларға жағалауда-ақ балықтарды сағаттап тамашалауға мүмкіндік береді. Екі бағытқа да Қазақстаннан тікелей рейстер бар және ата-аналарды артық уайымнан құтқаратын «бәрі қосылған» жүйесімен істейтін қонақүй көп.
Мамырда жолға шығатын саяхатшыларға бірер кеңес
Демалысыңызда күтпеген нәрсе болып, шырқы бұзылмасын десеңіз, мынадай ақыл-кеңесіміз бар:
- Курорттарда сұраныс жоғары болатынын ескеріңіз. Танымал орындардағы ең жақсы қонақүйлер мен мейрамханалар лық толы болады. Сондықтан тап қазір брондап қойыңыз.
- Жылы бассейн бар-жоғын тексеріп алыңыз. Түркияда теңізге түсемін десеңіз, су әлі де тым салқын болуы мүмкін екенін ұмытпаңыз. Жайлылық үшін «heated pool» (жылытылатын бассейн) белгісі бар қонақүйлерді іздеңіз.
- Туристік сақтандыруды ресімдеңіз. Әсіресе Вьетнам мен Индонезия сияқты экзотикалық елдерге барарда бұл өте маңызды.
- Маршрутты ауа райына қарай жоспарлаңыз. Қазақстан мен Грузияның тауларында мамырда әлі қар жаууы мүмкін. Қабат-қабат киетін киімдер ала жүріңіз.
- Кенеден абай болыңыз. Мамырда Қазақстан, Қырғызстан мен Кавказда кене шығады. Репелленттер алып жүріңіз. Кене маусымы алдында вакцина салдырып алсаңыз, тіпті жақсы. Шөп арасында қорықпай жүресіз. Таулы жерде серуендегеннен кейін үсті-басыңызды мұқият тексеріңіз.
